{"id":10069,"date":"2021-11-21T19:02:26","date_gmt":"2021-11-21T12:02:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10069"},"modified":"2021-11-21T19:39:10","modified_gmt":"2021-11-21T12:39:10","slug":"trai-dat-co-bao-nhieu-tuoi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/trai-dat-co-bao-nhieu-tuoi\/","title":{"rendered":"Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u00f3 bao nhi\u00eau tu\u1ed5i?"},"content":{"rendered":"\n<p>Qua m\u1ed9t n\u0103m ng\u01b0\u1eddi ta t\u0103ng l\u00ean m\u1ed9t tu\u1ed5i. M\u1ed9t n\u0103m \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 n\u00f3i l\u00e0 qu\u00e3ng th\u1eddi gian kh\u00f4ng ng\u1eafn l\u1eafm, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a T r\u00e1i \u0110\u1ea5t th\u00ec th\u1eadt ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u00e1y m\u1eaft kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3. T u\u1ed5i c\u1ee7a T r\u00e1i \u0110\u1ea5t theo t\u00ednh to\u00e1n c\u00f3 kho\u1ea3ng 4,5 &#8211; 4,6 t\u1ec9 n\u0103m. 4,5 -4,6 t\u1ec9 n\u0103m l\u00e0 m\u1ed9t con s\u1ed1 l\u1edbn bi\u1ebft bao! Ch\u1eb3ng tr\u00e1ch ban \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 lu\u00f4n d\u1ef1 \u0111o\u00e1n tu\u1ed5i c\u1ee7a T r\u00e1i \u0110\u1ea5t th\u1ea5p h\u01a1n nhi\u1ec1u. Niut\u01a1n, nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u1ed5i ti\u1ebfng ng\u01b0\u1eddi Anh t\u1eebng cho r\u1eb1ng T r\u00e1i \u0110\u1ea5t ch\u1ec9 h\u01a1n 6.000 tu\u1ed5i m\u1ed9t \u00edt. C\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ec3 suy \u0111o\u00e1n c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 &#8220;T h\u00e1nh kinh&#8221;. Ch\u1eb3ng tr\u00e1ch m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra k\u1ebft lu\u1eadn hoang \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn th\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi T r\u00e1i \u0110\u1ea5t!<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1eady con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p khoa h\u1ecdc g\u00ec \u0111\u1ec3 suy \u0111o\u00e1n v\u1ec1 tu\u1ed5i c\u1ee7a T r\u00e1i \u0110\u1ea5t?<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1i tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean con ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 \u0111\u1ebfn l\u00e0 n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n. N\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n c\u00f3 mu\u1ed1i. Mu\u1ed1i \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u l\u00e0 t\u1eeb m\u1eb7t \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn. Ng\u00e0y nay c\u00e1c con s\u00f4ng v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng mang m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn mu\u1ed1i \u0111\u1ed5 ra bi\u1ec3n. V\u1eady ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1i h\u1eb1ng n\u0103m c\u00e1c s\u00f4ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi mang \u0111\u1ed5 ra bi\u1ec3n, l\u1ea5y t\u1ed5ng l\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1i trong bi\u1ec3n chia cho s\u1ed1 \u0111\u00f3 th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 s\u1ed1 th\u1eddi gian \u0111\u00e3 t\u00edch lu\u1ef9 n\u00ean s\u1ed1 mu\u1ed1i trong bi\u1ec3n. K\u1ebft qu\u1ea3 t\u00ednh to\u00e1n ch\u1ee9ng t\u1ecf &#8211; kho\u1ea3ng 100 tri\u1ec7u n\u0103m. Con s\u1ed1 n\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 tu\u1ed5i th\u1eadt c\u1ee7a T r\u00e1i \u0110\u1ea5t, b\u1edfi v\u00ec khi bi\u1ec3n xu\u1ea5t hi\u1ec7n th\u00ec T r\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u00e3 ra \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u. H\u01a1n n\u1eefa s\u1ed1 mu\u1ed1i c\u00e1c d\u00f2ng s\u00f4ng mang ra bi\u1ec3n h\u1eb1ng n\u0103m kh\u00f4ng ph\u1ea3i gi\u1ed1ng nhau, h\u01a1n n\u1eefa mu\u1ed1i trong bi\u1ec3n c\u0169ng b\u1ecb gi\u00f3 th\u1ed5i \u0111\u01b0a l\u00ean b\u1edd n\u00ean m\u1ed9t ph\u1ea7n mu\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi T r\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Con ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i t\u00ecm \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ki\u1ec3u t\u00ednh kh\u00e1c t\u1eeb bi\u1ec3n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1edbp tr\u1ea7m t\u00edch d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n. C\u00f9ng v\u1edbi n\u0103m th\u00e1ng l\u1edbp tr\u1ea7m t\u00edch \u0111\u00e1y bi\u1ec3n ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, h\u01a1n n\u1eefa ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u00e3 bi\u1ebfn th\u00e0nh nham th\u1ea1ch &#8211; nham tr\u1ea7m t\u00edch. T heo t\u00ednh to\u00e1n, c\u1ee9 3.000 &#8211; 10.000 n\u0103m l\u1ea1i t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t l\u1edbp \u0111\u00e1 tr\u1ea7m t\u00edch d\u00e0y 1 m. \u0110\u00e1 tr\u1ea7m t\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh trong c\u00e1c th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ecba ch\u1ea5t c\u1ee7a T r\u00e1i \u0110\u1ea5t, ch\u1ed7 d\u00e0y nh\u1ea5t l\u00e0 bao nhi\u1ec1u? C\u00f3 kho\u1ea3ng 1.000 m. Nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd t\u00ednh ra \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh l\u1edbp \u0111\u00e1 tr\u1ea7m t\u00edch n\u00e0y m\u1ea5t kho\u1ea3ng 300 &#8211; 1.000 tri\u1ec7u n\u0103m. Nh\u01b0ng nh\u1eefng con s\u1ed1 n\u00e0y v\u1eabn ch\u01b0a b\u1eb1ng tu\u1ed5i c\u1ee7a T r\u00e1i \u0110\u1ea5t, b\u1edfi v\u00ec tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 tr\u1ea7m t\u00edch th\u00ec T r\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb l\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Xem ra c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p t\u00ednh \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 tin c\u1eady h\u01a1n m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh ch\u00ednh x\u00e1c tu\u1ed5i c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00e1ch t\u00ednh \u0111\u00f3 ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c nguy\u00ean t\u1ed1 ph\u00f3ng x\u1ea1 trong T r\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1ed1 \u0111\u1ed3ng v\u1ecb do n\u00f3 ph\u00e2n r\u00e3 sinh ra.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong m\u1ed9t th\u1eddi gian nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 c\u00e1c nguy\u00ean t\u1ed1 ph\u00f3ng x\u1ea1 ph\u00e2n r\u00e3 \u0111i bao nhi\u00eau, sinh ra c\u00e1c ch\u1ea5t m\u1edbi bao nhi\u00eau r\u1ea5t \u1ed5n \u0111\u1ecbnh. H\u01a1n n\u1eefa n\u00f3 kh\u00f4ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i b\u00ean ngo\u00e0i chi ph\u1ed1i. V\u00ed d\u1ee5 urani mu\u1ed1n ph\u00e2n r\u00e3 th\u00e0nh ch\u00ec v\u00e0 h\u00eali, nguy\u00ean t\u1eed l\u01b0\u1ee3ng urani l\u00e0 238, c\u1ee9 kho\u1ea3ng 4,5 t\u1ec9 n\u0103m n\u00f3 s\u1ebd bi\u1ebfn m\u1ea5t m\u1ed9t n\u1eeda kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng ban \u0111\u1ea7u. Do \u0111\u00f3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng urani v\u00e0 ch\u00ec c\u00f3 bao nhi\u00eau trong \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 t\u00ednh ra tu\u1ed5i c\u1ee7a nham th\u1ea1ch. V\u1ecf Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0 do nham th\u1ea1ch c\u1ea5u t\u1ea1o th\u00e0nh, nh\u01b0 v\u1eady ta c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c tu\u1ed5i c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3ng tr\u00ean 3 t\u1ec9 n\u0103m, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec c\u00e1c nguy\u00ean t\u1ed1 ph\u00f3ng x\u1ea1 v\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ea5t \u0111\u1ed3ng v\u1ecb do n\u00f3 sinh ra trong v\u1ecf T r\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u lo\u1ea1i. C\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p t\u00ednh to\u00e1n, c\u1ed9ng th\u00eam v\u1edbi h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng nh\u1eefng ch\u1ea5t ph\u00f3ng x\u1ea1 n\u00e0y c\u00f2n l\u1ea1i trong nham th\u1ea1ch, ch\u01b0a ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00e2n r\u00e3 cho n\u00ean k\u1ebft qu\u1ea3 t\u00ednh to\u00e1n c\u00f3 kh\u00e1c nhau. T uy c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u1ee7 ch\u00ednh x\u00e1c, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m tu\u1ed5i c\u1ee7a T r\u00e1i \u0110\u1ea5t t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf khoa h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p>T u\u1ed5i v\u1ecf T r\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u1eabn c\u00f2n \u00edt h\u01a1n tu\u1ed5i c\u1ee7a T r\u00e1i<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea5t, b\u1edfi v\u00ec tr\u01b0\u1edbc khi h\u00ecnh th\u00e0nh v\u1ecf T r\u00e1i \u0110\u1ea5t th\u00ec T r\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u00e3 ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua m\u1ed9t th\u1eddi gian b\u1ec1 m\u1eb7t \u1edf t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00f3ng ch\u1ea3y, c\u1ed9ng th\u00eam kho\u1ea3ng th\u1eddi gian n\u00e0y v\u00e0o th\u00ec tu\u1ed5i T r\u00e1i \u0110\u1ea5t \u01b0\u1edbc kho\u1ea3ng 4,5 -4,6 t\u1ec9 n\u0103m. C\u00f2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 ki\u1ebfn d\u00e0i h\u01a1n. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t con s\u1ed1 r\u1ea5t l\u1edbn, nh\u01b0ng trong V\u0169 T r\u1ee5, nh\u1eefng tinh c\u1ea7u c\u00f3 tu\u1ed5i l\u1edbn h\u01a1n Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f2n nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p>T \u1eeb kho\u00e1: Tu\u1ed5i Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qua m\u1ed9t n\u0103m ng\u01b0\u1eddi ta t\u0103ng l\u00ean m\u1ed9t tu\u1ed5i. M\u1ed9t n\u0103m \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 n\u00f3i l\u00e0 qu\u00e3ng th\u1eddi gian kh\u00f4ng ng\u1eafn l\u1eafm, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a T r\u00e1i \u0110\u1ea5t th\u00ec th\u1eadt ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u00e1y m\u1eaft kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3. T u\u1ed5i c\u1ee7a T r\u00e1i \u0110\u1ea5t theo t\u00ednh to\u00e1n c\u00f3 kho\u1ea3ng 4,5 &#8211; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-10069","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10069","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10069"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10069\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10069"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10069"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10069"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}