{"id":10705,"date":"2021-11-22T17:21:32","date_gmt":"2021-11-22T10:21:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10705"},"modified":"2021-11-22T18:17:37","modified_gmt":"2021-11-22T11:17:37","slug":"loai-khung-long-co-that-hay-khong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/loai-khung-long-co-that-hay-khong\/","title":{"rendered":"Lo\u00e0i Kh\u1ee7ng long c\u00f3 th\u1eadt hay kh\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"\n<p>Nh\u1eefng con Kh\u1ee7ng long s\u1ed1ng tr\u00ean Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u00e1ch \u0111\u00e2y t\u1edbi hai tr\u0103m tri\u1ec7u n\u0103m v\u00e0 \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t kh\u1ecfi Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta kho\u1ea3ng ch\u1eebng s\u00e1u m\u01b0\u01a1i l\u0103m tri\u1ec7u n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p>Con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 xu\u1ea5t hi\u1ec7n sau \u0111\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i ngh\u00ecn th\u1ebf k\u1ef7 cho n\u00ean c\u0169ng ch\u01b0a bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadn m\u1eaft nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t con kh\u1ee7ng long s\u1ed1ng. Tuy v\u1eady nh\u1eefng con th\u1eb1n l\u1eb1n to l\u1edbn kh\u1ee7ng khi\u1ebfp v\u1eabn lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea9n c\u1ee7a tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ch\u00fang ta n\u1ebfu nh\u01b0 x\u00e9t \u0111o\u00e1n qua h\u00e0ng ngh\u00ecn lo\u00e0i sinh v\u1eadt R\u1ed3ng sinh s\u1ed1ng \u1edf nh\u1eefng mi\u1ec1n kh\u00ed h\u1eadu kh\u00e1c nhau v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 nh\u1eefng c\u00e2u truy\u1ec7n th\u1ea9n tho\u1ea1i, truy\u1ec1n thuy\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1eady t\u1ea1i sao lo\u00e0i kh\u1ee7ng long n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i n\u1eefa? C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u gi\u1ea3 thuy\u1ebft. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng ng\u00e0y x\u01b0a tr\u00ean Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra s\u1ef1 l\u1ea1nh l\u1ebdo gh\u00ea gh\u1edbm, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c l\u1ea1i cho r\u1eb1ng s\u1ef1 bi\u1ebfn m\u1ea5t c\u1ee7a lo\u00e0i kh\u1ee7ng long l\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ef1 va ch\u1ea1m gi\u1eefa Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u1edbi m\u1ed9t ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh l\u1edbn g\u00e2y ra m\u1ed9t \u0111\u00e1m ch\u00e1y kh\u1ed5ng l\u1ed3 tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy v\u1eady c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u00f4ng tin c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho ch\u00fang ta nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 ch\u00fang. Nh\u01b0 ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u1ec1 m\u1ed9t m\u1ea3nh x\u01b0\u01a1ng s\u1ecd c\u1ee7a m\u1ed9t con kh\u1ee7ng long kh\u1ed5ng l\u1ed3 \u0103n th\u1ecbt \u1edf ph\u00eda T\u00e2y Nam Maroc c\u1ee7a nh\u00e0 c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc Paul Sereno thu\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Chicago. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ho\u00e1 th\u1ea1ch c\u1ee7a lo\u00e0i kh\u1ee7ng long l\u1edbn nh\u1ea5t s\u1ed1ng \u1edf ch\u00e2u Phi c\u00e1ch \u0111\u00e2y ch\u00edn m\u01b0\u01a1i tri\u1ec7u n\u0103m khi \u1edf mi\u1ec1n n\u00e0y n\u1eb1m r\u1ea3i t\u00e1c nh\u1eefng c\u00e2y t\u00f9ng b\u00e1ch v\u00e0 b\u1ecb chia c\u1eaft b\u1edfi nhi\u1ec1u d\u00f2ng s\u00f4ng. \u00d4ng \u0111\u00e3 th\u00f4ng b\u00e1o v\u1ec1 k\u00edch th\u01b0\u1edbc b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng s\u1ecd l\u00e0 152,4 cm, chi\u1ec1u d\u00e0i 101,6 cm v\u1ec1 con Carcharo dontosaurus saharicus, lo\u00e0i kh\u1ee7ng long c\u00f3 c\u1ea5u t\u1ea1o b\u1ed9 r\u0103ng \u0103n th\u1ecbt \u1edf sa m\u1ea1c Sahara. Con n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u1ea9u to b\u1eb1ng ho\u1eb7c to h\u01a1n \u0111\u1ea9u con Tyranosaurus g\u1ea9n \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 con kh\u1ee7ng long ch\u00faa t\u1ec3 \u0103n th\u1ecbt tr\u00ean Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t thu\u1ed9c h\u1ecd th\u1eb1n l\u1eb1n r\u1ea5t to l\u1edbn v\u00e0 nguy hi\u1ec3m s\u1ed1ng \u1edf \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i gi\u1eefa \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng. (Kh\u1ee7ng long Carcharo dontosaurus saharicus n\u1eb7ng ch\u1eebng 8 t\u1ea5n, d\u00e0i 13,71 m).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc T\u00e2y Ban Nha v\u00e0 Ph\u00e1p thu\u1ed9c Vi\u1ec7n<\/p>\n\n\n\n<p>Khoa h\u1ecdc ti\u1ebfn ho\u00e1 Montfellier \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng t\u00ecm th\u1ea5y 300 qu\u1ea3 tr\u1ee9ng \u1edf t\u1ec9nh Lerida c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha. \u0110\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i th\u1eb1n l\u1eb1n c\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u0111\u1ebb tr\u1ee9ng, m\u1ed9t trong nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t t\u00ecm th\u1ea5y tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi n\u1eb1m tr\u00ean b\u1edd bi\u1ec3n k\u1ec1 li\u1ec1n v\u1edbi \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng. Tr\u00ean m\u1ed9t l\u1edbp s\u00e0nh r\u1ea5t n\u00f4ng m\u00e0u \u0111\u1ecf c\u00f3 19 t\u1ed5 tr\u1ee9ng, m\u1ed7i t\u1ed5 c\u00e1ch nhau kho\u1ea3ng 2,5 m c\u00e1ch \u0111\u00e2y kho\u1ea3ng 70 tri\u1ec7u n\u0103m. Trong m\u1ed7i t\u1ed5 c\u00f3 t\u1eeb 1 \u0111\u1ebfn 7 qu\u1ea3 tr\u1ee9ng ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t qu\u1ea3 c\u00f2n nguy\u00ean v\u1eb9n, nh\u1eefng qu\u1ea3 kh\u00e1c \u0111\u00e3 v\u1ee1 th\u00e0nh nhi\u1ec1u m\u1ea3nh. M\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ea3 c\u00f3 d\u1ea1ng h\u00ecnh c\u1ea9u k\u00edch th\u01b0\u1edbc 20 cm. Trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ecb v\u1ee1 th\u00e0nh nhi\u1ec1u m\u1ea3nh nh\u1ecf th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n qu\u1ea3 tr\u1ee9ng n\u00e0o c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f4i n\u1eefa, theo d\u00f2ng th\u1eddi gian ph\u1ea9n b\u00ean trong \u0111\u00e3 b\u1ecb ti\u00eau tan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u1eefng con Kh\u1ee7ng long s\u1ed1ng tr\u00ean Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u00e1ch \u0111\u00e2y t\u1edbi hai tr\u0103m tri\u1ec7u n\u0103m v\u00e0 \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t kh\u1ecfi Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta kho\u1ea3ng ch\u1eebng s\u00e1u m\u01b0\u01a1i l\u0103m tri\u1ec7u n\u0103m. Con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 xu\u1ea5t hi\u1ec7n sau \u0111\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i ngh\u00ecn th\u1ebf k\u1ef7 cho n\u00ean c\u0169ng ch\u01b0a bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadn m\u1eaft nh\u00ecn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[1,15],"tags":[],"class_list":["post-10705","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-general","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10705","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10705"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10705\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10705"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}