{"id":10075,"date":"2021-11-21T19:03:09","date_gmt":"2021-11-21T12:03:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10075"},"modified":"2021-11-21T19:39:10","modified_gmt":"2021-11-21T12:39:10","slug":"cac-kinh-vi-do-tren-trai-dat-duoc-xac-dinh-nhu-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/cac-kinh-vi-do-tren-trai-dat-duoc-xac-dinh-nhu-the-nao\/","title":{"rendered":"C\u00e1c kinh, v\u0129 \u0111\u1ed9 tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1edf m\u1ed9t trang b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c quay qu\u1ea3 \u0110\u1ecba C\u1ea7u \u0111\u1eb7t b\u00e0n, b\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y tr\u00ean \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ea1ch ngang d\u1ecdc r\u1ea5t quy chu\u1ea9n. C\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0 th\u1eb3ng, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng cong, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng v\u0129 v\u00e0 kinh tuy\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a ch\u00fang r\u1ea5t l\u1edbn. Ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ecbnh ra kinh tuy\u1ebfn v\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ec3u th\u1ecb m\u1ed9t c\u00e1ch thu\u1eadn l\u1ee3i b\u1ea5t c\u1ee9 v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a \u0111i\u1ec3m n\u00e0o tr\u00ean T r\u00e1i \u0110\u1ea5t. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t khi \u0111i t\u00e0u tr\u00ean bi\u1ec3n m\u00eanh m\u00f4ng ho\u1eb7c tr\u00ean sa m\u1ea1c, bay tr\u00ean r\u1eebng r\u1eadm, n\u1ebfu mu\u1ed1n x\u00e1c \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111ang \u1edf \u0111\u00e2u th\u00ec c\u00e0ng ph\u1ea3i d\u00f9ng \u0111\u1ebfn kinh v\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng kinh, v\u0129 tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft, T r\u00e1i \u0110\u1ea5t quay quanh tr\u1ee5c c\u1ee7a m\u00ecnh. T r\u1ee5c c\u1ee7a T r\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng n\u1ed1i li\u1ec1n hai c\u1ef1c nam &#8211; b\u1eafc xuy\u00ean qua trung t\u00e2m. N\u1ebfu ta d\u00f9ng m\u1ed9t m\u1eb7t ph\u1eb3ng c\u1eaft vu\u00f4ng g\u00f3c v\u1edbi tr\u1ee5c T r\u00e1i \u0110\u1ea5t \u1edf gi\u1eefa th\u00ec s\u1ebd gi\u1ed1ng nh\u01b0 ta c\u1eaft qu\u1ea3 d\u01b0a h\u1ea5u l\u00e0m \u0111\u00f4i, \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1eafc b\u00e1n c\u1ea7u v\u00e0 Nam b\u00e1n c\u1ea7u. Giao tuy\u1ebfn c\u1ee7a m\u1eb7t ph\u1eb3ng n\u00e0y v\u1edbi m\u1eb7t T r\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng tr\u00f2n, n\u00f3 l\u00e0 v\u00f2ng tr\u00f2n l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t ho\u1eb7c g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng v\u0129 tuy\u1ebfn l\u1edbn nh\u1ea5t, trong \u0111\u1ecba l\u00fd g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng x\u00edch \u0111\u1ea1o. Do \u0111\u00f3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00e2y nh\u00ecn v\u1ec1 B\u1eafc C\u1ef1c ho\u1eb7c Nam C\u1ef1c. Tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u1ebd nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng song song v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng x\u00edch \u0111\u1ea1o nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y g\u1ecdi l\u00e0 v\u0129 tuy\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T a l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng x\u00edch \u0111\u1ea1o l\u00e0m v\u0129 tuy\u1ebfn 0o, theo chi\u1ec1u nam v\u00e0 chi\u1ec1u b\u1eafc, m\u1ed7i chi\u1ec1u x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn 90o. Ph\u00eda nam x\u00edch \u0111\u1ea1o g\u1ecdi l\u00e0 v\u0129 \u0111\u1ed9 Nam, ph\u00eda b\u1eafc g\u1ecdi l\u00e0 v\u0129 \u0111\u1ed9 B\u1eafc. 90o v\u0129 \u0111\u1ed9 B\u1eafc l\u00e0 B\u1eafc C\u1ef1c, 90o v\u0129 \u0111\u1ed9 Nam l\u00e0 Nam C\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb B\u1eafc C\u1ef1c \u0111\u1ebfn Nam C\u1ef1c, tr\u00ean qu\u1ea3 c\u1ea7u l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ea1ch nhi\u1ec1u n\u1eeda \u0111\u01b0\u1eddng tr\u00f2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 kinh tuy\u1ebfn. Nh\u01b0ng nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng kinh tuy\u1ebfn n\u00e0y ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea1ch nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o quan ni\u1ec7m r\u1ea5t kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t. \u0110\u1ea7u ti\u00ean c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n l\u1ea5y kinh tuy\u1ebfn \u0111i qua th\u1ee7 \u0111\u00f4 n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh l\u00e0m 0o, coi \u0111\u00f3 l\u00e0 kh\u1edfi \u0111i\u1ec3m chung cho to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi, t\u1ee9c l\u00e0 kinh \u0111\u1ed9 0o, (ng\u01b0\u1eddi T rung Qu\u1ed1c g\u1ecdi l\u00e0 kinh tuy\u1ebfn t\u00ed &#8211; ng\u1ecd g\u1ed1c). N\u0103m 1884, H\u1ed9i ngh\u1ecb kinh \u0111\u1ed9 qu\u1ed1c t\u1ebf \u1edf Washington x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1eddng kinh tuy\u1ebfn \u0111i qua \u0111\u00e0i thi\u00ean v\u0103n Greenwich \u1edf London &#8211; th\u1ee7 \u0111\u00f4 n\u01b0\u1edbc Anh l\u00e0m kinh \u0111\u1ed9 kh\u1edfi \u0111i\u1ec3m chung cho to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi, t\u1ee9c l\u00e0 kinh tuy\u1ebfn 0o. B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00ednh t\u1eeb kinh tuy\u1ebfn n\u00e0y, theo c\u00e1c chi\u1ec1u \u0111\u00f4ng t\u00e2y, m\u1ed7i chi\u1ec1u 180o, h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng g\u1ecdi l\u00e0 kinh \u0111\u1ed9 \u0110\u00f4ng, h\u01b0\u1edbng t\u00e2y g\u1ecdi l\u00e0 kinh \u0111\u1ed9 T \u00e2y. Cho n\u00ean 180o kinh \u0110\u00f4ng tr\u00f9ng v\u1edbi 180o kinh t\u00e2y, n\u00f3i chung g\u1ecdi l\u00e0 kinh tuy\u1ebfn 180o. \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0m m\u1ed1c thay \u0111\u1ed5i gi\u1edd qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u1ec3 ph\u00e2n chia th\u1eddi gian tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y l\u00e0m chu\u1ea9n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i v\u1edbi b\u1ea1n v\u0129 \u0111\u1ed9 B\u1eafc Kinh l\u00e0 39o54\u2019 v\u0129 \u0111\u1ed9 B\u1eafc, kinh \u0111\u1ed9 l\u00e0 116o19\u2019 kinh \u0110\u00f4ng th\u00ec b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a B\u1eafc Kinh tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 m\u1ed9t c\u00e1ch nhanh ch\u00f3ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ede \u0111\u00e2y c\u00f3 m\u1ed9t bi\u1ec7n ph\u00e1p d\u00f9ng \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh kinh \u0111\u1ed9 v\u0129 \u0111\u1ed9 c\u1ee7a t\u1eebng v\u00f9ng. Bu\u1ed5i t\u1ed1i quan s\u00e1t s\u1ed1 \u0111\u1ed9 c\u1ee7a sao B\u1eafc \u0110\u1ea9u l\u00ean cao bao nhi\u00eau so v\u1edbi m\u1eb7t \u0111\u1ea5t th\u00ec b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u0129 \u0111\u1ed9 c\u1ee7a v\u00f9ng \u0111\u00f3. V\u00ed d\u1ee5 \u1edf B\u1eafc Kinh th\u1ea5y sao B\u1eafc \u0110\u1ea9u cao h\u01a1n m\u1eb7t \u0111\u1ea5t kho\u1ea3ng 40o th\u00ec v\u0129 \u0111\u1ed9 B\u1eafc Kinh l\u00e0 40o. Kinh \u0111\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng gi\u1edd \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ch\u00eanh l\u1ec7ch v\u1edbi gi\u1edd qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u1ec3 t\u00ednh. V\u00ed d\u1ee5 gi\u1edd \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a B\u1eafc Kinh so v\u1edbi gi\u1edd qu\u1ed1c t\u1ebf s\u1edbm h\u01a1n 7 h 46 min, ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t c\u1ee9 c\u00e1ch nhau 1 h th\u00ec ch\u00eanh nhau 15o. T \u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c kinh \u0111\u1ed9 B\u1eafc Kinh l\u00e0 116,5o kinh \u0110\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T \u1eeb kho\u00e1: X\u00edch \u0111\u1ea1o; Kinh tuy\u1ebfn; V\u0129 tuy\u1ebfn;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kinh tuy\u1ebfn g\u1ed1c Greenwich.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1edf m\u1ed9t trang b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ho\u1eb7c quay qu\u1ea3 \u0110\u1ecba C\u1ea7u \u0111\u1eb7t b\u00e0n, b\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y tr\u00ean \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ea1ch ngang d\u1ecdc r\u1ea5t quy chu\u1ea9n. C\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0 th\u1eb3ng, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng cong, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng v\u0129 v\u00e0 kinh tuy\u1ebfn. C\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a ch\u00fang r\u1ea5t l\u1edbn. Ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ecbnh ra kinh tuy\u1ebfn v\u00e0 v\u0129 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-10075","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10075"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10075\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}