{"id":10027,"date":"2021-11-21T18:57:18","date_gmt":"2021-11-21T11:57:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10027"},"modified":"2021-11-21T19:38:34","modified_gmt":"2021-11-21T12:38:34","slug":"vi-sao-khi-cacbonic-trong-khong-khi-nhieu-se-khien-trai-dat-nong-len","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-khi-cacbonic-trong-khong-khi-nhieu-se-khien-trai-dat-nong-len\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao kh\u00ed cacbonic trong kh\u00f4ng kh\u00ed nhi\u1ec1u s\u1ebd khi\u1ebfn Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t n\u00f3ng l\u00ean?"},"content":{"rendered":"\n<p>B\u1ea1n \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y ph\u00f2ng \u1ea5m x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1eb1ng k\u00ednh ch\u01b0a? T rong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta tr\u1ed3ng hoa. \u1ede n\u00f4ng th\u00f4n b\u1ea1n c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y n\u00f4ng d\u00e2n l\u00e0m nh\u1eefng ng\u00f4i nh\u00e0 bao b\u1ecdc b\u1eb1ng nil\u00f4ng d\u00f9ng l\u00e0m n\u01a1i \u0111\u1ec3 gieo m\u1ea1 ho\u1eb7c tr\u1ed3ng hoa.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f9ng k\u00ednh ho\u1eb7c m\u00e0ng nil\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c ph\u00f2ng \u1ea5m, v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu s\u00e1ng, v\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9. Cho d\u00f9 m\u00f9a \u0111\u00f4ng b\u1ecb m\u01b0a ho\u1eb7c \u0111\u00f3ng b\u0103ng th\u00ec trong ph\u00f2ng v\u1eabn \u1ea5m nh\u01b0 m\u00f9a xu\u00e2n \u1edf ph\u01b0\u01a1ng Nam. Nh\u1eefng b\u00f4ng hoa r\u1ef1c r\u1ee1, nh\u1eefng lu\u1ed1ng rau xanh t\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eafm \u00e1nh n\u1eafng, nh\u1eefng c\u00e0nh c\u00e2y c\u00e0 chua n\u1eb7ng tr\u0129u qu\u1ea3, nh\u1eefng d\u00e2y d\u01b0a chu\u1ed9t t\u1ed1t t\u01b0\u01a1i.<\/p>\n\n\n\n<p>T h\u1ef1c ra T r\u00e1i \u0110\u1ea5t m\u00e0 ta sinh s\u1ed1ng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f2ng \u1ea5m l\u1edbn. Kh\u00ed cacbonic trong kh\u00ed quy\u1ec3n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng c\u00e1ch nhi\u1ec7t v\u00e0 \u0111\u1ec3 cho \u00e1nh n\u1eafng chi\u1ebfu v\u00e0o. \u00c1nh n\u1eafng M\u1eb7t T r\u1eddi do nh\u1eefng s\u00f3ng \u00e1nh s\u00e1ng c\u00f3 b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng d\u00e0i, ng\u1eafn kh\u00e1c nhau t\u1ea1o th\u00e0nh. Khi M\u1eb7t T r\u1eddi b\u1ee9c x\u1ea1 xu\u1ed1ng T r\u00e1i \u0110\u1ea5t th\u00ec kh\u00ed ozon trong kh\u00ed quy\u1ec3n s\u1ebd h\u1ea5p thu c\u00e1c tia t\u1eed ngo\u1ea1i trong b\u1ee9c x\u1ea1 M\u1eb7t Tr\u1eddi, c\u00f2n h\u01a1i n\u01b0\u1edbc v\u00e0 kh\u00ed cacbonic trong kh\u00f4ng kh\u00ed s\u1ebd h\u1ea5p th\u1ee5 tia h\u1ed3ng ngo\u1ea1i c\u1ee7a \u00e1nh n\u1eafng, ch\u1ec9 c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1edbi chi\u1ebfu xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. Sau khi \u00e1nh s\u00e1ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, kho\u1ea3ng 1\/3 nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb ph\u1ea3n x\u1ea1 l\u00ean kh\u00f4ng trung, 2\/3 c\u00f2n l\u1ea1i b\u1ecb \u0111\u1ea5t \u0111\u00e1 v\u00e0 n\u01b0\u1edbc h\u1ea5p th\u1ee5. Khi m\u1eb7t \u0111\u1ea5t l\u1ea1nh d\u1ea7n th\u00ec \u00e1nh s\u00e1ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i b\u1ee9c x\u1ea1 nhi\u1ec7t b\u1eb1ng s\u00f3ng d\u00e0i (g\u1ecdi l\u00e0 b\u1ee9c x\u1ea1 h\u1ed3ng ngo\u1ea1i) v\u00e0o trong kh\u00f4ng trung. S\u1ef1 b\u1ee9c x\u1ea1 nhi\u1ec7t n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c cacbonic v\u00e0 h\u01a1i n\u01b0\u1edbc trong kh\u00f4ng kh\u00ed h\u1ea5p th\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00ed cacbonic c\u00f3 \u0111\u1eb7c t\u00ednh h\u1ea7u nh\u01b0 \u00e1nh s\u00e1ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u l\u1ecdt qua ho\u00e0n to\u00e0n, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi tia h\u1ed3ng ngo\u1ea1i s\u00f3ng d\u00e0i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng tia h\u1ed3ng ngo\u1ea1i c\u00f3 b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng t\u1eeb 12 m &#8211; 18 m th\u00ec b\u1ecb h\u1ea5p thu m\u1ea1nh m\u1ebd. Nh\u01b0 v\u1eady kh\u00ed cacbonic trong l\u1edbp kh\u00f4ng kh\u00ed g\u1ea7n s\u00e1t m\u1eb7t \u0111\u1ea5t c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng nh\u01b0 k\u00ednh ho\u1eb7c m\u00e0ng nil\u00f4ng trong ph\u00f2ng \u1ea5m, \u00e1nh s\u00e1ng c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o trong ph\u00f2ng, nh\u01b0ng nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 khu\u1ebfch t\u00e1n ra ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c. T \u00e1c d\u1ee5ng n\u00e0y khi\u1ebfn cho nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 trong kh\u00f4ng kh\u00ed tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t t\u0103ng cao, g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;hi\u1ec7u \u1ee9ng nh\u00e0 k\u00ednh&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu T r\u00e1i \u0110\u1ea5t gi\u1ed1ng nh\u01b0 M\u1eb7t T r\u0103ng, kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u00f4ng kh\u00ed, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01b0\u1edbc th\u00ec ban ng\u00e0y M\u1eb7t Tr\u1eddi chi\u1ebfu xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 s\u1ebd l\u00ean \u0111\u1ebfn 127\u00b0C c\u00f2n ban \u0111\u00eam l\u1ea1nh xu\u1ed1ng -183\u00b0C. R\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c sinh v\u1eadt kh\u00e1c kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>T h\u00f4ng th\u01b0\u1eddng h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc v\u00e0 kh\u00ed cacbonic trong kh\u00f4ng kh\u00ed l\u00e0 c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh. N\u00f3i chung h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed cacbonic l\u00e0 ba ph\u1ea7n tri\u1ec7u. Nh\u01b0ng c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a n\u1ec1n s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00f4ng nghi\u1ec7p, m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn nhi\u00ean li\u1ec7u ch\u1ee9a cacbon nh\u01b0 than \u0111\u00e1, d\u1ea7u m\u1ecf, kh\u00ed \u0111\u1ed1t, v.v. \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ed1t ch\u00e1y khi\u1ebfn cho cacbonic trong kh\u00f4ng kh\u00ed t\u0103ng nhanh h\u1eb1ng n\u0103m. Theo b\u00e1o c\u00e1o th\u1ed1ng k\u00ea S\u1edf nghi\u00ean c\u1ee9u th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a M\u1ef9 c\u00f4ng b\u1ed1 th\u00ec 100 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi h\u1eb1ng n\u0103m ch\u1ec9 \u0111\u01b0a v\u00e0o b\u1ea7u kh\u00ed quy\u1ec3n m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed cacbonic l\u00e0 96 tri\u1ec7u t\u1ea5n, c\u00f2n ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 t\u0103ng \u0111\u1ebfn n\u0103m t\u1ec9 t\u1ea5n. D\u1ef1 ki\u1ebfn sang th\u1ebf k\u1ef7 XXI s\u1ebd t\u0103ng l\u00ean theo b\u1eadc thang l\u00e0 t\u00e1m t\u1ec9 t\u1ea5n. H\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng cacbonic trong kh\u00f4ng kh\u00ed t\u0103ng l\u00ean th\u00ec hi\u1ec7u \u1ee9ng nh\u00e0 k\u00ednh c\u00e0ng m\u1ea1nh, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 T r\u00e1i \u0110\u1ea5t s\u1ebd t\u0103ng cao. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc d\u1ef1 \u0111o\u00e1n \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 XX th\u00ec nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t s\u1ebd t\u0103ng l\u00ean 0,5\u00b0C. Trong 50 n\u0103m t\u1edbi n\u1ebfu h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng cacbonic trong kh\u00f4ng kh\u00ed t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i th\u00ec nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 T r\u00e1i \u0110\u1ea5t s\u1ebd t\u0103ng l\u00ean 3\u00b0C, t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu c\u1ee7a T r\u00e1i \u0110\u1ea5t s\u1ebd \u1ea5m l\u00ean r\u00f5 r\u1ec7t. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 t\u0103ng l\u00ean c\u1ee7a cacbonic trong kh\u00f4ng kh\u00ed, khi\u1ebfn cho nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 T r\u00e1i \u0110\u1ea5t t\u0103ng cao.<\/p>\n\n\n\n<p>T \u1eeb kho\u00e1: Kh\u00ed cacbonic; Hi\u1ec7u \u1ee9ng nh\u00e0 k\u00ednh<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u1ea1n \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y ph\u00f2ng \u1ea5m x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1eb1ng k\u00ednh ch\u01b0a? T rong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta tr\u1ed3ng hoa. \u1ede n\u00f4ng th\u00f4n b\u1ea1n c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y n\u00f4ng d\u00e2n l\u00e0m nh\u1eefng ng\u00f4i nh\u00e0 bao b\u1ecdc b\u1eb1ng nil\u00f4ng d\u00f9ng l\u00e0m n\u01a1i \u0111\u1ec3 gieo m\u1ea1 ho\u1eb7c tr\u1ed3ng hoa. D\u00f9ng k\u00ednh ho\u1eb7c m\u00e0ng nil\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c ph\u00f2ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-10027","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10027","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10027"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10027\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10027"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10027"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10027"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}