{"id":10205,"date":"2021-11-21T19:19:00","date_gmt":"2021-11-21T12:19:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10205"},"modified":"2021-11-21T19:39:03","modified_gmt":"2021-11-21T12:39:03","slug":"vi-sao-phai-xay-dung-cac-khu-bao-ton-bien-tu-nhien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-phai-xay-dung-cac-khu-bao-ton-bien-tu-nhien\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao ph\u1ea3i x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c khu b\u1ea3o t\u1ed3n bi\u1ec3n t\u1ef1 nhi\u00ean?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bi\u1ec3n l\u00e0 c\u00e1i n\u00f4i c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng. Ng\u00e0y nay \u1edf \u0111\u00f3 c\u00f2n sinh s\u1ed1ng h\u01a1n 20 v\u1ea1n lo\u00e0i sinh v\u1eadt, T heo th\u1ed1ng k\u00ea, gi\u1edbi \u0111\u1ed9ng v\u1eadt h\u1ecdc c\u00f3 32 h\u1ecd lo\u00e0i, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 23 h\u1ecd s\u1ed1ng \u1edf bi\u1ec3n. M\u1eb7c d\u00f9 nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u ch\u1ee7ng lo\u1ea1i trong \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn nay lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, c\u00e0ng ch\u01b0a bi\u1ebft khai th\u00e1c \u0111\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng. Nh\u01b0ng nh\u1eefng sinh v\u1eadt ng\u00e0y nay ch\u01b0a bi\u1ebft l\u1ee3i d\u1ee5ng kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ng\u00e0y mai ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng. V\u00ed d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y lo\u00e0i sao bi\u1ec3n b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ta cho l\u00e0 lo\u00e0i c\u00f3 tr\u0103m \u0111i\u1ec1u h\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ed l\u1ee3i \u00edch g\u00ec th\u00ec nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c nh\u00e0 d\u01b0\u1ee3c v\u1eadt h\u1ecdc \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00f3 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb d\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc r\u1ea5t cao. T \u1eeb lo\u00e0i sao bi\u1ec3n c\u00f3 th\u1ec3 luy\u1ec7n ra m\u1ed9t lo\u1ea1i keo, d\u00f9ng l\u00e0m nguy\u00ean li\u1ec7u huy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n t\u1ea1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi. Ngo\u00e0i ra trong v\u1ecf sao bi\u1ec3n ch\u1ee9a m\u1ed9t ch\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ea1 th\u1ea5p cholesterol trong m\u00e1u, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ebf th\u00e0nh lo\u1ea1i thu\u1ed1c \u0111\u1ec3 ch\u1eefa b\u1ec7nh m\u1ea1ch m\u00e1u n\u00e3o v\u00e0 tim. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1ee9ng t\u1ecf bi\u1ec3n c\u1ea3 m\u00eang m\u00f4ng l\u00e0 kho b\u00e1u t\u00e0i nguy\u00ean sinh v\u1eadt, con ng\u01b0\u1eddi n\u00ean b\u1ea3o v\u1ec7 n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0ng c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a khoa h\u1ecdc v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt, ph\u1ea1m vi khai th\u00e1c bi\u1ec3n kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng, \u0111em l\u1ea1i nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1ea5t l\u1ee3i cho m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u00e0i nguy\u00ean t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a bi\u1ec3n. R\u00f5 nh\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i c\u00e1 \u0111ang gi\u1ea3m d\u1ea7n, m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt qu\u00fd hi\u1ebfm \u0111ang \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc nguy c\u01a1 b\u1ecb tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 khi\u1ebfn cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ng\u00e0y c\u00e0ng quan t\u00e2m h\u01a1n. \u0110\u1ec3 b\u1ea3o b\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n, th\u00fac \u0111\u1ea9y t\u00e0i nguy\u00ean bi\u1ec3n c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u00e1t tri\u1ec3n, m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 bi\u1ec3n \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng khu b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khu b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ef1 nhi\u00ean bi\u1ec3n l\u00e0 khu v\u1ef1c t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 sinh th\u00e1i bi\u1ec3n, b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9ng th\u1ef1c v\u1eadt qu\u00fd hi\u1ebfm, nh\u1eefng di t\u00edch l\u1ecbch s\u1eed t\u1ef1 nhi\u00ean quan tr\u1ecdng c\u0169ng ng\u01b0 nh\u1eefng khu v\u1ef1c, h\u1ea3i \u0111\u1ea3o v\u00e0 b\u1edd bi\u1ec3n c\u00f3 nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. X\u00e2y d\u1ef1ng khu b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ef1 nhi\u00ean bi\u1ec3n l\u00e0 gi\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn tr\u1ea1ng th\u00e1i t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a bi\u1ec3n kh\u00f4ng cho con ng\u01b0\u1eddi can thi\u1ec7p, khi\u1ebfn cho c\u00e1c lo\u00e0i sinh v\u1eadt bi\u1ec3n c\u00f3 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng t\u1ed1t, khi\u1ebfn cho nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng th\u1ef1c v\u1eadt qu\u00fd hi\u1ebfm, nh\u1eefng sinh v\u1eadt s\u1eafp tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn, t\u1ea1o cho con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1eed d\u1ee5ng, khai th\u00e1c. Do \u0111\u00f3 x\u00e2y d\u1ef1ng khu b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ef1 nhi\u00ean bi\u1ec3n c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 khai th\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean bi\u1ec3n, nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc, s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u0103n ho\u00e1, gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 du l\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ean qu\u1ed1c t\u1ebf ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u1eefng khu b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ef1 nhi\u00ean bi\u1ec3n l\u00e0m m\u1ed9t trong nh\u1eefng ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u1ec3n v\u00e0 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb n\u0103m 1935 \u1edf bang Flori\u0111a M\u1ef9 \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng khu b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ef1 nhi\u00ean bi\u1ec3n. N\u0103m 1938 \u1edf v\u00f9ng T apao n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a \u00d4xtr\u00e2ylia \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f4ng vi\u00ean bi\u1ec3n, ng\u00e0y nay ch\u1ed7 \u0111\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh khu b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ef1 nhi\u00ean bi\u1ec3n r\u1ed9ng l\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trung Qu\u1ed1c b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m 1972 x\u00e2y d\u1ef1ng khu b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ef1 nhi\u00ean bi\u1ec3n, n\u0103m 1995 ch\u00ednh th\u1ee9c ban b\u1ed1 &#8220;Bi\u1ec7n ph\u00e1p qu\u1ea3n l\u00fd khu b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ef1 nhi\u00ean bi\u1ec3n&#8221;. \u0110\u1ebfn nay T rung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean 10 khu b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ef1 nhi\u00ean bi\u1ec3n c\u1ea5p qu\u1ed1c gia. Nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00f3 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt qu\u00fd hi\u1ebfm, c\u00e1 v\u0103n x\u01b0\u01a1ng (l\u01b0\u1ee1ng ti\u00eam), r\u00f9a bi\u1ec3n, c\u00e1c lo\u00e0i chim, r\u1eafn tr\u00ean \u0111\u1ea3o v\u00e0 c\u1ea3nh quan t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a b\u1edd bi\u1ec3n, c\u00e1c b\u00e3i san h\u00f4 v\u00e0 r\u1eebng \u0111\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T h\u00e1ng 5 n\u0103m 1998 khu v\u1ef1c b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ef1 nhi\u00ean bi\u1ec3n T hi\u00ean T \u00e2n \u0111\u00e3 k\u00fd k\u1ebft Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh quan h\u1ec7 h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi khu b\u1ea3o t\u1ed3n nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1eeda s\u00f4ng qu\u1ed1c gia v\u1ecbnh X\u00easapik c\u1ee7a M\u1ef9, v\u01b0\u1eddn b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ef1 nhi\u00ean qu\u1ed1c gia \u1edf H\u1ea3i Nam c\u0169ng k\u00fd Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh v\u1edbi khu b\u1ea3o h\u1ed9 t\u1ef1 nhi\u00ean qu\u1ed1c gia qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Flori\u0111a M\u1ef9. T heo quy \u0111\u1ecbnh v\u00e0 quy ho\u1ea1ch c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00e0nh li\u00ean quan c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, trong m\u1ea5y n\u0103m t\u1edbi c\u00f2n x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1eeb 15 &#8211; 25 khu b\u1ea3o h\u1ed9 t\u1ef1 nhi\u00ean bi\u1ec3n c\u1ea5p qu\u1ed1c gia, khi\u1ebfn cho m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i bi\u1ec3n ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ed1t h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T \u1eeb kho\u00e1: Khu b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ef1 nhi\u00ean bi\u1ec3n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bi\u1ec3n l\u00e0 c\u00e1i n\u00f4i c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng. Ng\u00e0y nay \u1edf \u0111\u00f3 c\u00f2n sinh s\u1ed1ng h\u01a1n 20 v\u1ea1n lo\u00e0i sinh v\u1eadt, T heo th\u1ed1ng k\u00ea, gi\u1edbi \u0111\u1ed9ng v\u1eadt h\u1ecdc c\u00f3 32 h\u1ecd lo\u00e0i, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 23 h\u1ecd s\u1ed1ng \u1edf bi\u1ec3n. M\u1eb7c d\u00f9 nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u ch\u1ee7ng lo\u1ea1i trong \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn nay lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-10205","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10205"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10205\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}