{"id":10199,"date":"2021-11-21T19:18:17","date_gmt":"2021-11-21T12:18:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10199"},"modified":"2021-11-21T19:39:03","modified_gmt":"2021-11-21T12:39:03","slug":"hong-trieu-la-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/hong-trieu-la-the-nao\/","title":{"rendered":"H\u1ed3ng tri\u1ec1u l\u00e0 th\u1ebf n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p>H\u1ed3ng tri\u1ec1u (thu\u1ef7 tri\u1ec1u \u0111\u1ecf) do c\u00e1c sinh v\u1eadt ph\u00f9 du s\u1ed1ng trong n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng th\u00edch h\u1ee3p m\u00e0 sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf nhanh ch\u00f3ng, ho\u1eb7c t\u1eadp trung th\u00e0nh t\u1eebng \u0111\u00e1m l\u1edbn khi\u1ebfn cho m\u00e0u s\u1eafc n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede khu v\u1ef1c bi\u1ec3n c\u00f3 h\u1ed3ng tri\u1ec1u, n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n th\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111\u1ed9 d\u00ednh v\u00e0 m\u00f9i tanh. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec nh\u1eefng sinh v\u1eadt ph\u00f9 du t\u1eadp trung nhi\u1ec1u h\u00fat h\u1ebft oxi trong n\u01b0\u1edbc, ho\u1eb7c l\u00e0m t\u1eafc c\u01a1 quan h\u00f4 h\u1ea5p c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1eadt tr\u00ean bi\u1ec3n, l\u00e0m cho ch\u00fang ch\u1ebft ng\u1ea1t. V\u00ec c\u00e1c sinh v\u1eadt ph\u00f9 du sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf d\u00e0y \u0111\u1eb7c, c\u1ed9ng th\u00eam x\u00e1c ch\u1ebft c\u1ee7a t\u00f4m c\u00e1 l\u00e0m gi\u1ea3m l\u01b0\u1ee3ng oxi tan trong n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n, khi\u1ebfn cho n\u01b0\u1edbc thi\u1ebfu oxi nghi\u00eam tr\u1ecdng, th\u1eadm ch\u00ed h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u1ed9c t\u1ed1 l\u00e0m cho c\u00e1c sinh v\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c. H\u1ed3ng tri\u1ec1u c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ea3n sinh ra ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c, khi con ng\u01b0\u1eddi \u0103n ph\u1ea3i nh\u1eefng h\u1ea3i s\u1ea3n ng\u1ed9 \u0111\u1ed9c s\u1ebd b\u1ecb ng\u1ed9 \u0111\u1ed9c, th\u1eadm ch\u00ed t\u1eed vong. H\u1ed3ng tri\u1ec1u kh\u00f4ng nh\u1eefng l\u00e0m cho \u0111\u1ed9ng, th\u1ef1c v\u1eadt bi\u1ec3n b\u1ecb ch\u1ebft m\u00e0 c\u00f2n g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i nghi\u00eam tr\u1ecdng cho ng\u01b0 nghi\u1ec7p v\u00e0 ng\u00e0nh ch\u0103n nu\u00f4i c\u1ee7a v\u00f9ng duy\u00ean h\u1ea3i. V\u00ec v\u1eady h\u1ed3ng tri\u1ec1u \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed1i nguy h\u1ea1i nghi\u00eam tr\u1ecdng m\u00e0 nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 1989, v\u00f9ng bi\u1ec3n g\u1ea7n th\u1ecb tr\u1ea5n Ho\u00e0ng Hoa t\u1ec9nh H\u00e0 B\u1eafc T rung Qu\u1ed1c ph\u00e1t sinh h\u1ed3ng tri\u1ec1u tr\u00ean m\u1ed9t di\u1ec7n t\u00edch r\u1ed9ng, th\u1eddi gian cao \u0111i\u1ec3m k\u00e9o d\u00e0i tr\u00ean m\u1ed9t th\u00e1ng. T \u00f4m c\u00e1, c\u00e1c lo\u1ea1i \u1ed1c ch\u1ebft h\u00e0ng lo\u1ea1t. Ch\u1ec9 ri\u00eang ng\u01b0 tr\u01b0\u1eddng huy\u1ec7n C\u1ea9n \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 thi\u1ec7t h\u1ea1i \u0111\u1ebfn 85 tri\u1ec7u \u0111\u1ed3ng nh\u00e2n d\u00e2n t\u1ec7. T h\u1ecb tr\u1ea5n Ho\u00e0ng Hoa c\u00f3 26.000 m\u1eabu nu\u00f4i t\u00f4m b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i, t\u1ed5n th\u1ea5t 28 tri\u1ec7u \u0111\u1ed3ng. M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m 1998 khu v\u1ef1c bi\u1ec3n g\u1ea7n H\u1ed3ng K\u00f4ng ph\u00e1t sinh h\u1ed3ng tri\u1ec1u tr\u00ean di\u1ec7n t\u00edch r\u1ed9ng, thi\u1ec7t h\u1ea1i kinh t\u1ebf tr\u1ef1c ti\u1ebfp h\u01a1n 100 tri\u1ec7u \u0111\u1ed3ng. M\u1ea5y n\u0103m nay \u1edf Philippin h\u1ed3ng tri\u1ec1u xu\u1ea5t hi\u1ec7n d\u1ed3n d\u1eadp. H\u1eb1ng n\u0103m s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec \u0103n ph\u1ea3i h\u1ea3i s\u1ea3n ng\u1ed9 \u0111\u1ed9c m\u00e0 m\u1eafc b\u1ec7nh \u0111au b\u1ee5ng, v\u00e1ng \u0111\u1ea7u, bu\u1ed3n n\u00f4n, t\u1ee9 chi t\u00ea d\u1ea1i, kh\u00f4ng \u00edt ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft. Ch\u1ec9 t\u00ednh th\u00e1ng 6 &#8211; 7 n\u0103m 1996, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed9 \u0111\u1ed9c \u1edf v\u1ecbnh Manila l\u00e0 120 ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 hai nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u1ee7 y\u1ebfu ph\u00e1t sinh h\u1ed3ng tri\u1ec1u: m\u1ed9t l\u00e0 v\u00ec c\u00e1c d\u00f2ng s\u00f4ng v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi th\u1ea3i c\u00e1c lo\u1ea1i \u00f4 nhi\u1ec5m ra bi\u1ec3n, khi\u1ebfn cho ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng d\u1ecdc b\u1edd bi\u1ec3n t\u0103ng l\u00ean qu\u00e1 m\u1ee9c, hai l\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u1ea3i c\u1ee7a ch\u0103n nu\u00f4i l\u00e0m cho khu v\u1ef1c ng\u01b0 tr\u01b0\u1eddng b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m. Ngo\u00e0i ra n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n c\u00f2n ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 nhi\u00ean, v\u00ed d\u1ee5 d\u00f2ng ch\u1ea3y n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n g\u1ea7n b\u1edd k\u00e9m, n\u00ean s\u1ef1 trao \u0111\u1ed5i y\u1ebfu, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao, m\u01b0a \u00edt\u2026 Cho n\u00ean s\u1ef1 ph\u00e1t sinh tai n\u1ea1n h\u1ed3ng tri\u1ec1u v\u1eeba c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a bi\u1ec3n, v\u1eeba c\u00f3 nh\u00e2n t\u1ed1 \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng do con ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y n\u00ean. Do \u0111\u00f3 ch\u00fang ta ph\u1ea3i t\u0103ng c\u01b0\u1eddng gi\u00e1m s\u00e1t v\u00e0 quan tr\u1eafc h\u1ed3ng tri\u1ec1u, m\u1edf r\u1ed9ng c\u00f4ng t\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 d\u1ef1 b\u00e1o, nghi\u00eam kh\u1eafc kh\u1ed1ng ch\u1ebf ti\u00eau chu\u1ea9n th\u1ea3i c\u00e1c ch\u1ea5t \u00f4 nhi\u1ec5m ra bi\u1ec3n, \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh k\u0129 thu\u1eadt ch\u0103n nu\u00f4i khoa h\u1ecdc, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng qu\u1ea3n l\u00fd khoa h\u1ecdc \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u00e0nh ch\u0103n nu\u00f4i \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m th\u1ea5p thi\u1ec7t h\u1ea1i do h\u1ed3ng tri\u1ec1u sinh ra.<\/p>\n\n\n\n<p>T \u1eeb kho\u00e1: H\u1ed3ng tri\u1ec1u; Sinh v\u1eadt ph\u00f9 du.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u1ed3ng tri\u1ec1u (thu\u1ef7 tri\u1ec1u \u0111\u1ecf) do c\u00e1c sinh v\u1eadt ph\u00f9 du s\u1ed1ng trong n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng th\u00edch h\u1ee3p m\u00e0 sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf nhanh ch\u00f3ng, ho\u1eb7c t\u1eadp trung th\u00e0nh t\u1eebng \u0111\u00e1m l\u1edbn khi\u1ebfn cho m\u00e0u s\u1eafc n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n thay \u0111\u1ed5i. \u1ede khu v\u1ef1c bi\u1ec3n c\u00f3 h\u1ed3ng tri\u1ec1u, n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n th\u01b0\u1eddng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-10199","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10199","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10199"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10199\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}