{"id":10227,"date":"2021-11-21T19:21:40","date_gmt":"2021-11-21T12:21:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10227"},"modified":"2021-11-21T19:39:01","modified_gmt":"2021-11-21T12:39:01","slug":"vi-sao-noi-nuoc-bien-cung-la-mot-nguon-nang-luong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-noi-nuoc-bien-cung-la-mot-nguon-nang-luong\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao n\u00f3i n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng?"},"content":{"rendered":"\n<p>T h\u00f4ng th\u01b0\u1eddng ta n\u00f3i n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n ch\u1ee9a ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00f4 t\u1eadn, \u0111\u00f3 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 n\u00f3i \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7t n\u0103ng v\u00e0 c\u01a1 n\u0103ng nh\u01b0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng s\u00f3ng, n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng thu\u1ef7 tri\u1ec1u, h\u1ea3i l\u01b0u, \u0111\u1ed9 ch\u00eanh nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 v\u00e0 \u0111\u1ed9 ch\u00eanh v\u1ec1 mu\u1ed1i,\u2026 C\u00f2n \u1edf \u0111\u00e2y \u0111ang n\u00f3i n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n l\u00e0 m\u1ed9t ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 mu\u1ed1n n\u00f3i n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 d\u1ea7u m\u1ecf, t\u1eeb trong \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 r\u00fat ra lo\u1ea1i nhi\u00ean li\u1ec7u gi\u1ed1ng nh\u01b0 x\u0103ng, d\u1ea7u maz\u00fat, \u0111\u00f3 l\u00e0 urani v\u00e0 n\u01b0\u1edbc n\u1eb7ng, d\u00f9ng l\u00e0m nhi\u00ean li\u1ec7u \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c cho h\u00e0ng kh\u00f4ng m\u1eabu h\u1ea1m, t\u00e0u ng\u1ea7m, t\u00e0u ph\u00e1 b\u0103ng v\u00e0 nh\u00e0 m\u00e1y \u0111i\u1ec7n. T \u1eeb \u00fd ngh\u0129a n\u00e0y m\u00e0 x\u00e9t, n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n l\u1ebd n\u00e0o l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng?<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, urani l\u00e0 nhi\u00ean li\u1ec7u ph\u00e1t \u0111i\u1ec7n b\u1eb1ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng nguy\u00ean t\u1eed. H\u1ea1t nh\u00e2n nguy\u00ean t\u1eed urani d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 b\u1eafn ph\u00e1 c\u1ee7a n\u01a1tron, c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n ra th\u00e0nh hai m\u1ea3nh c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng nhau, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 ph\u1ea3n \u1ee9ng ph\u00e2n r\u00e3 h\u1ea1t nh\u00e2n. Khi urani ph\u00e1t sinh ph\u00e2n r\u00e3 h\u1ea1t nh\u00e2n, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng ra m\u1ed9t n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00f4 c\u00f9ng l\u1edbn. V\u00ed d\u1ee5 1 kg urani to b\u1eb1ng h\u1ed9p di\u00eam, b\u1ecb ph\u00e2n r\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n s\u1ebd gi\u1ea3i ph\u00f3ng ra m\u1ed9t n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a 2.500 t\u1ea5n than ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng t\u1ed1t \u0111\u1ed1t ch\u00e1y sinh ra, c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi s\u1ee9c lao \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t ng\u00e0y c\u1ee7a h\u01a1n 20 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ea7u th\u1eadp k\u1ef7 90 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 XX tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 31 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 khu v\u1ef1c \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng 522 nh\u00e0 m\u00e1y \u0111i\u1ec7n nguy\u00ean t\u1eed, chi\u1ebfm tr\u00ean 10% t\u1ed5ng s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec7n th\u1ebf gi\u1edbi. Theo d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u1ee7a c\u01a1 quan n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng nguy\u00ean t\u1eed qu\u1ed1c t\u1ebf, \u0111\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 XXI t\u1ed5ng s\u1ed1 nh\u00e0 m\u00e1y \u0111i\u1ec7n nguy\u00ean t\u1eed tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ebd v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 con s\u1ed1 1.000, chi\u1ebfm 35% t\u1ed5ng s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec7n th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>Urani tuy c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn nh\u01b0 th\u1ebf, nh\u01b0ng tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3 tr\u00ean l\u1ee5c \u0111\u1ecba c\u00f3 th\u1ec3 khai th\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t c\u00f3 h\u1ea1n, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t tri\u1ec7u t\u1ea5n, c\u00f2n xa m\u1edbi tho\u1ea3 m\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c nhu c\u1ea7u c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng urani trong n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n th\u00ec r\u1ea5t \u0111\u00e1ng k\u1ec3, \u0111\u1ea1t 4,5 t\u1ec9 t\u1ea5n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi 4.500 l\u1ea7n tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean l\u1ee5c \u0111\u1ecba. N\u1ebfu t\u00ednh to\u00e1n theo nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1t ra th\u00ec 4,5 t\u1ec9 t\u1ea5n urani s\u1ea3n sinh ra m\u1ed9t nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi 10 tri\u1ec7u t\u1ec9 t\u1ea5n than ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao, cao h\u01a1n 1.000 l\u1ea7n to\u00e0n b\u1ed9 tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng than tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. Cho d\u00f9 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau m\u1ee9c ti\u00eau hao n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ea5p \u0111\u00f4i hi\u1ec7n nay th\u00ec t\u1ed1i thi\u1ec3u v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p cho th\u1ebf gi\u1edbi m\u1ed9t v\u1ea1n n\u0103m n\u1eefa. T r\u1eef l\u01b0\u1ee3ng urani trong n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n tuy to l\u1edbn nh\u01b0ng h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng cao. T rong m\u1ed7i l\u00edt n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n ch\u1ec9 ch\u1ee9a 3,3 \u00b5g t\u1ee9c l\u00e0 n\u00f3i mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c 3 kg urani th\u00ec ph\u1ea3i x\u1eed l\u00fd m\u1ed9t tri\u1ec7u t\u1ea5n n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n. Do \u0111\u00f3 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 m\u00e0y m\u00f2 nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ea7n 30 n\u0103m nay \u0111\u1ec3 t\u00ecm nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p r\u00fat urani t\u1eeb trong n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n, nh\u01b0ng gi\u00e1 th\u00e0nh \u0111\u1ec1u r\u1ea5t cao. Hi\u1ec7n nay ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u00f3 tri\u1ec3n v\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p h\u1ea5p ph\u1ee5, d\u00f9ng m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u1ea5t h\u00e1o urani \u0111\u1ec3 h\u1ea5p th\u1ee5 urani. Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u ra m\u1ed9t ch\u1ea5t c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng h\u1ea5p ph\u1ee5 r\u1ea5t m\u1ea1nh, ch\u1ec9 c\u1ea7n 1 gam ch\u1ea5t \u0111\u00f3 th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ea5p th\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c 3 mg urani trong n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n, \u0111\u1ea1i th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng urani t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i gi\u00e0u tr\u00ean l\u1ee5c \u0111\u1ecba.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc n\u1eb7ng l\u00e0 m\u1ed9t ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng quan tr\u1ecdng l\u1ea5y t\u1eeb trong n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n. Nguy\u00ean t\u1eed n\u01b0\u1edbc n\u1eb7ng nhi\u1ec1u h\u01a1n nguy\u00ean t\u1eed hy\u0111ro th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng m\u1ed9t n\u01a1tron, kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn g\u1ea5p \u0111\u00f4i nguy\u00ean t\u1eed hy\u0111ro do \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi nh\u01b0 th\u1ebf. Hy\u0111ro n\u1eb7ng l\u00e0 nguy\u00ean li\u1ec7u \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1ed5ng h\u1ee3p h\u1ea1t nh\u00e2n. G\u1ecdi l\u00e0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea3n \u1ee9ng h\u1ea1t nh\u00e2n l\u00e0 ch\u1ec9 hai nguy\u00ean t\u1eed h\u1ea1t nh\u00e2n hy\u0111ro, v\u00ed d\u1ee5 hy\u0111ro ho\u1eb7c \u0111\u1ed3ng v\u1ecb c\u1ee7a hy\u0111ro k\u1ebft h\u1ee3p th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ea1t nh\u00e2n nguy\u00ean t\u1eed n\u1eb7ng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng ra n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng. Khi hy\u0111ro th\u00f4ng qua ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1ed5ng h\u1ee3p h\u1ea1t nh\u00e2n \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t gam h\u00eali, n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng n\u00f3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng ra t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a 25 t\u1ea5n than \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1t ch\u00e1y. V\u1edbi ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a k\u0129 thu\u1eadt kh\u1ed1ng ch\u1ebf ph\u1ea3n \u1ee9ng nhi\u1ec7t h\u1ea1ch, hy\u0111ro n\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng l\u00fd t\u01b0\u1edfng nh\u1ea5t c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 XXI.<\/p>\n\n\n\n<p>T heo t\u00ednh to\u00e1n kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u1eb7ng ch\u1ee9a trong n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n c\u00f3 kho\u1ea3ng 200 t\u1ec9 t\u1ea5n. N\u01b0\u1edbc n\u1eb7ng l\u00e0 ngu\u1ed3n ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a hy\u0111ro n\u1eb7ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m nhi\u00ean li\u1ec7u g\u00e2y ph\u1ea3n \u1ee9ng nhi\u1ec7t h\u1ea1ch. N\u1ebfu m\u1ed9t l\u00edt n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n ch\u1ee9a n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc n\u1eb7ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m ph\u1ea3n \u1ee9ng nhi\u1ec7t h\u1ea1ch t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a 300 l\u00edt x\u0103ng th\u00ec 20 t\u1ec9 t\u1ea5n n\u01b0\u1edbc n\u1eb7ng ch\u1ee9a m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec7t do hy\u0111ro s\u1ea3n sinh ra t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi m\u1ea5y ngh\u00ecn l\u1ea7n nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c lo\u1ea1i ch\u1ea5t \u0111\u1ed1t tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u c\u1ed9ng l\u1ea1i. \u0110\u00f3 l\u00e0 ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng to l\u1edbn bi\u1ebft bao.<\/p>\n\n\n\n<p>T \u1eeb kho\u00e1: Ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T h\u00f4ng th\u01b0\u1eddng ta n\u00f3i n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n ch\u1ee9a ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00f4 t\u1eadn, \u0111\u00f3 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 n\u00f3i \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7t n\u0103ng v\u00e0 c\u01a1 n\u0103ng nh\u01b0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng s\u00f3ng, n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng thu\u1ef7 tri\u1ec1u, h\u1ea3i l\u01b0u, \u0111\u1ed9 ch\u00eanh nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 v\u00e0 \u0111\u1ed9 ch\u00eanh v\u1ec1 mu\u1ed1i,\u2026 C\u00f2n \u1edf \u0111\u00e2y \u0111ang n\u00f3i n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n l\u00e0 m\u1ed9t ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-10227","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10227"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10227\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}