{"id":10690,"date":"2021-11-22T17:20:47","date_gmt":"2021-11-22T10:20:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10690"},"modified":"2021-11-22T18:17:38","modified_gmt":"2021-11-22T11:17:38","slug":"tai-sao-noi-rua-la-loai-vat-gia-nhat-the-gioi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-noi-rua-la-loai-vat-gia-nhat-the-gioi\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao n\u00f3i r\u00f9a l\u00e0 lo\u00e0i v\u1eadt gi\u00e0 nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi?"},"content":{"rendered":"\n<p>Nh\u1eefng con v\u1eadt gi\u00e0 nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ed1ng tr\u00ean m\u1ed9t v\u00e0i h\u00f2n \u0111\u1ea3o c\u1ee7a Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng con r\u00f9a \u0111\u1ea5t kh\u1ed5ng l\u1ed3 m\u00e0 gi\u1edd \u0111\u00e2y ch\u1ec9 c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i c\u00f3 hai lo\u00e0i, m\u1ed9t lo\u00e0i \u1edf Galapagosc\u00f2n lo\u00e0i kia \u1edf Aldabra n\u1eb1m c\u00e1ch xa v\u1ec1 ph\u00eda T\u00e2y c\u1ee7a b\u1edd bi\u1ec3n Tandani kho\u1ea3ng 640 c\u00e2y s\u1ed1 (thu\u1ed9c \u0110\u00f4ng Phi). C\u00e1ch \u0111\u00e2y hai tr\u0103m n\u0103m c\u00f3 nh\u1eefng lo\u00e0i r\u00f9a t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf v\u00f9ng Mandagascar, Rodriquez v\u00e0 nh\u1eefng v\u00f9ng kh\u00e1c n\u1eefa nh\u01b0ng gi\u1edd \u0111\u00e2y ch\u00fang \u0111\u00e3 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t. Nh\u1eefng con gi\u00e0 nh\u1ea5t trong s\u1ed1 r\u00f9a n\u00e0y d\u00e0i t\u1edbi h\u01a1n 1,2 m\u00e9t. Ng\u01b0\u1eddi ta cho l\u00e0 tu\u1ed5i th\u1ecd x\u1ea5p x\u1ec9 c\u1ee7a ch\u00fang l\u00e0 150 n\u0103m. M\u1ed9t con r\u00f9a t\u00ean l\u00e0 Marionb\u1ecb b\u1eaft v\u00e0o n\u0103m 1766 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a l\u00ean \u0111\u1ea3o Maurice c\u00f9ng v\u1edbi b\u1ed1n con kh\u00e1c. N\u0103m 1910 Marionb\u1ecb m\u00f9 r\u1ed3i ng\u1eabu nhi\u00ean b\u1ecb gi\u1ebft ch\u1ebft v\u00e0o n\u0103m 1918. V\u1eady l\u00e0 n\u00f3 \u0111\u00e3 s\u1ed1ng tr\u00ean \u0111\u1ea3o Maurice \u0111\u01b0\u1ee3c 152 n\u0103m, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf tu\u1ed5i \u0111\u1eddi c\u1ee7a n\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 180 n\u0103m b\u1edfi v\u00ec tr\u01b0\u1edbc khi Marion\u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a t\u1edbi \u0111\u1ea3o th\u00ec n\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t th\u00e2n th\u1ec3 to l\u1edbn. M\u1ed9t con kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea3o Sri Lanca v\u00e0 Ceylan v\u00e0o n\u0103m 1797 v\u00e0 n\u00f3 s\u1ed1ng m\u00e3i cho t\u1edbi n\u0103m 1910, mai c\u1ee7a n\u00f3 \u0111o \u0111\u01b0\u1ee3c 1,36 m\u00e9t. Nhi\u1ec1u k\u1ef7 l\u1ee5c kh\u00e1c v\u1ec1 tu\u1ed5i th\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p cho c\u00e1c lo\u00e0i r\u00f9a kh\u00e1c. M\u1ed9t con r\u00f9a g\u1ed1c t\u1eeb nh\u1eefng \u0111\u1ea3o Tongas\u1edf c\u00e1ch xa h\u01a1n 300 km v\u1ec1 ph\u00eda \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Australia c\u0169ng \u0111\u00e3 trao cho m\u1ed9t nh\u00e0 th\u00e1m hi\u1ec3m ng\u01b0\u1eddi Anh J. Cook n\u0103m 1777. N\u00f3 \u0111\u00e3 ch\u1ebft \u1edf tu\u1ed5i 189 v\u00e0o n\u0103m 1966.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng con r\u00f9a qu\u00e1i d\u1ecb qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 lo\u00e0i v\u1eadt s\u1ed1ng l\u00e2u nh\u1ea5t. Theo c\u00e1c <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">chuy\u00ean gia<\/a> nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh th\u00ec nh\u1eefng \u0111\u1ed1i th\u1ee7 tr\u1ef1c ti\u1ebfp nh\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang l\u00e0 nh\u1eefng ch\u00fa c\u00e1 voi l\u1edbn c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh voi ch\u00e2u Phi c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t th\u1ebf k\u1ef7 nh\u01b0ng cho \u0111\u1ebfn nay nh\u1eefng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh n\u00e0y v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng th\u1ef1c. Nh\u1eefng con r\u00f9a \u0111\u1ea5t kh\u1ed5ng l\u1ed3 ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 lo\u00e0i l\u1edbn nh\u1ea5t v\u00ec lo\u00e0i r\u00f9a lu\u00fdt, m\u1ed9t lo\u00e0i r\u00f9a bi\u1ec3n d\u00e0i t\u1edbi 2,4 m\u00e9t, c\u00e1ch \u0111\u00e2y h\u00e0ng tri\u1ec7u n\u0103m \u0111\u00e3 c\u00f3 con d\u00e0i t\u1edbi 4 m\u00e9t s\u1ed1ng \u1edf ch\u00e2u M\u1ef9 v\u00e0 m\u1ed9t con kh\u00e1c \u0111o \u0111\u01b0\u1ee3c 6 m\u00e9t c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea3i \u00e2u bi\u1ec3n c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i s\u1ed1ng r\u1ea5t th\u1ecd sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c theo d\u00f5i b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111eo v\u00f2ng cho n\u00f3. Con h\u1ea3i \u00e2u Leysan l\u00e0m t\u1ed5 tr\u00ean m\u1ed9t h\u00f2n \u0111\u1ea3o nh\u1ecf bi\u1ec7t t\u0103m \u1edf Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e3 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edbi 42 n\u0103m.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u1eefng con v\u1eadt gi\u00e0 nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ed1ng tr\u00ean m\u1ed9t v\u00e0i h\u00f2n \u0111\u1ea3o c\u1ee7a Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng con r\u00f9a \u0111\u1ea5t kh\u1ed5ng l\u1ed3 m\u00e0 gi\u1edd \u0111\u00e2y ch\u1ec9 c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i c\u00f3 hai lo\u00e0i, m\u1ed9t lo\u00e0i \u1edf Galapagosc\u00f2n lo\u00e0i kia \u1edf Aldabra n\u1eb1m c\u00e1ch xa v\u1ec1 ph\u00eda T\u00e2y c\u1ee7a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[1,15],"tags":[],"class_list":["post-10690","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-general","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10690"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10690\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}