{"id":10235,"date":"2021-11-21T19:22:38","date_gmt":"2021-11-21T12:22:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10235"},"modified":"2021-11-21T19:39:01","modified_gmt":"2021-11-21T12:39:01","slug":"bai-ca-nhan-tao-la-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/bai-ca-nhan-tao-la-the-nao\/","title":{"rendered":"B\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o l\u00e0 th\u1ebf n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p>C\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n m\u1ea5y nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Italia trong qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111i\u1ec1u tra bi\u1ec3n v\u00f9ng duy\u00ean h\u1ea3i R\u01a1naia ph\u00e1t hi\u1ec7n: n\u00e9m \u00f4 t\u00f4 h\u1ecfng xu\u1ed1ng bi\u1ec3n s\u1ebd thu h\u00fat m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn c\u00e1c vi sinh v\u1eadt bi\u1ec3n, sinh v\u1eadt ph\u00f9 du v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i t\u1ea3o, do \u0111\u00f3 cu\u1ed1n h\u00fat nhi\u1ec1u c\u00e1 v\u00e0 nh\u1eefng sinh v\u1eadt bi\u1ec3n kh\u00e1c \u0111\u1ebfn \u1edf. Ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u00e3 h\u1ea5p d\u1eabn h\u1ecd. H\u1ecd cho h\u01a1n 1.000 xe \u00f4 t\u00f4 h\u1ecfng xu\u1ed1ng bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 l\u00e0m th\u00ed nghi\u1ec7m, k\u1ebft qu\u1ea3 ph\u00e1t hi\u1ec7n: l\u00e2u ng\u00e0y nh\u1eefng \u00f4 t\u00f4 h\u1ecfng n\u00e0y t\u1ea1o n\u00ean m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng thu h\u00fat nhi\u1ec1u lo\u00e0i c\u00e1 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 ki\u1ebfm \u0103n v\u00e0 \u1ea9n n\u1ea5p. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 g\u1ee3i \u00fd h\u1ecd: n\u1ebfu \u00f4 t\u00f4 h\u1ecfng c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn th\u00e0nh ng\u00f4i nh\u00e0 chung c\u1ee7a c\u00e1 th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng nh\u1eefng v\u1eadt th\u1ec3 kh\u00e1c \u0111\u1ec3 thu h\u00fat c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e1 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 sinh s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng?<\/p>\n\n\n\n<p>Qua nhi\u1ec1u th\u00ed nghi\u1ec7m ch\u1ee9ng t\u1ecf: c\u00e1ch l\u00e0m n\u00e0y r\u1ea5t c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng. Ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi b\u00e3i ch\u0103n nu\u00f4i nh\u00e2n t\u1ea1o n\u00e0y l\u00e0 &#8220;b\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ec sao b\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 thu h\u00fat c\u00e1 v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i sinh v\u1eadt kh\u00e1c \u0111\u1ebfn sinh s\u1ed1ng? Hi\u1ec7n nay c\u00e1ch nh\u00ecn nh\u1eadn v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch c\u00f3 kh\u00e1c nhau. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng, b\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o xem nh\u01b0 nh\u1eefng v\u1eadt n\u1ed5i l\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n. Chung quanh nh\u1eefng v\u1eadt n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u1eefng lu\u1ed3ng n\u01b0\u1edbc b\u1ed1c t\u1eeb d\u01b0\u1edbi l\u00ean tr\u00ean, c\u00e1c ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng phong ph\u00fa tr\u1ea7m t\u00edch d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n \u0111i theo l\u00ean, l\u00e0m cho c\u00e1c sinh v\u1eadt ph\u00f9 du sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf, cung c\u1ea5p th\u1ee9c \u0103n d\u1ed3i d\u00e0o cho c\u00e1. Sinh v\u1eadt ph\u00f9 du c\u00e0ng t\u0103ng th\u00ec c\u00e1 v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i sinh v\u1eadt kh\u00e1c c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u1ee9c \u0103n, thu h\u00fat ch\u00fang t\u1eadp trung l\u1ea1i. C\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng, b\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o s\u1edf d\u0129 h\u1ea5p d\u1eabn c\u00e1 l\u00e0 v\u00ec n\u00f3 s\u1ea3n sinh ra nh\u1eefng c\u00e1i b\u00f3ng l\u00e0m cho c\u00e1 y\u00eau th\u00edch. Nh\u1eefng hang \u0111\u1ed9ng trong b\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o c\u0169ng t\u1ea1o th\u00e0nh nh\u1eefng kho\u1ea3ng kh\u00f4ng gian c\u00e1 y\u00eau th\u00edch, ho\u1eb7c c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1 c\u1ea7n l\u1ee3i d\u1ee5ng b\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u00e0 th\u00e2n v\u00e0o \u0111\u00f3. M\u1eb7c d\u00f9 hi\u1ec7n nay s\u1ef1 nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 b\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o ch\u01b0a th\u1ed1ng nh\u1ea5t, nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec7n ph\u00e1p thu h\u00fat c\u00e1 c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u01b0\u1edbc M\u1ef9 \u0111\u00e3 b\u1ecf nhi\u1ec1u \u00f4 t\u00f4 h\u1ecfng xu\u1ed1ng v\u1ecbnh<\/p>\n\n\n\n<p>Im\u00f4na \u1edf qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Hawai, h\u00ecnh th\u00e0nh b\u00e3i c\u00e1. K\u1ebft qu\u1ea3 \u0111i\u1ec1u tra ch\u1ee9ng t\u1ecf, sau khi c\u00f3 b\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o, l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1 ph\u00e2n b\u1ed1 \u1edf ven bi\u1ec3n b\u00ecnh qu\u00e2n 1 m2 tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau khi c\u00f3 b\u00e3i c\u00e1 l\u00e0 16 kg v\u00e0 700 kg, g\u1ea5p 43 l\u1ea7n so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 b\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o. \u1ede Nh\u1eadt b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 60 \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng nhi\u1ec1u b\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o, \u0111\u1ebfn n\u0103m 80 s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea3i s\u1ea3n b\u00ecnh qu\u00e2n h\u1eb1ng n\u0103m t\u1eeb 20 v\u1ea1n t\u1ea5n n\u00e2ng l\u00ean 70 v\u1ea1n t\u1ea5n. Ng\u00e0y nay k\u0129 thu\u1eadt b\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u00e1p d\u1ee5ng. \u1ede M\u1ef9 ven b\u1edd bi\u1ec3n x\u00e2y d\u1ef1ng h\u01a1n 1.200 b\u00e3i, h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u1eafp b\u1edd bi\u1ec3n c\u00e1c bang \u0111\u1ec1u c\u00f3. Nh\u1eadt B\u1ea3n t\u1eeb 1976 &#8211; 1981 x\u00e2y d\u1ef1ng 3.086 b\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o, di\u1ec7n t\u00edch kho\u1ea3ng 680 km2, t\u1eeb 1982 &#8211; 1987 x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng di\u1ec7n t\u00edch g\u1ea5p \u0111\u00f4i. Nga, Ph\u00e1p, \u00d4xtr\u00e2ylia, H\u00e0n Qu\u1ed1c, In\u0111\u00f4n\u00eaxia, Philippin c\u0169ng \u0111ang x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c b\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o, T rung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng 28 b\u00e3i c\u00e1, b\u1ecf 28.700 c\u00e1c lo\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u xu\u1ed1ng bi\u1ec3n, c\u00f3 49 chi\u1ebfc t\u00e0u bi\u1ec3n h\u1ecfng. T h\u00e1ng 4 n\u0103m 1998 \u1edf H\u1ed3ng K\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t \u0111\u1eb7c khu g\u1ed3m m\u1ed9t t\u00e0u bi\u1ec3n d\u00e0i 33,4 m, r\u1ed9ng 7,5 m, cao 7 m, k\u1ebf ho\u1ea1ch trong ba n\u0103m t\u1edbi s\u1ebd x\u00e2y d\u1ef1ng 20 b\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o n\u1eefa. B\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o khi\u1ebfn cho khu v\u1ef1c s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1 th\u1ea5p bi\u1ebfn th\u00e0nh ng\u01b0 tr\u01b0\u1eddng t\u1ed1t, th\u1ef1c hi\u1ec7n vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>T \u1eeb kho\u00e1: B\u00e3i c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ea1o.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n m\u1ea5y nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Italia trong qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111i\u1ec1u tra bi\u1ec3n v\u00f9ng duy\u00ean h\u1ea3i R\u01a1naia ph\u00e1t hi\u1ec7n: n\u00e9m \u00f4 t\u00f4 h\u1ecfng xu\u1ed1ng bi\u1ec3n s\u1ebd thu h\u00fat m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn c\u00e1c vi sinh v\u1eadt bi\u1ec3n, sinh v\u1eadt ph\u00f9 du v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i t\u1ea3o, do \u0111\u00f3 cu\u1ed1n h\u00fat nhi\u1ec1u c\u00e1 v\u00e0 nh\u1eefng sinh v\u1eadt [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-10235","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10235","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10235"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10235\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10235"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10235"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10235"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}