{"id":10079,"date":"2021-11-21T19:03:39","date_gmt":"2021-11-21T12:03:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10079"},"modified":"2021-11-21T19:39:10","modified_gmt":"2021-11-21T12:39:10","slug":"cac-luc-dia-tren-trai-dat-tu-dau-ma-co","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/cac-luc-dia-tren-trai-dat-tu-dau-ma-co\/","title":{"rendered":"C\u00e1c l\u1ee5c \u0111\u1ecba tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 c\u00f3?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ecba h\u00ecnh T r\u00e1i \u0110\u1ea5t ch\u00fang ta c\u00f3 hai s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng: \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ee5c \u0111\u1ecba v\u00e0 bi\u1ec3n. T rong \u0111\u00f3 di\u1ec7n t\u00edch l\u1ee5c \u0111\u1ecba chi\u1ebfm kho\u1ea3ng 29% di\u1ec7n t\u00edch bi\u1ec3n chi\u1ebfm 71%. V\u1eady l\u1ee5c \u0111\u1ecba t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 c\u00f3? T \u1ee9c l\u00e0 n\u00f3i T r\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00ec sao l\u1ea1i chia th\u00e0nh l\u1ee5c \u0111\u1ecba v\u00e0 bi\u1ec3n?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u b\u00ed m\u1eadt ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i b\u1ed9 ph\u1eadn cho r\u1eb1ng: T r\u00e1i \u0110\u1ea5t \u1edf th\u1eddi k\u1ef3 h\u00ecnh th\u00e0nh ban \u0111\u1ea7u, \u0111\u1ed9 cao c\u00e1c v\u00f9ng c\u01a1 b\u1ea3n nh\u01b0 nhau, kh\u00f4ng ph\u00e2n chia l\u1ee5c \u0111\u1ecba v\u00e0 bi\u1ec3n. H\u01a1n n\u1eefa T r\u00e1i \u0110\u1ea5t \u1edf th\u1eddi k\u1ef3 ban \u0111\u1ea7u c\u00f2n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i n\u00f3ng b\u1ecfng. V\u00ec v\u1eady n\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1edbp v\u1ecf m\u1ecfng b\u00ean ngo\u00e0i. Ngo\u00e0i v\u1ecf T r\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee7 m\u1ed9t l\u1edbp n\u01b0\u1edbc, t\u1ee9c l\u00e0 n\u00f3i T r\u00e1i \u0110\u1ea5t h\u1ed3i \u0111\u00f3 c\u00f3 bi\u1ec3n bao quanh to\u00e0n b\u1ed9. V\u1ec1 sau c\u00f9ng v\u1edbi th\u1eddi gian<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t kh\u00f4ng ng\u1eebng ngu\u1ed9i \u0111i v\u00e0 g\u00e2y ra s\u1ef1 co ng\u00f3t \u1edf m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. K\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ef1 co l\u1ea1i khi\u1ebfn cho b\u1ec1 m\u1eb7t T r\u00e1i \u0110\u1ea5t sinh ra l\u1ed3i l\u00f5m, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 qu\u1ea3 t\u00e1o b\u1ecb kh\u00f4, tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u1eefng n\u1ebfp nh\u0103n l\u1ed3i l\u00f5m. S\u1ef1 co ng\u00f3t c\u00f2n khi\u1ebfn cho v\u1ecf Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t b\u1ecb n\u1ee9t v\u1ee1, do \u0111\u00f3 nh\u1eefng ch\u1ea5t l\u1ecfng n\u00f3ng b\u1ecfng trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t phun ra theo c\u00e1c v\u1ebft n\u1ee9t. L\u00e2u ng\u00e0y, \u0111\u00e1 macma phun ra n\u00e0y c\u00e0ng ch\u1ea5t cao, cu\u1ed1i c\u00f9ng h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u1ea3o n\u00fai l\u1eeda nguy\u00ean th\u1ee7y tr\u00ean bi\u1ec3n. C\u0103n c\u1ee9 s\u1ef1 ph\u00e2n b\u1ed1 nham th\u1ea1ch c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t m\u00e0 ng\u00e0y nay bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec c\u00e1c \u0111\u1ea3o l\u1ee5c \u0111\u1ecba ban \u0111\u1ea7u ph\u00e2n b\u1ed1 \u1edf mi\u1ec1n T \u00e2y Ch\u00e2u \u00dac, mi\u1ec1n T \u00e2y Nam C\u1ef1c v\u00e0 mi\u1ec1n Nam ch\u00e2u Phi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi c\u00e1c \u0111\u1ea3o xu\u1ea5t hi\u1ec7n, d\u1eabn \u0111\u1ebfn phong ho\u00e1, x\u00e2m th\u1ef1c ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh. Nh\u1eefng v\u1eadt b\u1ecb v\u1ee5n n\u00e1t do phong ho\u00e1 v\u00e0 x\u00e2m th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn chung quanh \u0111\u1ea3o v\u00e0 tr\u1ea7m t\u00edch l\u1ea1i h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1ea7ng tr\u1ea7m t\u00edch xa x\u01b0a nh\u1ea5t. V\u1ec1 sau c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 di\u1ec5n bi\u1ebfn c\u1ee7a v\u1ecf T r\u00e1i \u0110\u1ea5t, b\u00e3i bi\u1ec3n bi\u1ebfn th\u00e0nh n\u01b0\u01a1ng d\u00e2u. Nh\u1eefng t\u1ea7ng tr\u1ea7m t\u00edch s\u1edbm nh\u1ea5t n\u00e0y c\u0169ng n\u1ed5i d\u1ea7n l\u00ean kh\u1ecfi m\u1eb7t bi\u1ec3n, khi\u1ebfn cho di\u1ec7n t\u00edch \u0111\u1ea3o l\u1ee5c kh\u00f4ng ng\u1eebng m\u1edf r\u1ed9ng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ea3o n\u1eb1m g\u1ea7n nhau, nh\u1edd kh\u00f4ng ng\u1eebng m\u1edf r\u1ed9ng n\u00ean cu\u1ed1i c\u00f9ng k\u1ebft li\u1ec1n nhau th\u00e0nh l\u1ee5c \u0111\u1ecba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh l\u1ee5c \u0111\u1ecba kh\u00f4ng ph\u1ea3i lu\u00f4n ph\u00e1t tri\u1ec3n theo h\u01b0\u1edbng t\u1eeb nh\u1ecf th\u00e0nh l\u1edbn. C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 l\u1ee5c \u0111\u1ecba t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i l\u1edbn c\u00f3 khi v\u00ec s\u1ef1 di\u1ec5n bi\u1ebfn c\u1ee7a T r\u00e1i \u0110\u1ea5t m\u00e0 ph\u00e2n chia th\u00e0nh m\u1ed9t s\u1ed1 m\u1ea3ng nh\u1ecf. C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1eadm ch\u00ed v\u00ec v\u1eabn th\u1ea1ch va \u0111\u1eadp m\u1ea1nh m\u00e0 chuy\u1ec3n th\u00e0nh nh\u1eefng h\u1ed1 l\u1ed3i l\u00f5m, b\u1ecb bi\u1ec3n nh\u1ea5n ch\u00ecm tr\u1edf l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 sau khi ph\u00e1t sinh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng m\u1ea3ng, gi\u1eefa c\u00e1c l\u1ee5c \u0111\u1ecba v\u00ec tr\u00f4i d\u1ea1t, va ch\u1ea1m m\u00e0 gh\u00e9p th\u00e0nh m\u1ed9t m\u1ea3ng v\u00ed d\u1ee5 \u0111\u1ea1i l\u1ee5c m\u1edbi c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00f4ng qua t\u00e1c d\u1ee5ng n\u00e0y m\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh, n\u1ed1i li\u1ec1n v\u1edbi l\u1ee5c \u0111\u1ecba ch\u00e2u \u00c1. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng l\u1ee5c \u0111\u1ecba v\u00ec n\u1ee9t v\u1ee1, tr\u00f4i d\u1ea1t m\u00e0 bi\u1ebfn th\u00e0nh h\u00ecnh d\u1ea1ng nh\u01b0 ng\u00e0y nay.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng n\u00f3i l\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh th\u00e0nh l\u1ee5c \u0111\u1ecba tr\u00ean \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00fd lu\u1eadn duy nh\u1ea5t d\u00f9ng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a l\u1ee5c \u0111\u1ecba. C\u00f9ng v\u1edbi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kh\u00e1m ph\u00e1 V\u0169 T r\u1ee5 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111i s\u00e2u, ng\u00e0y nay ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u g\u1ee3i \u00fd m\u1edbi t\u1eeb c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba ch\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 kh\u00e1c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 t\u1eeb s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u1eefng h\u1ed1 l\u1edbn c\u1ee7a v\u1eabn th\u1ea1ch \u1edf c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 trong v\u0169 tr\u1ee5, khi\u1ebfn cho m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u cho r\u1eb1ng: S\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a l\u1ee5c \u0111\u1ecba v\u00e0 bi\u1ec3n kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1ch n\u00f3i tr\u00ean \u0111\u00e2y. Bi\u1ec3n ban \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 c\u00f3, c\u00f2n l\u1ee5c \u0111\u1ecba v\u1ec1 sau m\u1edbi sinh ra, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ee5c \u0111\u1ecba ban \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 c\u00f3, c\u00f2n bi\u1ec3n l\u00e0 do nh\u1eefng h\u1ed1 v\u1ec1 sau v\u1eabn th\u1ea1ch va ch\u1ea1m m\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y ta c\u00f2n ph\u1ea3i ch\u1edd k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u h\u01a1n n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T \u1eeb kho\u00e1: S\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh l\u1ee5c \u0111\u1ecba.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ecba h\u00ecnh T r\u00e1i \u0110\u1ea5t ch\u00fang ta c\u00f3 hai s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng: \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ee5c \u0111\u1ecba v\u00e0 bi\u1ec3n. T rong \u0111\u00f3 di\u1ec7n t\u00edch l\u1ee5c \u0111\u1ecba chi\u1ebfm kho\u1ea3ng 29% di\u1ec7n t\u00edch bi\u1ec3n chi\u1ebfm 71%. V\u1eady l\u1ee5c \u0111\u1ecba t\u1eeb \u0111\u00e2u m\u00e0 c\u00f3? T \u1ee9c l\u00e0 n\u00f3i T r\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00ec sao l\u1ea1i chia th\u00e0nh l\u1ee5c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-10079","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10079","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10079"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10079\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}