{"id":10541,"date":"2021-11-22T17:11:04","date_gmt":"2021-11-22T10:11:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10541"},"modified":"2021-11-22T18:17:44","modified_gmt":"2021-11-22T11:17:44","slug":"tai-sao-nguoi-do-thai-luu-lac-khap-noi-tren-the-gioi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-nguoi-do-thai-luu-lac-khap-noi-tren-the-gioi\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i l\u01b0u l\u1ea1c kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi?"},"content":{"rendered":"\n<p>Tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i l\u00e0 m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c hi\u1ebfm c\u00f3, v\u00ec h\u1ecd s\u1ed1ng t\u1ea3n m\u00e1c tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n l\u01b0u gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c m\u00ecnh. Trong l\u1ecbch s\u1eed, ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i \u0111\u00e3 ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u kh\u1ed5 \u1ea3i tr\u1ea9m tr\u1ecdng. Trong Chi\u1ebfn tranh Th\u1ebf gi\u1edbi II, h\u1ecd \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c x\u00e3 gi\u1ebft h\u1ea1i h\u01a1n s\u00e1u tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t trang s\u1eed \u0111\u1eabm m\u00e1u trong l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e2n lo\u1ea1i<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i l\u00e0 con ch\u00e1u d\u00e2n Hebr\u01a1 (Hebreux) s\u1ed1ng tr\u00ean v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Palextin ng\u00e0y nay t\u1eeb 3500 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Kho\u1ea3ng n\u0103m 1021 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean, n\u01a1i \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c th\u1ed1ng nh\u1ea5t, \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f4 t\u1ea1i Jerusalem. \u0110\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 X tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean, v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c n\u00e0y chia th\u00e0nh hai n\u01b0\u1edbc l\u00e0 Ixaren \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc v\u00e0 Juda \u1edf mi\u1ec1n Nam. Sau \u0111\u00f3 (kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ef7 VIII tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean) hai v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c n\u00e0y b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Asyri (\u1edf v\u00f9ng \u0110\u00f4ng B\u1eafc Ir\u1eafc ng\u00e0y nay) x\u00e2m chi\u1ebfm.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ebf k\u1ef7 VI tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean, Jerusalemb\u1ecb v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Babilon (Ir\u1eafc ng\u00e0y nay) ti\u00eau di\u1ec7t. D\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m t\u00f9 binh \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Babilon v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh n\u00f4 l\u1ec7. \u0110\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u1ea1o Do Th\u00e1i. V\u1ec1 sau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f3ng th\u00edch l\u1ea1i quay v\u1ec1 Jerusalem v\u00e0 l\u1eadp n\u00ean qu\u1ed1c gia c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 qu\u1ed1c gia Juda.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong th\u1ebf k\u1ef7 I tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean, h\u1ecd l\u1ea1i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 chinh ph\u1ee5c. Ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c hai cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a l\u1edbn \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00e0n \u00e1p. Ph\u1ea9n l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i b\u1ecb gi\u1ebft, c\u00f2n t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi may m\u1eafn s\u1ed1ng s\u00f3t \u0111\u1ec1u b\u1ecb xua \u0111u\u1ed5i. T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i phi\u00eau b\u1ea1t kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u1ea5t kh\u00e1ch qu\u00ea ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i, sau khi di c\u01b0 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u \u00c2u, b\u1ecb nh\u00e0 c\u1ea9m quy\u1ec1n theo C\u01a1 \u0110\u1ed1c gi\u00e1o coil\u00e0 k\u1ebb ph\u1ea3n b\u1ed9i Ch\u00faa C\u1ee9u th\u1ebf Jesusn\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ee9c h\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n s\u1edf h\u1eefu \u0111\u1ea5t \u0111ai. V\u00ec th\u1ebf, d\u00e2n Do Th\u00e1i ch\u1ee7 y\u1ebfu s\u1ed1ng d\u1ef1a v\u00e0o bu\u00f4n b\u00e1n. Nh\u01b0ng khi t\u00edch lu\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e0i s\u1ea3n, h\u1ecd l\u1ea1i b\u1ecb giai c\u1ea5p th\u1ed1ng tr\u1ecb n\u01a1i \u0111\u1ebfn c\u01b0 tr\u00fa t\u00ecm c\u00e1ch c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t, gi\u1ebft h\u1ea1i v\u00e0 xua \u0111u\u1ed5i. V\u1eady ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00e1ch r\u1eddi \u0111\u1ebfn \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c. V\u00ec l\u00fd do \u0111\u00f3, h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m nay, d\u00e2n t\u1ed9c Do Th\u00e1i \u0111\u00e3 d\u1ea9n d\u1ea9n phi\u00eau b\u1ea1t, t\u1ea3n m\u00e1t kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i l\u00e0 m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c hi\u1ebfm c\u00f3, v\u00ec h\u1ecd s\u1ed1ng t\u1ea3n m\u00e1c tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n l\u01b0u gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c m\u00ecnh. Trong l\u1ecbch s\u1eed, ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i \u0111\u00e3 ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u kh\u1ed5 \u1ea3i tr\u1ea9m tr\u1ecdng. Trong Chi\u1ebfn tranh Th\u1ebf gi\u1edbi II, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[1,15],"tags":[],"class_list":["post-10541","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-general","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10541","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10541"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10541\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}