{"id":10673,"date":"2021-11-22T17:19:56","date_gmt":"2021-11-22T10:19:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10673"},"modified":"2021-11-22T18:17:38","modified_gmt":"2021-11-22T11:17:38","slug":"anh-sang-dom-dom-co-tu-dau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/anh-sang-dom-dom-co-tu-dau\/","title":{"rendered":"\u00c1nh s\u00e1ng \u0111om \u0111\u00f3m c\u00f3 t\u1eeb \u0111\u00e2u?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eed di n\u00e1t tr\u00ean \u0111\u1ea5t m\u1ed9t con \u0111om \u0111\u00f3m ph\u00e1t s\u00e1ng, b\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y \u0111\u1ec3 l\u1ea1i tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ec7t d\u00e0i, v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u1ea5p nh\u00e1y, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi m\u1edd d\u1ea9n r\u1ed3i m\u1ea5t h\u1eb3n. Nh\u01b0 v\u1eady, \u00e1nh s\u00e1ng do \u0111om \u0111\u00f3m ph\u00e1t ra l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh ho\u00e1 h\u1ecdc, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh sinh h\u1ecdc nh\u01b0 ban \u0111\u1ea9u ch\u00fang ta ngh\u0129.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1edfi v\u00ec, sau khi con c\u00f4n tr\u00f9ng \u0111\u00e3 ch\u1ebft m\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng v\u1eabn c\u00f2n, th\u00ec r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 con v\u1eadt ch\u1ec9 l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 li\u00ean t\u1ee5c sinh ra lo\u1ea1i ch\u1ea5t ph\u00e1t s\u00e1ng m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110om \u0111\u00f3m c\u00f3 hai nh\u00f3m l\u00e0 \u0111om \u0111\u00f3m bay v\u00e0 \u0111om \u0111\u00f3m b\u00f2 d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t. C\u1ea3 hai nh\u00f3m n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t ra c\u00f9ng m\u1ed9t th\u1ee9 \u00e1nh s\u00e1ng l\u1ea1nh kh\u00e1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, kh\u00f4ng to\u1ea3 nhi\u1ec7t nh\u01b0 \u00e1nh s\u00e1ng nh\u00e2n t\u1ea1o. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t s\u00e1ng, h\u1ea9u nh\u01b0 to\u00e0n b\u1ed9 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c sinh v\u1eadt chuy\u1ec3n th\u00e0nh quang n\u0103ng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ti\u00eau hao th\u00e0nh nhi\u1ec7t n\u0103ng nh\u01b0 \u1edf nh\u1eefng ngu\u1ed3n s\u00e1ng nh\u00e2n t\u1ea1o kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1nh s\u00e1ng c\u1ee7a \u0111om \u0111\u00f3m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t ra t\u1eeb m\u1ed9t v\u00e0i \u0111\u1ed1t cu\u1ed1i b\u1ee5ng. Ban ng\u00e0y, c\u00e1c \u0111\u1ed1t n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 m\u00e0u tr\u1eafng x\u00e1m, v\u1ec1 \u0111\u00eam m\u1edbi ph\u00e1t ra \u00e1nh s\u00e1ng huy\u1ec1n \u1ea3o qua l\u1edbp da trong su\u1ed1t. B\u00ean trong l\u1edbp da b\u1ee5ng l\u00e0 d\u00e3y c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o ph\u00e1t quang, trong c\u00f9ng l\u00e0 l\u1edbp t\u1ebf b\u00e0o ph\u1ea3n quang, c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng nh\u01b0 m\u1eb7t g\u01b0\u01a1ng gi\u00fap ph\u1ea3n chi\u1ebfu \u00e1nh s\u00e1ng ra ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o ph\u00e1t quang c\u00f3 ch\u1ee9a hai lo\u1ea1i ch\u1ea5t l\u00e0 luciferin v\u00e0 luciferaza. Khi t\u00e1ch r\u1eddi nhau, ch\u00fang ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng ho\u00e1 ch\u1ea5t b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t s\u00e1ng. Nh\u01b0ng khi \u1edf c\u1ea1nh nhau, men luciferaza s\u1ebd x\u00fac t\u00e1c, th\u00fac \u0111\u1ea9y qu\u00e1 tr\u00ecnh oxy ho\u00e1 luciferin (qu\u00e1 tr\u00ecnh d\u00f9ng oxy \u0111\u1ed1t ch\u00e1yluciferin). Qu\u00e1 tr\u00ecnh oxy ho\u00e1 n\u00e0y t\u1ea1o ra quang n\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110om \u0111\u00f3m ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t s\u00e1ng l\u1eadp lo\u00e8 m\u00e0 kh\u00f4ng li\u00ean t\u1ee5c, b\u1edfi v\u00ec ch\u00fang t\u1ef1 kh\u1ed1ng ch\u1ebf vi\u1ec7c cung c\u1ea5p oxy, sao cho ph\u1ea3n \u1ee9ng ph\u00e1t s\u00e1ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e2u d\u00e0i.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Th\u1eed di n\u00e1t tr\u00ean \u0111\u1ea5t m\u1ed9t con \u0111om \u0111\u00f3m ph\u00e1t s\u00e1ng, b\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y \u0111\u1ec3 l\u1ea1i tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ec7t d\u00e0i, v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u1ea5p nh\u00e1y, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi m\u1edd d\u1ea9n r\u1ed3i m\u1ea5t h\u1eb3n. Nh\u01b0 v\u1eady, \u00e1nh s\u00e1ng do \u0111om \u0111\u00f3m ph\u00e1t ra l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh ho\u00e1 h\u1ecdc, ch\u1ee9 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[1,15],"tags":[],"class_list":["post-10673","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-general","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10673","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10673"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10673\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}