{"id":10203,"date":"2021-11-21T19:18:46","date_gmt":"2021-11-21T12:18:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10203"},"modified":"2021-11-21T19:39:03","modified_gmt":"2021-11-21T12:39:03","slug":"vi-sao-phai-bao-ve-bien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-phai-bao-ve-bien\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao ph\u1ea3i b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u1ec3n?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bi\u1ec3n c\u1ea3 bao la chi\u1ebfm 71% di\u1ec7n t\u00edch to\u00e0n c\u1ea7u. N\u00f3 l\u00e0 ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt ch\u1ee7 y\u1ebfu cho \u0111\u1ea5t li\u1ec1n. M\u1eb7t n\u01b0\u1edbc r\u1ed9ng l\u1edbn, kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc kh\u1ed5ng l\u1ed3, c\u00e1c d\u00f2ng h\u1ea3i l\u01b0u chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ng\u1eebng s\u1ebd \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng kh\u00ed v\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a to\u00e0n c\u1ea7u. Do \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i bi\u1ec3n c\u1ea3 b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ef1 sinh t\u1ed3n c\u1ee7a m\u1ecdi sinh v\u1eadt tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean bao g\u1ed3m c\u1ea3 s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bi\u1ec3n c\u1ea3 c\u00f2n m\u1edf r\u1ed9ng l\u00f2ng \u0111\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi xu\u1ed1ng \u0111\u00f3 khai th\u00e1c nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m qu\u00fd b\u00e1u v\u00e0 phong ph\u00fa. Bi\u1ec3n c\u1ea3 l\u00e0 kho l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. Ch\u1ec9 ri\u00eang lo\u00e0i t\u1ea3o \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c ph\u1ea9m g\u1ea5p h\u01a1n 20 l\u1ea7n t\u1ed5ng s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng l\u00faa m\u1ea1ch hi\u1ec7n nay c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. H\u1eb1ng n\u0103m bi\u1ec3n cung c\u1ea5p cho lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ba t\u1ec9 t\u1ea5n c\u00e1. T heo t\u00ednh to\u00e1n, kh\u1ea3 n\u0103ng bi\u1ec3n cung c\u1ea5p th\u1ef1c ph\u1ea9m cho con ng\u01b0\u1eddi g\u1ea5p 1.000 l\u1ea7n so v\u1edbi l\u1ee5c \u0111\u1ecba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bi\u1ec3n c\u1ea3 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t kho d\u1ea7u kh\u1ed5ng l\u1ed3. T r\u1eef l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u m\u1ecf d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n kho\u1ea3ng 300 t\u1ec9 t\u1ea5n, chi\u1ebfm 40% t\u1ed5ng tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u m\u1ecf th\u1ebf gi\u1edbi. Magie d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p cho lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng tr\u00ean m\u1ed9t v\u1ea1n n\u0103m. T rong n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n c\u00f2n ch\u1ee9a nhi\u1ec1u lo\u1ea1i nguy\u00ean li\u1ec7u h\u1ea1t nh\u00e2n nh\u01b0 c\u00e1c ch\u1ea5t \u0111\u1ed3ng v\u1ecb urani, hy\u0111ro, v.v. v\u00e0 c\u00f2n m\u1ed9t ngu\u1ed3n kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u00e1c ch\u1ea5t mu\u1ed1i v\u00f4 c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bi\u1ec3n c\u00f2n ch\u1ee9a n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng thu\u1ef7 tri\u1ec1u r\u1ea5t to l\u1edbn. T heo t\u00ednh to\u00e1n ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng thu\u1ef7 tri\u1ec1u to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 kho\u1ea3ng h\u01a1n m\u1ed9t t\u1ec9 kW. N\u1ebfu t\u00ednh c\u1ea3 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng s\u00f3ng v\u00e0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea3i l\u01b0u th\u00ec c\u00f2n l\u1edbn h\u01a1n nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bi\u1ec3n c\u1ea3 v\u00f4 t\u01b0 ph\u1ee5c v\u1ee5 con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng con ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng x\u1eed v\u1edbi n\u00f3 ra sao? \u00d4 nhi\u1ec5m v\u00f4 \u0111\u1ed9, s\u1ef1 khai th\u00e1c c\u00f3 t\u00ednh t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t \u0111\u00e3 ph\u00e1 ho\u1ea1i nghi\u00eam tr\u1ecdng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n c\u00f4ng c\u1ed9ng c\u1ee7a c\u1ea3 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, g\u00e2y n\u00ean s\u1ef1 lo l\u1eafng v\u00e0 b\u1ea5t an cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 hi\u1ec3u bi\u1ebft tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Con ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y \u00f4 nhi\u1ec5m bi\u1ec3n b\u1eb1ng s\u00e1u c\u00e1ch, trong \u0111\u00f3 \u00f4 nhi\u1ec5m d\u1ea7u m\u1ecf l\u00e0 ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t. H\u1eb1ng n\u0103m con ng\u01b0\u1eddi th\u1ea3i d\u1ea7u m\u1ecf ra bi\u1ec3n kho\u1ea3ng 2 &#8211; 20 tri\u1ec7u t\u1ea5n. N\u1ebfu c\u00f2n k\u1ec3 \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u00e0u d\u1ea7u b\u1ecb ch\u00ecm v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1 ho\u1ea1i c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh g\u00e2y r\u00f2 r\u1ec9 d\u1ea7u th\u00ec con s\u1ed1 n\u00e0y c\u00f2n t\u0103ng l\u00ean m\u1ea5y l\u1ea7n. \u00d4 nhi\u1ec5m d\u1ea7u m\u1ecf khi\u1ebfn cho h\u00e0ng v\u1ea1n chim h\u1ea3i \u00e2u b\u1ecb ch\u1ebft, m\u00e0ng d\u1ea7u khi\u1ebfn cho c\u00e1c sinh v\u1eadt ph\u00f9 du v\u00e0 t\u00f4m c\u00e1 kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng n\u1ed5i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi h\u1eb1ng n\u0103m khi\u1ebfn cho c\u00e1c ph\u1ebf li\u1ec7u ho\u00e1 h\u1ecdc ch\u1ee9a thu\u1ef7 ng\u00e2n, ca\u0111imi, \u0111\u1ed3ng, ch\u00ec v\u00e0 nhi\u1ec1u kim lo\u1ea1i n\u1eb7ng kh\u00e1c th\u1ea3i ra bi\u1ec3n. T heo t\u00ednh to\u00e1n h\u1eb1ng n\u0103m con ng\u01b0\u00f2i th\u1ea3i ra bi\u1ec3n h\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n t\u1ea5n thu\u1ef7 ng\u00e2n, ca\u0111imi c\u00e0ng nhi\u1ec1u h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4 nhi\u1ec5m thu\u1ed1c b\u1ea3o v\u1ec7 th\u1ef1c v\u1eadt c\u0169ng kh\u00f4ng k\u00e9m \u00f4 nhi\u1ec5m c\u00f4ng nghi\u1ec7p, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 thu\u1ed1c tr\u1eeb s\u00e2u. H\u1eb1ng n\u0103m con ng\u01b0\u1eddi th\u1ea3i ra bi\u1ec3n kho\u1ea3ng 1 tri\u1ec7u t\u1ea5n thu\u1ed1c tr\u1eeb s\u00e2u, kh\u1ed1ng ch\u1ebf t\u00e1c d\u1ee5ng quang h\u1ee3p c\u1ee7a h\u1ea3i t\u1ea3o, s\u1ea3n sinh ra h\u1eadu qu\u1ea3 nghi\u00eam tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u01b0\u1edbc \u00f4 nhi\u1ec5m c\u1ee7a c\u00f4ng nghi\u1ec7p, d\u00e2n d\u1ee5ng v\u00e0 n\u00f4ng nghi\u1ec7p, ch\u1ea5t th\u1ea3i c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng ng\u01b0 d\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ebf li\u1ec7u s\u1ea3n xu\u1ea5t, \u00f4 nhi\u1ec5m c\u1ee7a c\u00e1c cu\u1ed9c th\u1eed v\u0169 kh\u00ed h\u1ea1t nh\u00e2n v\u00e0 \u00f4 nhi\u1ec5m nhi\u1ec7t, c\u0169ng khi\u1ebfn cho m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n ng\u00e0y c\u00e0ng x\u1ea5u th\u00eam.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T heo \u0111i\u1ec1u tra h\u1eb1ng n\u0103m c\u00e1c d\u00f2ng s\u00f4ng \u0111\u1ed5 ra bi\u1ec3n 41.000 km3 n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 20 t\u1ec9 t\u1ea5n l\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt b\u1ea9n tr\u00f4i n\u1ed5i v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i mu\u1ed1i ho\u00e0 tan bao g\u1ed3m kim lo\u1ea1i v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ea5t \u00f4 nhi\u1ec5m c\u1ee7a r\u00e1c th\u1ea3i v\u00e0 n\u01b0\u1edbc b\u1ea9n th\u00e0nh th\u1ecb. Qua \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y \u00f4 nhi\u1ec5m r\u1ea5t nghi\u00eam tr\u1ecdng cho bi\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngo\u00e0i \u00f4 nhi\u1ec5m nghi\u00eam tr\u1ecdng ra, con ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n \u0111\u00e1nh b\u1eaft c\u00f3 t\u00ednh t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t c\u00e1c lo\u00e0i c\u00e1 khi\u1ebfn cho t\u00e0i nguy\u00ean ng\u01b0 nghi\u1ec7p bi\u1ec3n b\u1ecb t\u1ed5n th\u1ea5t, nhi\u1ec1u lo\u00e0i c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ven bi\u1ec3n \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i ng\u00e0y nay \u0111\u1ebfn lo\u00e0i c\u00e1 d\u00e0i h\u01a1n 80 mm c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa. Lo\u00e0i c\u00e1 tuy\u1ebft, c\u00e1 bimu ven b\u1edd bi\u1ec3n Anh gi\u1ea3m 65%. C\u00e1c ng\u01b0 tr\u01b0\u1eddng \u1edf B\u1ed9t H\u1ea3i, Ho\u00e0ng H\u1ea3i T rung Qu\u1ed1c nh\u1eefng lo\u00e0i c\u00e1 qu\u00fd hi\u1ebfm c\u0169ng s\u1eafp b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bi\u1ec3n l\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh t\u1ed3n quan tr\u1ecdng c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. B\u1ea3o v\u1ec7 bi\u1ec3n l\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng chung c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i, t\u1ee9c l\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. Nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 n\u00e0y c\u1ea7n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 hi\u1ec7p l\u1ef1c c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. C\u1ea7n c\u00f3 nh\u1eefng C\u00f4ng \u01b0\u1edbc qu\u1ed1c t\u1ebf thi\u1ebft th\u1ef1c v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p b\u1ea3o h\u1ed9 t\u1ed1t m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T \u1eeb kho\u00e1: B\u1ea3o t\u1ed3n bi\u1ec3n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bi\u1ec3n c\u1ea3 bao la chi\u1ebfm 71% di\u1ec7n t\u00edch to\u00e0n c\u1ea7u. N\u00f3 l\u00e0 ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt ch\u1ee7 y\u1ebfu cho \u0111\u1ea5t li\u1ec1n. M\u1eb7t n\u01b0\u1edbc r\u1ed9ng l\u1edbn, kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc kh\u1ed5ng l\u1ed3, c\u00e1c d\u00f2ng h\u1ea3i l\u01b0u chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ng\u1eebng s\u1ebd \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng kh\u00ed v\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a to\u00e0n c\u1ea7u. Do \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-10203","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10203","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10203"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10203\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}