{"id":10171,"date":"2021-11-21T19:14:53","date_gmt":"2021-11-21T12:14:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10171"},"modified":"2021-11-21T19:39:05","modified_gmt":"2021-11-21T12:39:05","slug":"duoi-mat-dat-vi-sao-co-khi-dot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/duoi-mat-dat-vi-sao-co-khi-dot\/","title":{"rendered":"D\u01b0\u1edbi m\u1eb7t \u0111\u1ea5t v\u00ec sao c\u00f3 kh\u00ed \u0111\u1ed1t?"},"content":{"rendered":"\n<p>D\u01b0\u1edbi m\u1eb7t \u0111\u1ea5t g\u1ea7n th\u1ecb tr\u1ea5n T \u1eeb C\u1ed1ng t\u1ec9nh T \u1ee9 Xuy\u00ean<\/p>\n\n\n\n<p>Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ea5t kh\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00e1y \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eeb h\u01a1n 2.000 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 d\u00f9ng \u1ed1ng tre d\u1eabn kh\u00ed n\u00e0y ra \u0111\u1ec3 n\u1ea5u mu\u1ed1i. G\u1ea7n T h\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t c\u0169ng c\u00f3 kh\u00ed \u0111\u1ed1t, c\u00f3 nh\u1eefng ch\u1ed7 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng n\u00f3 \u0111\u1ec3 n\u1ea5u c\u01a1m. D\u01b0\u1edbi nhi\u1ec1u s\u00f4ng h\u1ed3, v\u00f9ng duy\u00ean h\u1ea3i T rung Qu\u1ed1c \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y kh\u00ed ch\u00e1y \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng kh\u00ed n\u00e0y g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00ed \u0111\u1ed1t thi\u00ean nhi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1eady v\u00ec sao d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t l\u1ea1i c\u00f3 kh\u00ed thi\u00ean nhi\u00ean ch\u00e1y \u0111\u01b0\u1ee3c?<\/p>\n\n\n\n<p>T h\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a kh\u00ed thi\u00ean nhi\u00ean l\u00e0 m\u00eatan. N\u00f3 do m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eed cacbon ho\u00e1 h\u1ee3p v\u1edbi b\u1ed1n nguy\u00ean t\u1eed hy\u0111ro h\u00ecnh th\u00e0nh, l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ea5t kh\u00ed ch\u00e1y \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u00ed \u0111\u1ed1t t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y r\u1ea5t l\u00e2u b\u1ecb v\u00f9i xu\u1ed1ng \u1edf nh\u1eefng v\u00f9ng tr\u0169ng trong l\u1ecbch s\u1eed h\u00ecnh th\u00e0nh T r\u00e1i \u0110\u1ea5t. Ban \u0111\u1ea7u \u1edf \u0111\u00f3 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u sinh v\u1eadt sinh s\u1ed1ng, sau khi nh\u1eefng sinh v\u1eadt n\u00e0y ch\u1ebft \u0111i, x\u00e1c c\u1ee7a ch\u00fang b\u1ecb ch\u00ecm s\u00e2u d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc, b\u00f9n c\u00e1t kh\u00f4ng ng\u1eebng v\u00f9i l\u00ean, \u00e9p ch\u00fang l\u00e2u \u0111\u1eddi xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi s\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong x\u00e1c th\u1ef1c v\u1eadt v\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i vi khu\u1ea9n g\u1ecdi l\u00e0 vi khu\u1ea9n y\u1ebfm kh\u00ed. H\u00e0ng ngh\u00ecn, h\u00e0ng v\u1ea1n n\u0103m nay, vi khu\u1ea9n y\u1ebfm kh\u00ed ph\u00e2n gi\u1ea3i x\u00e1c th\u1ef1c v\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, chuy\u1ec3n ch\u00fang th\u00e0nh kh\u00ed thi\u00ean nhi\u00ean. V\u1ec1 sau v\u1ecf T r\u00e1i \u0110\u1ea5t ph\u00e1t sinh bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng, v\u00ec l\u1ee5c \u0111\u1ecba d\u00e2ng l\u00ean, n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n r\u00fat \u0111i, kh\u00ed t\u1eadp trung \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ch\u1ed7 c\u00f3 l\u1ee3i cho t\u00e0ng tr\u1eef. Nh\u01b0 v\u1eady h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u1eefng t\u00fai ch\u1ee9a kh\u00ed thi\u00ean nhi\u00ean trong l\u00f2ng T r\u00e1i \u0110\u1ea5t. Qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00f3 gi\u1ed1ng v\u1edbi s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh d\u1ea7u m\u1ecf, cho n\u00ean c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00ed d\u1ea7u m\u1ecf. C\u00f3 l\u00fac ch\u00fang h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t, c\u00f3 l\u00fac n\u1eb1m l\u1eabn trong d\u1ea7u m\u1ecf.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i lo\u1ea1i kh\u00ed \u0111\u1ed1t n\u00e0y, trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i kh\u00ed \u0111\u1ed1t kh\u00e1c g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00ed \u0111\u1ea7m l\u1ea7y. S\u1ef1 sinh ra kh\u00ed \u0111\u1ea7m l\u1ea7y ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 do x\u00e1c \u0111\u1ed9ng, th\u1ef1c v\u1eadt c\u1ee7a nh\u1eefng th\u1eddi \u0111\u1ea1i g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecb vi khu\u1ea9n y\u1ebfm kh\u00ed ph\u00e2n gi\u1ea3i m\u00e0 th\u00e0nh. Kh\u00ed \u0111\u1ea7m l\u1ea7y n\u1eb1m t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i n\u00f4ng, ch\u1ee9a \u00edt m\u00eatan, n\u00ean s\u1ee9c ch\u00e1y c\u1ee7a n\u00f3 k\u00e9m h\u01a1n kh\u00ed thi\u00ean nhi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng ch\u1ea5t kh\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00e1y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean \u0111\u00e2y ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 do t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u00e2n gi\u1ea3i c\u1ee7a vi khu\u1ea9n m\u00e0 th\u00e0nh. V\u1eady c\u00f3 ph\u1ea3i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c kh\u00ed ch\u00e1y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec1u do t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u00e2n gi\u1ea3i c\u1ee7a vi khu\u1ea9n m\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh kh\u00f4ng?<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ebf. C\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t \u00edt kh\u00ed thi\u00ean nhi\u00ean l\u00e0 do than \u0111\u00e1 ch\u00e1y d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t sau khi bi\u1ebfn ch\u1ea5t m\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh, \u0111\u00f3 l\u00e0 lo\u1ea1i kh\u00ed thi\u00ean nhi\u00ean thu\u1ed9c v\u1ec1 axit cacbonic.<\/p>\n\n\n\n<p>T \u1eeb kho\u00e1: Vi khu\u1ea9n y\u1ebfm kh\u00ed; Kh\u00ed thi\u00ean nhi\u00ean.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u01b0\u1edbi m\u1eb7t \u0111\u1ea5t g\u1ea7n th\u1ecb tr\u1ea5n T \u1eeb C\u1ed1ng t\u1ec9nh T \u1ee9 Xuy\u00ean Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ea5t kh\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00e1y \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eeb h\u01a1n 2.000 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 d\u00f9ng \u1ed1ng tre d\u1eabn kh\u00ed n\u00e0y ra \u0111\u1ec3 n\u1ea5u mu\u1ed1i. G\u1ea7n T h\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t c\u0169ng c\u00f3 kh\u00ed \u0111\u1ed1t, c\u00f3 nh\u1eefng ch\u1ed7 c\u00f3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-10171","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10171","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10171"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10171\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}