{"id":10005,"date":"2021-11-21T18:54:38","date_gmt":"2021-11-21T11:54:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10005"},"modified":"2021-11-21T19:38:35","modified_gmt":"2021-11-21T12:38:35","slug":"vi-sao-phai-phong-ve-tinh-khi-tuong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-phai-phong-ve-tinh-khi-tuong\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao ph\u1ea3i ph\u00f3ng v\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng?"},"content":{"rendered":"\n<p>Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh tinh. Ph\u00e0m nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ec3 quay quanh h\u00e0nh tinh \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 v\u1ec7 tinh. M\u1eb7t<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u0103ng quay quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t n\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 v\u1ec7 tinh t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Con ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n bi\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean cao n\u00ean \u0111\u00e3 ph\u00f3ng v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o quay quanh T r\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng, g\u1ecdi l\u00e0 v\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng bay tr\u00ean \u0111\u1ed9 cao h\u00e0ng tr\u0103m, h\u00e0ng ngh\u00ecn, th\u1eadm ch\u00ed h\u00e0ng v\u1ea1n km, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u00f4ng tin g\u00ec? \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f2n ph\u1ea3i xem v\u1ec7 tinh \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb nh\u1eefng thi\u1ebft b\u1ecb g\u00ec.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00f3i chung ph\u00f3ng v\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 k\u1ebft c\u1ea5u c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ea7n b\u1ea7u kh\u00ed quy\u1ec3n tr\u00ean cao, tia V\u0169 Tr\u1ee5, b\u1ee9c x\u1ea1 M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u00e0 t\u00ednh ch\u1ea5t c\u0169ng nh\u01b0 t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ea1t M\u1eb7t T r\u1eddi trong t\u1ea7ng kh\u00ed quy\u1ec3n, t\u00ecnh h\u00ecnh t\u1ea7ng \u0111i\u1ec7n ly, t\u00ecnh h\u00ecnh t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t trong b\u1ea7u kh\u00ed quy\u1ec3n, t\u1eeb tr\u00ean cao quan s\u00e1t t\u00ecnh h\u00ecnh m\u00e2y, m\u01b0a, gi\u00f3 b\u00e3o, v.v.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u1ebft c\u1ea5u c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ea7n kh\u00ed quy\u1ec3n bao g\u1ed3m t\u00ecnh tr\u1ea1ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9, m\u1eadt \u0111\u1ed9, \u00e1p su\u1ea5t kh\u00f4ng kh\u00ed v\u00e0 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i c\u1ee7a n\u00f3 theo chi\u1ec1u cao. T r\u01b0\u1edbc kia ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o m\u1ed9t s\u1ed1 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean cao (nh\u01b0 \u00e1nh s\u00e1ng v\u00f9ng c\u1ef1c, sao b\u0103ng, v.v.) \u0111\u1ec3 suy \u0111o\u00e1n, sau khi c\u00f3 v\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 \u0111o tr\u1ef1c ti\u1ebfp.<\/p>\n\n\n\n<p>T ia v\u0169 tr\u1ee5, b\u1ee9c x\u1ea1 M\u1eb7t T r\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c vi h\u1ea1t M\u1eb7t T r\u1eddi l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e2n t\u1ed1 quan tr\u1ecdng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn kh\u00ed quy\u1ec3n t\u1ea7ng cao v\u00e0 t\u1ea7ng th\u1ea5p. S\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a th\u1eddi ti\u1ebft trong t\u1ea7ng kh\u00f4ng kh\u00ed d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ed9 cao 10 km nh\u01b0 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9, th\u00e0nh ph\u1ea7n, chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng, s\u1ef1 ph\u00e2n b\u1ed1 c\u1ee7a h\u01a1i n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u li\u00ean quan v\u1edbi nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00ed quy\u1ec3n t\u1ea7ng cao l\u00e0 c\u1eeda ng\u00f5 c\u1ee7a tia v\u0169 tr\u1ee5. B\u1ee9c x\u1ea1 M\u1eb7t T r\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c vi h\u1ea1t b\u1eafn ra t\u1eeb M\u1eb7t T r\u1eddi \u0111i v\u00e0o T r\u00e1i \u0110\u1ea5t qua t\u1ea7ng kh\u00ed quy\u1ec3n. Bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh ch\u1ea5t v\u00e0 t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a ch\u00fang tr\u00ean t\u1ea7ng cao c\u1ee7a kh\u00ed quy\u1ec3n th\u00ec s\u1ebd bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea7ng cao c\u1ee7a kh\u00ed quy\u1ec3n s\u1ebd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ebfn s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a th\u1eddi ti\u1ebft \u1edf kh\u00ed quy\u1ec3n t\u1ea7ng th\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u1ee3i cho kh\u00e1m ph\u00e1 s\u00e2u h\u01a1n quy lu\u1eadt bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a th\u1eddi ti\u1ebft, nh\u1eb1m d\u1ef1 b\u00e1o th\u1eddi ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1t h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>T \u1ea7ng \u0111i\u1ec7n ly ch\u1ee7 y\u1ebfu do b\u1ee9c x\u1ea1 M\u1eb7t T r\u1eddi c\u1ea5u t\u1ea1o n\u00ean. V\u00ec n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ea3n x\u1ea1 s\u00f3ng v\u00f4 tuy\u1ebfn n\u00ean s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a n\u00f3 quan h\u1ec7 m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi truy\u1ec1n s\u00f3ng v\u00f4 tuy\u1ebfn b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng v\u1eeba v\u00e0 ng\u1eafn. Tr\u01b0\u1edbc kia ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng s\u00f3ng \u00e1nh s\u00e1ng ph\u00e1t t\u1eeb m\u1eb7t \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea7ng \u0111i\u1ec7n ly n\u00ean t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ee7a n\u00f3 t\u1eeb \u0111\u1ed9 cao 400 km tr\u1edf l\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t s\u00f3ng v\u00f4 tuy\u1ebfn t\u1eeb tr\u00ean cao xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u1ea7ng \u0111i\u1ec7n ly t\u1eeb 400 km tr\u1edf l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede t\u1ea7ng cao h\u01a1n c\u1ee7a kh\u00ed quy\u1ec3n c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u1ea1t mang \u0111i\u1ec7n, c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ea1t l\u00e0 t\u1eeb ngo\u00e0i b\u1ea7u kh\u00ed quy\u1ec3n bay \u0111\u1ebfn, c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ea1t do t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a tia V\u0169 T r\u1ee5, b\u1ee9c x\u1ea1 M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u00e0 vi h\u1ea1t M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u00e0o t\u1ea7ng kh\u00ed quy\u1ec3n m\u00e0 sinh ra. T r\u00e1i \u0110\u1ea5t gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t kh\u1ed1i nam ch\u00e2m l\u1edbn. Nh\u1eefng vi h\u1ea1t mang \u0111i\u1ec7n n\u00e0y ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng T r\u00e1i \u0110\u1ea5t, ph\u00e1t sinh v\u1eadn \u0111\u1ed9ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh trong t\u1ea7ng cao. Gi\u1ea3 s\u1eed ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng \u1edf t\u1ea7ng cao kh\u00ed quy\u1ec3n th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 suy ra \u0111\u01b0\u1ee3c quy lu\u1eadt v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c vi h\u1ea1t mang \u0111i\u1ec7n tr\u00ean cao. Nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng (nh\u01b0 c\u1ef1c quang) \u1edf tr\u00ean cao. V\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng nh\u00e2n t\u1ea1o cung c\u1ea5p cho ta kh\u1ea3 n\u0103ng kh\u00e1m ph\u00e1 t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng tr\u00ean cao \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a th\u1eddi ti\u1ebft lu\u00f4n bi\u1ec3u hi\u1ec7n b\u1eb1ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a m\u00e2y, do \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng n\u00f3i m\u00e2y l\u00e0 b\u1ed9 m\u1eb7t c\u1ee7a th\u1eddi ti\u1ebft. Nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc kia ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 quan s\u00e1t m\u00e2y t\u1eeb m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, ph\u1ea1m vi quan s\u00e1t kh\u00f4ng r\u1ed9ng, h\u01a1n n\u1eefa m\u1ed7i l\u1ea7n c\u00f3 c\u00e1c \u0111\u00e1m m\u00e2y d\u00e0y \u0111\u1eb7c th\u00ec nh\u1eefng \u0111\u00e1m m\u00e2y t\u1ea7ng tr\u00ean s\u1ebd b\u1ecb che l\u1ea5p, con ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t kh\u00f3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh nh\u1eefng \u0111\u00e1m m\u00e2y tr\u00ean cao. V\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng nh\u00e2n t\u1ea1o bay trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u1ea7ng m\u00e2y. N\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 v\u00e0 \u0111o \u0111\u1ea1c t\u1eeb tr\u00ean cao xu\u1ed1ng t\u00ecnh tr\u1ea1ng m\u00e2y c\u1ee7a m\u1ed9t v\u00f9ng r\u1ed9ng l\u1edbn, truy\u1ec1n \u1ea3nh v\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. Nh\u01b0 th\u1ebf kh\u1eafc ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng nh\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m quan s\u00e1t m\u00e2y t\u1eeb m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. K\u1ebft h\u1ee3p c\u1ea3 hai ngu\u1ed3n quan s\u00e1t c\u00e0ng c\u00f3 l\u1ee3i cho d\u1ef1 b\u00e1o th\u1eddi ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh x\u00e1c. T\u1eeb sau khi c\u00f3 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u1ea3nh v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o truy\u1ec1n v\u1ec1 th\u00ec b\u1ea5t c\u1ee9 c\u01a1n l\u1ed1c n\u00e0o ph\u00e1t sinh tr\u00ean m\u1eb7t bi\u1ec3n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 tho\u00e1t kh\u1ecfi con m\u1eaft c\u1ee7a v\u1ec7 tinh. Do \u0111\u00f3 n\u00f3 c\u00f3 vai tr\u00f2 r\u1ea5t l\u1edbn trong vi\u1ec7c d\u1ef1 b\u00e1o gi\u00f3 l\u1ed1c v\u00e0 \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng tai n\u1ea1n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede t\u1ea7ng th\u1ea5p, s\u1ef1 ph\u00e2n c\u00f4ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 v\u00e0 \u0111\u1ed9 \u1ea9m c\u1ee7a kh\u00f4ng kh\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u. \u0110\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 kh\u00f4ng ng\u1eebng ph\u00e1t ra b\u1ee9c x\u1ea1 h\u1ed3ng ngo\u1ea1i. V\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfp nh\u1eadn nh\u1eefng b\u1ee9c x\u1ea1 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1n \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh tr\u1ea1ng ph\u00e2n b\u1ed1 c\u1ee7a nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 theo chi\u1ec1u th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng v\u00e0 \u0111\u1ed9 \u1ea9m trong t\u1ea7ng kh\u00f4ng kh\u00ed th\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd n\u00f3i, tr\u01b0\u1edbc khi ph\u00e1t minh ra v\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 d\u00f9ng t\u00ean l\u1eeda kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 kh\u00ed quy\u1ec3n \u1edf t\u1ea7ng cao. \u0110\u00e3 c\u00f3 t\u00ean l\u1eeda kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng th\u00ec c\u1ea7n g\u00ec \u0111\u1ebfn v\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng n\u1eefa?<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean t\u00ean l\u1eeda kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 t\u00ecnh h\u00ecnh kh\u00ed quy\u1ec3n t\u1ea7ng cao. Nh\u01b0ng ph\u1ea1m vi kh\u00e1m ph\u00e1 c\u1ee7a n\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 h\u1ea1n. T h\u1eddi gian n\u00f3 bay trong b\u1ea7u kh\u00ed quy\u1ec3n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i ng\u1eafn cho n\u00ean t\u00e0i li\u1ec7u thu \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t t\u1ea3n m\u1ea1n. N\u1ebfu t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u00e0nh m\u1ed9t m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi t\u00ean l\u1eeda kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 \u0111o, tuy c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1eafc ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 khi\u1ebfm khuy\u1ebft, nh\u01b0ng hao t\u1ed5n kinh ph\u00ed v\u00e0 v\u1eadt l\u1ef1c nhi\u1ec1u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. V\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng so v\u1edbi t\u00ean l\u1eeda kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 nhi\u1ec1u \u01b0u \u0111i\u1ec3m. N\u00f3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong b\u1ea7u kh\u00ed quy\u1ec3n th\u1eddi gian l\u00e2u, h\u01a1n n\u1eefa c\u1ee9 c\u00e1ch h\u01a1n m\u1ed9t gi\u1edd l\u00e0 quay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u00f2ng quanh T r\u00e1i \u0110\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1eddng bay c\u1ee7a n\u00f3 \u0111i qua nh\u1eefng ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau tr\u00ean T r\u00e1i \u0110\u1ea5t, nh\u01b0 v\u1eady n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 bay qua b\u1ea7u tr\u1eddi c\u1ee7a nhi\u1ec1u v\u00f9ng. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i g\u1ecdi l\u00e0 v\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba t\u0129nh, n\u00f3 bay tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi c\u1ee7a x\u00edch \u0111\u1ea1o, c\u00e1ch m\u1eb7t \u0111\u1ea5t 36.000 km, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed3ng b\u1ed9 v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u1ef1 quay c\u1ee7a T r\u00e1i \u0110\u1ea5t, v\u00ec v\u1eady \u0111\u1ed1i v\u1edbi T r\u00e1i \u0110\u1ea5t, gi\u1ed1ng nh\u01b0 n\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1ee9ng m\u1ed9t ch\u1ed7 tr\u00ean cao c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1eddng x\u00edch \u0111\u1ea1o, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 quan s\u00e1t t\u00ecnh h\u00ecnh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed9t v\u00f9ng n\u00e0o \u0111\u00f3 tr\u00ean T r\u00e1i \u0110\u1ea5t. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u1ef1 b\u00e1o kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 t\u00ednh \u01b0u vi\u1ec7t r\u1ea5t r\u00f5. Lo\u1ea1i v\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y t\u00ecm hi\u1ec3u c\u00e1c th\u00f4ng tin kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng trong m\u1ed9t ph\u1ea1m vi r\u1ed9ng, c\u00f3 t\u00ednh li\u00ean t\u1ee5c, r\u1ea5t c\u00f3 \u00edch cho nghi\u00ean c\u1ee9u quy lu\u1eadt bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng. Do \u0111\u00f3 so v\u1edbi t\u00ean l\u1eeda n\u00f3 c\u00f3 t\u00ednh \u01b0u vi\u1ec7t h\u01a1n h\u1eb3n.<\/p>\n\n\n\n<p>T \u1eeb kho\u00e1: V\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng; T\u1ea7ng \u0111i\u1ec7n ly; T\u1eeb tr\u01b0\u1eddng Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t; T\u00ean l\u1eeda kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh tinh. Ph\u00e0m nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ec3 quay quanh h\u00e0nh tinh \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 v\u1ec7 tinh. M\u1eb7t Tr\u0103ng quay quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t n\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 v\u1ec7 tinh t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Con ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n bi\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean cao n\u00ean \u0111\u00e3 ph\u00f3ng v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o quay quanh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-10005","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10005","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10005"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10005\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}