{"id":10133,"date":"2021-11-21T19:10:16","date_gmt":"2021-11-21T12:10:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10133"},"modified":"2021-11-21T19:39:07","modified_gmt":"2021-11-21T12:39:07","slug":"vung-dam-lay-duoc-hinh-thanh-nhu-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vung-dam-lay-duoc-hinh-thanh-nhu-the-nao\/","title":{"rendered":"V\u00f9ng \u0111\u1ea7m l\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00eda T \u00e2y T \u1ee9 Xuy\u00ean T rung Qu\u1ed1c l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng th\u1ea3o nguy\u00ean r\u1ed9ng l\u1edbn, c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u00e8o, t\u1eadp trung v\u1edbi m\u1eadt \u0111\u1ed9 l\u1edbn ph\u00eda d\u01b0\u1edbi l\u1edbp b\u00e8o th\u1ed1i r\u1eefa l\u00e0 l\u1eafng c\u1eb7n v\u00e0 b\u00f9n \u0111en, b\u1ec1 m\u1eb7t r\u1ea5t nh\u00e3o, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ea7m l\u1ea7y. Tr\u01b0\u1edbc kia, H\u1ed3ng qu\u00e2n Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 d\u1ef1a v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1ea7m l\u1ea7y n\u00e0y \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n Nh\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u nguy\u00ean nh\u00e2n h\u00ecnh th\u00e0nh l\u00ean v\u00f9ng \u0111\u1ea7m l\u1ea7y. T r\u01b0\u1edbc ti\u00ean ch\u00fang ta t\u00ecm hi\u1ec3u v\u00ec sao ao h\u1ed3 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn th\u00e0nh \u0111\u1ea7m l\u1ea7y?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ede khu v\u1ef1c c\u00f3 kh\u00ed h\u1eadu \u1ea9m \u01b0\u1edbt, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng mang theo b\u00f9n c\u00e1t ch\u1ea3y v\u00e0o ao h\u1ed3, l\u00e0m cho m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc r\u1ed9ng ra v\u00e0 d\u00f2ng ch\u1ea3y ch\u1eadm l\u1ea1i, b\u00f9n c\u00e1t d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y h\u1ed3 t\u00edch t\u1ee5 l\u1ea1i, h\u00ecnh th\u00e0nh ch\u1ed7 n\u01b0\u1edbc c\u1ea1n. B\u1ed9 ph\u1eadn v\u1eadt ch\u1ea5t nh\u1ecf b\u00e9, theo d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc tr\u00f4i n\u1ed5i v\u00e0o khu v\u1ef1c h\u1ed3, l\u1eafng \u0111\u1ecdng xu\u1ed1ng \u0111\u00e1y. T r\u1ea3i qua th\u1eddi gian, s\u1ebd l\u00e0m h\u1ed3 ng\u00e0y c\u00e0ng c\u1ea1n \u0111i, m\u00e0 t\u00f9y theo m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc n\u00f4ng c\u1ea1n kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u c\u1ee7a ao h\u1ed3, c\u00e1c th\u1ef1c v\u1eadt th\u1ee7y sinh ng\u00e0y c\u00e0ng sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf. \u1ede khu v\u1ef1c c\u1ea1n n\u01b0\u1edbc b\u00ean h\u1ed3, b\u00e8o v\u00e0 c\u00f3i m\u1ecdc l\u00ean, \u1edf khu v\u1ef1c n\u01b0\u1edbc s\u00e2u c\u1ee7a ao h\u1ed3 th\u00ec b\u00e8o, hoa s\u00fang sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf, c\u00e1c lo\u1ea1i t\u1ea3o m\u1ecdc tr\u00e0n lan. S\u1ed1 th\u1ef1c v\u1eadt n\u00e0y kh\u00f4ng ng\u1eebng ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 ch\u1ebft \u0111i, m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn x\u00e1c c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ef1c v\u1eadt th\u1ed1i h\u1ecfng kh\u00f4ng ng\u1eebng t\u00edch t\u1ee5 d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y h\u1ed3, d\u1ea7n d\u1ea7n h\u00ecnh th\u00e0nh than b\u00f9n. T heo \u0111\u00e0, b\u00f9n d\u1ea7n d\u1ea7n c\u1ea1n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y h\u1ed3 l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i th\u1ef1c v\u1eadt m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n, v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1eeb xung quanh h\u1ed3 v\u00e0o gi\u1eefa h\u1ed3, ao h\u1ed3 ng\u00e0y c\u00e0ng nh\u1ecf l\u1ea1i, ng\u00e0y c\u00e0ng c\u1ea1n \u0111i. \u0110\u1ebfn l\u00fac l\u1eafng c\u1eb7n trong ao h\u1ed3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00e0o \u0111\u00f3, m\u1eb7c d\u00f9 m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc ao h\u1ed3 r\u1ed9ng l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady nh\u01b0ng s\u1ebd bi\u1ebfn th\u00e0nh \u0111\u1ea7m l\u1ea7y c\u1ea1n n\u01b0\u1edbc v\u00e0 l\u00e0 n\u01a1i b\u00e8o t\u1eadp trung sinh tr\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngo\u00e0i nh\u1eefng \u0111\u1ea7m l\u1ea7y do ao h\u1ed3 t\u1ea1o th\u00e0nh, v\u1eabn c\u00f2n m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u1ea1i d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ean \u0111\u00e1y b\u00ecnh nguy\u00ean ven b\u1edd s\u00f4ng ng\u00f2i, n\u01a1i n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng c\u1ea1n t\u1ed1c \u0111\u1ed9 d\u00f2ng ch\u1ea3y ch\u1eadm, b\u00e8o c\u00f3 th\u1ec3 sinh tr\u01b0\u1edfng m\u00e0 l\u00e2u ng\u00e0y t\u00edch t\u1ee5 th\u00e0nh \u0111\u1ea7m l\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ede v\u00f9ng \u0111\u1ea5t th\u1ea5p ven bi\u1ec3n, s\u00f3ng bi\u1ec3n \u0111\u00e1nh v\u00e0o b\u1edd, mang theo c\u1ecf d\u1ea1i, c\u00f3i t\u1ee5 t\u1eadp sinh tr\u01b0\u1edfng, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u1ea7m l\u1ea7y mu\u1ed1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t s\u1ed1 khu v\u1ef1c cao nguy\u00ean, n\u00fai cao, v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t t\u00edch t\u1ee5 b\u0103ng tuy\u1ebft, \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n, m\u00f9a h\u1ea1 b\u0103ng tuy\u1ebft tan ch\u1ea3y, m\u1eb7t \u0111\u1ea5t t\u00edch t\u1ee5 n\u01b0\u1edbc, c\u1ecf ng\u1eafn v\u00e0 rong r\u00eau chen nhau m\u1ecdc l\u00ean, nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng n\u01a1i c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn th\u00e0nh h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc ho\u1eb7c \u0111\u1ea7m l\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong r\u1eebng r\u1eadm, c\u00e0nh c\u00e2y kh\u00f4 v\u00e0 l\u00e1 c\u00e2y r\u01a1i xu\u1ed1ng kh\u00f4ng ng\u1eebng t\u00edch l\u0169y, gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u1eafp cho m\u1eb7t \u0111\u1ea5t m\u1ed9t l\u1edbp ch\u0103n r\u1ea5t d\u00e0y, n\u00f3 kh\u00f4ng nh\u1eefng t\u00edch tr\u1eef m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc m\u01b0a l\u1edbn m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u1ea3m thi\u1ec3u s\u1ef1 b\u1ed1c h\u01a1i c\u1ee7a \u0111\u1ea5t, duy tr\u00ec tr\u1ea1ng th\u00e1i \u1ea9m \u01b0\u1edbt c\u1ee7a \u0111\u1ea5t. Do ti\u1ebfn h\u00e0nh qu\u00e1 tr\u00ecnh cacbon h\u00f3a, \u0111\u1ea1i b\u1ed9 ph\u1eadn c\u00e1c ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng trong \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u1ea9m \u01b0\u1edbt khi\u1ebfn cho c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y c\u1ecf ch\u1ebft \u0111i, v\u00e0 thay th\u1ebf v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i r\u00eau um t\u00f9m. R\u00eau thu\u1ed9c lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u1eef m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn n\u01b0\u1edbc, l\u00e0m ch\u1eadm qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e2n h\u1ee7y, than b\u00f9n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00edch t\u1ee5 th\u00e0nh \u0111\u1ed1ng, d\u1ea7n d\u1ea7n h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u1ea7m l\u1ea7y. \u1ede T rung Qu\u1ed1c trong c\u00e1c khu r\u1eebng r\u1eadm c\u1ee7a d\u00e3y n\u00fai H\u01b0ng An, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadn m\u1eaft nh\u00ecn th\u1ea5y hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea7m l\u1ea7y h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ede m\u1ed9t s\u1ed1 khu v\u1ef1c \u0111\u1ed9 \u1ea9m \u01b0\u1edbt cao, l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn c\u00e1c lo\u1ea1i c\u1ecf sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf, h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean m\u1ed9t t\u1ea7ng c\u1ecf d\u00e0y, l\u00e0m bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i t\u00ecnh tr\u1ea1ng th\u00f4ng kh\u00ed c\u1ee7a \u0111\u1ea5t, ph\u1ea7n cacbon d\u1ea7n d\u1ea7n gi\u1ea3m xu\u1ed1ng. V\u1ed1n d\u0129 ch\u1ec9 c\u00f3 xu th\u1ebf m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt d\u1ea7n d\u1ea7n ch\u1ebft \u0111i, sinh tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ef1c v\u1eadt kh\u00e1c nh\u01b0 c\u1ecf g\u1ea5u, r\u00eau n\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt n\u00e0y th\u00edch nghi v\u1edbi kh\u00ed h\u1eadu \u1ea9m \u01b0\u1edbt, kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00edch n\u01b0\u1edbc t\u1ed1t, do \u0111\u00f3 c\u00e0ng gia t\u0103ng t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u1ea9m \u01b0\u1edbt, khi\u1ebfn cho t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u0111\u1ea7m l\u1ea7y h\u00f3a c\u00e0ng di\u1ec5n ra nhanh ch\u00f3ng. C\u00f3 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn th\u1ea3o nguy\u00ean ph\u00eda t\u00e2y T \u1ee9 Xuy\u00ean T rung Qu\u1ed1c ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb nh\u1eefng khu r\u1eebng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T \u1eeb kho\u00e1: Th\u1ef1c v\u1eadt th\u1ee7y sinh; V\u00f9ng \u0111\u1ea7m l\u1ea7y.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ph\u00eda T \u00e2y T \u1ee9 Xuy\u00ean T rung Qu\u1ed1c l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng th\u1ea3o nguy\u00ean r\u1ed9ng l\u1edbn, c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u00e8o, t\u1eadp trung v\u1edbi m\u1eadt \u0111\u1ed9 l\u1edbn ph\u00eda d\u01b0\u1edbi l\u1edbp b\u00e8o th\u1ed1i r\u1eefa l\u00e0 l\u1eafng c\u1eb7n v\u00e0 b\u00f9n \u0111en, b\u1ec1 m\u1eb7t r\u1ea5t nh\u00e3o, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ea7m l\u1ea7y. Tr\u01b0\u1edbc kia, H\u1ed3ng qu\u00e2n Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 d\u1ef1a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-10133","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10133"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10133\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}