{"id":10533,"date":"2021-11-22T17:10:06","date_gmt":"2021-11-22T10:10:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10533"},"modified":"2021-11-22T18:17:45","modified_gmt":"2021-11-22T11:17:45","slug":"tai-sao-giao-hoang-la-ma-co-thap-tu-quan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-giao-hoang-la-ma-co-thap-tu-quan\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao Gi\u00e1o ho\u00e0ng La M\u00e3 c\u00f3 Th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n?"},"content":{"rendered":"\n<p>M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m 1095, Gi\u00e1o ho\u00e0ng La M\u00e3 tri\u1ec7u t\u1eadp m\u1ed9t H\u1ed9i ngh\u1ecb Gi\u00e1o h\u1ed9i, th\u00ec c\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a \u0110\u00f4ng La M\u00e3 \u0111\u1ebfn xin g\u1eb7p \u0111\u01b0a tin kh\u1ea9n c\u1ea5p c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf La M\u00e3 A-l\u00ea-xiut \u0110\u1ec7 nh\u1ecb, c\u1ea9u mong Gi\u00e1o ho\u00e0ng ra qu\u00e2n c\u1ee9u vi\u1ec7n, th\u00e1nh \u0111\u1ecba Gi\u00ea- ra-xa-lem (Jerusalem) b\u1ecb c\u00e1c gi\u00e1o \u0111\u1ed3 I- xlam (Ixlam) chi\u1ebfm m\u1ea5t r\u1ed3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1o Ho\u00e0ng Uy\u00eacbanh \u0111\u1ec7 nh\u1ecb v\u1ed1n \u0111\u00e3 mu\u1ed1n ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u1ebf l\u1ef1c sang ph\u01b0\u01a1ng<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4ng t\u1eeb l\u00e2u, l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u1ed3ng \u00fd ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1eed binh sang gi\u00fap \u0110\u00f4ng La M\u00e3.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ebfn th\u00e1ng 11, Uy\u00eac -banh tri\u1ec7u t\u1eadp \u0110\u1ea1i h\u1ed9i \u0111\u1ed9ng vi\u00ean Th\u1eadp t\u1eeb qu\u00e2n \u0111\u00f4ng chinh. Gi\u00e1o ho\u00e0ng k\u00eau g\u1ecdi c\u00e1c gi\u00e1o \u0111\u1ed3 t\u1eeb m\u1ecdi n\u01a1i k\u00e9o \u0111\u1ebfn: \u201cTh\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf y\u00eau c\u1ea9u ch\u00fang ta gi\u1ea3i c\u1ee9u anh em C\u01a1 \u0111\u1ed1c c\u1ee7a ch\u00fang ta \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, gi\u00e0nh l\u1ea1i th\u00e1nh \u0111\u1ecba Gi\u00ea-ra-xalem, \u1edf ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng c\u00f3 v\u00f4 v\u00e0n v\u00e0ng b\u1ea1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u1ec5n v\u0103n c\u1ee7a Uy\u00ean-banh \u0111\u00e3 k\u00edch \u0111\u1ed9ng t\u00ecnh c\u1ea3m t\u00f4n gi\u00e1o cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t c\u1ee7a gi\u00e1o d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau h\u1ed9i ngh\u1ecb, h\u1ecd tranh nhau l\u1ea5y gi\u00e1 ch\u1eef th\u1eadp b\u1eb1ng v\u1ea3i \u0111\u1ecf kh\u00e2u v\u00e0o trang ph\u1ee5c c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u tr\u01b0ng l\u00e0 Th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n. Gi\u00e1o ho\u00e0ng \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 15bi\u1ec3u tr\u01b0ng l\u00e0 Th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n. Gi\u00e1o ho\u00e0ng \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y 151096 l\u00e0 ng\u00e0y xu\u1ea5t chinh, l\u1ea5y C\u00f4ng- xtang-tin\u00f4p l\u00e0m n\u01a1i t\u1eadp k\u1ebft. T\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea9u m\u1ed9t cu\u1ed9c th\u1eadp t\u1ef1 chinh v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn hai tr\u0103m n\u0103m. V\u00ec \u0111\u1ea1o Ix-lam l\u1ea5y bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 tr\u0103ng l\u01b0\u1ee1i li\u1ec1m n\u00ean cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh n\u00e0y c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \u201cCu\u1ed9c chi\u1ebfn gi\u1eefa th\u1eadp t\u1ef1 v\u00e0 l\u01b0\u1ee1i li\u1ec1m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n v\u1eeba c\u00f3 nh\u1eefng gi\u00e1o s\u0129 trung th\u00e0nh, v\u1eeba c\u00f3 c\u1ea3 b\u1ecdn l\u01b0u manh. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00ec Ch\u00faa, c\u00f3 k\u1ebb c\u1ea9u mong s\u1ef1 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c v\u01a1 v\u00e9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecb chinh ph\u1ee5c, c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mong r\u1eb1ng qua cu\u1ed9c \u0110\u00f4ng chinh, s\u1ebd r\u1eeda s\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed9i l\u1ed7i.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m 1096, m\u1ed9t c\u00e1nh Th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n do c\u00e1c n\u00f4ng d\u00e2n Ph\u00e1p, \u0110\u1ee9c h\u1ee3p th\u00e0nh, kho\u1ea3ng m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, do s\u1ef1 k\u00edch \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o v\u1ed9i v\u00e3 \u0111\u1ebfn Ti\u1ec3u \u00c1 \u0111\u00e1nh tr\u1eadn \u0111\u1ea9u ti\u00ean. Nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng n\u00e0y v\u1eeba thi\u1ebfu v\u0169 kh\u00ed, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c qu\u00e2n s\u1ef1, k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u00e3 b\u1ecb qu\u00e2n Th\u1ed5 Nh\u0129 K\u1ef3 \u0111\u00e1nh cho tan t\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea9n th\u1ea5t b\u1ea1i n\u00e0y kh\u00f4ng l\u00e0m ngu\u00f4i \u0111i b\u1ea9u m\u00e1u cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t chi\u1ebfn tranh.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m sau, m\u1ed9t c\u00e1nh qu\u00e2n Th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n kho\u1ea3ng 3 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi do c\u00e1c Ch\u00faa phong ki\u1ebfn Ph\u00e1p, \u0110\u1ee9c, \u00dd ch\u1ec9 huy \u0111\u00e3 chia l\u00e0m nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn v\u00e0o C\u00f4ng-xtan-tin\u00f4p. Th\u00e1ng 6 n\u0103m 1099, Th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n bao v\u00e2y Gi\u00ea-ru-xa-lem. -ru-xa-lem. 7, sau m\u1ed9t h\u1ed3i h\u1ed7n chi\u1ebfn, th\u00e0nh Gi\u00ea-ru-xalem \u0111\u00e3 b\u1ecb chi\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1eafm trong m\u00e1u. Th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n tr\u1ea3 th\u00f9, t\u00e0n s\u00e1t kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc. Th\u00e2y ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed5n ngang, m\u00e1u ch\u1ea3y th\u00e0nh s\u00f4ng. H\u01a1n m\u1ed9t v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o t\u1ecb n\u1ea1n trong \u0111\u1ec1n th\u1edd \u00d4- ma b\u1ecb gi\u1ebft h\u1ebft, h\u1ecd \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 tr\u1ebb em.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n l\u1ea5y Gi\u00ea -ru-xa-lem (Jerusalem) l\u00e0m th\u1ee7 \u0111\u00f4, x\u00e2y d\u1ef1ng n\u00ean V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Gi\u00ea- ruxalem. C\u00f4ng t\u01b0\u1edbc G\u00f4-\u0111\u01a1-froa \u0111\u01a1 Bui-\u00f4ng (Godefroyde BuoiUon), ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a l\u00ean l\u00e0m vua. Ngo\u00e0i ra, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n l\u1eadp n\u00ean C\u00f4ng qu\u1ed1c An-ti\u00f4t, B\u00e1 qu\u1ed1c \u00ca-\u0111et-xa v\u00e0 B\u00e1 qu\u1ed1c Tri-p\u00f4-li, v\u1ec1 danh ngh\u0129a ba n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Gi\u00ea-ru-xa- lem. Nh\u01b0ng cu\u1ed9c chi\u1ebfn gi\u1eefa Ch\u1eef th\u1eadp \u0111\u1ecf v\u00e0 L\u01b0\u1ee1i li\u1ec1m v\u1eabn ch\u01b0a k\u1ebft th\u00fac.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1o d\u00e2n Ixlam chi\u1ebfm l\u1ea1i Gi\u00ea-ru-xalem v\u00e0 c\u00e1c th\u1ecb th\u00e0nh kh\u00e1c. Th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n mu\u1ed1n chi\u1ebfm l\u1ea1i nh\u1eefng ph\u1ea9n \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 m\u1ea5t. N\u0103m 1203, Th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n \u0110\u00f4ng chinh m\u1ed9t l\u1ea9n n\u1eefa, nh\u01b0ng l\u1ea9n n\u00e0y h\u1ecd \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1edbp th\u1ee7 \u0111\u00f4 \u0110\u00f4ng La M\u00e3, C\u00f4ng- xtan-tin\u00f4p, gi\u1ebft h\u1ea1i ch\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi anh em C\u01a1 \u0110\u1ed1c c\u1ee7a h\u1ecd. T\u1eeb \u0111\u00f3 s\u1ef1 cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t \u0110\u00f4ng chinh c\u1ee7a Th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n m\u1edbi ch\u1ea5m d\u1ee9t. Th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n \u0110\u00f4ng chinh t\u1ea5t c\u1ea3 8 l\u01b0\u1ee3t. Gi\u00e1o ho\u00e0ng c\u0169ng mu\u1ed1n t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ea9n th\u1ee9 9, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f2n ai nghe theo n\u1eefa. n\u0103m 1291, Ai C\u1eadp thu h\u1ed3i n\u1ed1t c\u1ee7a Th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n c\u1ee9 \u0111i\u1ec3m cu\u1ed1i c\u00f9ng, th\u00e0nh Acco, \u0111\u00e1nh d\u1ea5u s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n c\u1ee7a Th\u1eadp t\u1ef1 qu\u00e2n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m 1095, Gi\u00e1o ho\u00e0ng La M\u00e3 tri\u1ec7u t\u1eadp m\u1ed9t H\u1ed9i ngh\u1ecb Gi\u00e1o h\u1ed9i, th\u00ec c\u00f3 s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a \u0110\u00f4ng La M\u00e3 \u0111\u1ebfn xin g\u1eb7p \u0111\u01b0a tin kh\u1ea9n c\u1ea5p c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf La M\u00e3 A-l\u00ea-xiut \u0110\u1ec7 nh\u1ecb, c\u1ea9u mong Gi\u00e1o ho\u00e0ng ra qu\u00e2n c\u1ee9u vi\u1ec7n, th\u00e1nh \u0111\u1ecba Gi\u00ea- ra-xa-lem (Jerusalem) b\u1ecb c\u00e1c gi\u00e1o \u0111\u1ed3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[1,15],"tags":[],"class_list":["post-10533","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-general","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10533","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10533"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10533\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10533"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10533"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}