{"id":10165,"date":"2021-11-21T19:14:08","date_gmt":"2021-11-21T12:14:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10165"},"modified":"2021-11-21T19:39:05","modified_gmt":"2021-11-21T12:39:05","slug":"vi-sao-duoi-dat-co-nhieu-than-da","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-duoi-dat-co-nhieu-than-da\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t c\u00f3 nhi\u1ec1u than \u0111\u00e1?"},"content":{"rendered":"\n<p>Ai c\u0169ng bi\u1ebft than \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c t\u1eeb d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t l\u00ean, nh\u01b0ng v\u00ec sao d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u than \u0111\u00e1 nh\u01b0 th\u1ebf? Mu\u1ed1n tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c than \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i than \u0111\u00e1 gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u00e1, th\u1eadm ch\u00ed g\u1ecdi than \u0111\u00e1 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng k\u00e9m l\u00e0 \u0111\u00e1, cho n\u00ean h\u1ecd cho than \u0111\u00e1 l\u00e0 do \u0111\u00e1 bi\u1ebfn th\u00e0nh. Nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u1ea7n quan s\u00e1t k\u1ef9 m\u1ed9t s\u1ed1 m\u1eabu than \u0111\u00e1 n\u00e0o \u0111\u00f3 ta v\u1eabn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea5u v\u1ebft c\u1ee7a l\u00e1 c\u00e2y v\u00e0 r\u1ec5 c\u00e2y. N\u1ebfu c\u1eaft m\u1ed9t m\u1ea9u than \u0111\u00e1 m\u1ecfng \u0111\u1ec3 d\u01b0\u1edbi k\u00ednh hi\u1ec3n vi quan s\u00e1t th\u00ec c\u00f3 l\u00fac c\u00f2n ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y nh\u1eefng t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0 c\u1ea5u t\u1ea1o th\u1ef1c v\u1eadt r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng, h\u01a1n n\u1eefa \u1edf tr\u00ean m\u1eabu than \u0111\u00e1 c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng v\u00f2ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 tu\u1ed5i \u0111\u1eddi c\u1ee7a c\u00e2y. \u1ede m\u1ecf than Ph\u1ee7 T hu\u1eadn n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a T rung Qu\u1ed1c, trong c\u00e1c v\u1ec9a than c\u00f2n c\u00f3 h\u1ed5 ph\u00e1ch, trong \u0111\u00f3 c\u00f2n bao g\u1ed3m nh\u1eefng ho\u00e1 th\u1ea1ch c\u00f4n tr\u00f9ng ho\u00e0n ch\u1ec9nh. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng c\u00f4ng ngh\u1ec7 ph\u1ea9m r\u1ea5t \u0111\u1eb9p. T h\u1ef1c ra h\u1ed5 ph\u00e1ch ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1ef1a c\u00e2y ti\u1ebft ra m\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>T \u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u ch\u1ee9ng t\u1ecf than \u0111\u00e1 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 do th\u1ef1c v\u1eadt c\u1ea5u t\u1ea1o n\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>T h\u1ef1c v\u1eadt c\u1ed5 \u0111\u1ea1i h\u00ecnh th\u00e0nh than \u0111\u00e1 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u00ean \u1edf th\u1eddi k\u1ef3 l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ecba ch\u1ea5t, m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u1edf m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0o \u0111\u00f3 r\u1ea5t thu\u1eadn l\u1ee3i cho vi\u1ec7c h\u00ecnh th\u00e0nh than \u0111\u00e1. V\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u00f3 nh\u1edd \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00ed h\u1eadu th\u00edch h\u1ee3p, nh\u1eefng c\u00e2y cao l\u1edbn m\u1ecdc d\u00e0y \u0111\u1eb7c tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. \u1ede b\u1edd bi\u1ec3n, \u0111\u1ea7m l\u1ea7y trong l\u1ee5c \u0111\u1ecba c\u0169ng m\u1ecdc nh\u1eefng th\u1ea3m c\u00e2y cao th\u1ea5p kh\u00e1c nhau. V\u1ec1 sau v\u00ec s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1ecf T r\u00e1i \u0110\u1ea5t, nh\u1eefng th\u1ef1c v\u1eadt n\u00e0y b\u1ecb ch\u00f4n v\u00f9i d\u01b0\u1edbi v\u00f9ng tr\u0169ng, \u0111\u1ea7m l\u1ea7y ho\u1eb7c b\u00ean b\u1edd bi\u1ec3n. Ch\u00fang b\u1ecb b\u00f9n c\u00e1t v\u00f9i l\u1ea5p. L\u00e2u ng\u00e0y d\u01b0\u1edbi t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a \u00e1p su\u1ea5t l\u1edbn, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao c\u1ee7a l\u00f2ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 vi khu\u1ea9n, c\u00e1c ch\u1ea5t kh\u00ed oxy, nit\u01a1 v\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ea5t tro kh\u00e1c trong th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u1ec1u d\u1ea7n d\u1ea7n b\u1ecb ph\u00e2n gi\u1ea3i, \u0111\u1ea1i b\u1ed9 ph\u1eadn c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 l\u00e0 cacbon (t\u00e1c d\u1ee5ng n\u00e0y g\u1ecdi l\u00e0 t\u00e1c d\u1ee5ng than ho\u00e1).<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u00ecnh th\u00e0nh than b\u00f9n, sau \u0111\u00f3 than b\u00f9n b\u1ecb v\u00f9i ng\u00e0y c\u00e0ng s\u00e2u h\u01a1n, d\u01b0\u1edbi \u00e1p su\u1ea5t v\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao, t\u1ec9 l\u1ec7 cacbon ng\u00e0y c\u00e0ng cao, d\u1ea7n d\u1ea7n h\u00ecnh th\u00e0nh than n\u00e2u, than c\u00f3 kh\u00f3i v\u00e0 than kh\u00f4ng kh\u00f3i. N\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1eafn g\u1ecdn, than \u0111\u00e1 l\u00e0 qua t\u00e1c d\u1ee5ng than ho\u00e1 l\u00e2u d\u00e0i nh\u01b0 th\u1ebf v\u00e0 t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a d\u00ednh k\u1ebft m\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ec \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1ecf T r\u00e1i \u0110\u1ea5t \u1edf c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c nhau, c\u00f3 nh\u1eefng ch\u1ed7 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 s\u1ee5t xu\u1ed1ng c\u1ee7a v\u1ecf Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u00edch t\u1ee5 c\u1ee7a thi th\u1ec3 th\u1ef1c v\u1eadt ngang nhau, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m c\u00e2n b\u1eb1ng cho n\u00ean h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u1eefng v\u1ec9a than \u0111\u00e1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i d\u00e0y, c\u00f3 ch\u1ed7 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 s\u1ee5t xu\u1ed1ng c\u1ee7a v\u1ecf T r\u00e1i \u0110\u1ea5t r\u1ea5t l\u1edbn th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh nhi\u1ec1u v\u1ec9a than \u0111\u00e1 m\u1ecfng. C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y k\u1ebft qu\u1ea3 h\u00ecnh th\u00e0nh than \u0111\u00e1 c\u00f2n li\u00ean quan ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi \u0111\u1ed9 d\u00e0y m\u1ecfng v\u00e0 s\u1ed1 t\u1ea7ng nhi\u1ec1u hay \u00edt c\u1ee7a m\u1ecf than \u0111\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau khi than \u0111\u00e1 h\u00ecnh th\u00e0nh, trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0111\u1ecba ch\u1ea5t d\u00e0i d\u1eb1ng d\u1eb7c, n\u00f3 c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u1ecbu s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng v\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00e1c nhau. V\u00ed d\u1ee5 s\u1ef1 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ea5u t\u1ea1o v\u1ecf Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn cho c\u00e1c v\u1ec9a than ban \u0111\u1ea7u n\u1eb1m ngang ph\u00e1t sinh nh\u1eefng n\u1ebfp nh\u0103n v\u00e0 n\u1ebfp g\u00e3y, c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ec9a than b\u1ecb ch\u00f4n v\u00f9i xu\u1ed1ng s\u00e2u h\u01a1n, do \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay v\u1eabn ch\u01b0a b\u1ecb khai th\u00e1c. C\u00f2n m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ec9a than kh\u00e1c n\u1eb1m c\u1ea1n h\u01a1n, v\u1ec1 sau qua t\u00e1c d\u1ee5ng phong ho\u00e1, x\u00e2m th\u1ef1c m\u00e0 l\u1ed9 ra m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. Con ng\u01b0\u1eddi c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o d\u1ea5u t\u00edch l\u1ed9 thi\u00ean n\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ecf than. Nh\u01b0ng c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 n\u1eafm v\u1eefng quy lu\u1eadt h\u00ecnh th\u00e0nh than \u0111\u00e1 ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111i s\u00e2u c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 c\u1ea3i ti\u1ebfn c\u00f4ng t\u00e1c th\u0103m d\u00f2 v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt khai th\u00e1c, nhi\u1ec1u m\u1ecf than n\u1eb1m s\u00e2u d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t \u0111ang kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n, khai th\u00e1c v\u00e0 t\u1eadn d\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p>T \u1eeb kho\u00e1: T\u00e1c d\u1ee5ng than h\u00f3a; T\u00e1c d\u1ee5ng ng\u01b0ng k\u1ebft; Than \u0111\u00e1; C\u1ed5 sinh v\u1eadt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ai c\u0169ng bi\u1ebft than \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c t\u1eeb d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t l\u00ean, nh\u01b0ng v\u00ec sao d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u than \u0111\u00e1 nh\u01b0 th\u1ebf? Mu\u1ed1n tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c than \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i than \u0111\u00e1 gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u00e1, th\u1eadm ch\u00ed g\u1ecdi than \u0111\u00e1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-10165","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10165"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10165\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}