{"id":10784,"date":"2021-11-22T17:25:32","date_gmt":"2021-11-22T10:25:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10784"},"modified":"2021-11-22T18:19:51","modified_gmt":"2021-11-22T11:19:51","slug":"vi-sao-luon-nhin-thay-chop-truoc-roi-moi-nghe-thay-tieng-sam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-luon-nhin-thay-chop-truoc-roi-moi-nghe-thay-tieng-sam\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao lu\u00f4n nh\u00ecn th\u1ea5y ch\u1edbp tr\u01b0\u1edbc r\u1ed3i m\u1edbi nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng s\u1ea5m?"},"content":{"rendered":"\n<p>V\u00e0o m\u00f9a h\u00e8 th\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t hi\u1ec7n ch\u1edbp v\u00e0 s\u1ea5m, trong c\u01a1n d\u00f4ng, \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1eddng gi\u1eefa hai khu v\u1ef1c mang \u0111i\u1ec7n t\u00edch d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111i\u1ec7n t\u00edch \u00e2m trong nh\u1eefng \u0111\u00e1m m\u00e2y l\u1edbn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, hai lo\u1ea1i \u0111i\u1ec7n t\u00edch trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u1ebd ph\u00e1t ra tia l\u1eeda, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y g\u1ecdi l\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng tia l\u1eeda ph\u00f3ng \u0111i\u1ec7n. Khi tia l\u1eeda ph\u00f3ng \u0111i\u1ec7n ph\u00e1t ra tia s\u00e1ng c\u1ef1c m\u1ea1nh, m\u00e0 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tia s\u00e1ng n\u00e0y sinh ra nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao, l\u00e0m cho kh\u00f4ng kh\u00ed xung quanh ch\u1ecbu nhi\u1ec7t l\u1edbn v\u00e0 ph\u00ecnh ra, h\u1ea1t m\u00e2y c\u0169ng n\u1edf ph\u00ecnh ra do nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 qu\u00e1 n\u00f3ng, t\u1ea1o ra \u00e2m thanh vang m\u1ea1nh, \u00e1nh s\u00e1ng m\u1ea1nh nh\u01b0 v\u1eady ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1edbp, v\u00e0 \u00e2m thanh vang d\u1ed9i ch\u00ednh l\u00e0 ti\u1ebfng s\u1ea5m.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1edbp v\u00e0 s\u1ea5m ph\u00e1t sinh ra v\u00e0o c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac, nh\u01b0ng t\u1ea1i sao ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng nh\u00ecn th\u1ea5y ch\u1edbp tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u00f3 m\u1edbi nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng s\u1ea5m? \u0110\u00f3 l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec t\u1ed1c \u0111\u1ed9 truy\u1ec1n c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng nhanh h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 truy\u1ec1n c\u1ee7a \u00e2m thanh. Trong kh\u00f4ng kh\u00ed, m\u1ed7i gi\u00e2y \u00e1nh s\u00e1ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c 30 v\u1ea1n km, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ea1y 7,5 v\u00f2ng quanh x\u00edch \u0111\u1ea1o tr\u00ean Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. T\u1ed1c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a \u00e2m thanh trong kh\u00f4ng kh\u00ed ch\u1ec9 \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c 340 m \/ s, b\u1eb1ng 1 \/ 900.000 l\u1ea9n so v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng. Th\u1eddi gian tia s\u00e1ng ph\u00e1t sinh t\u1eeb ch\u1edbp truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn m\u1eb7t \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ph\u1ea9n v\u00e0i ch\u1ee5c v\u1ea1n gi\u00e2y; th\u1ebf nh\u01b0ng \u00e2m thanh c\u00f9ng ch\u1ea1y v\u1edbi c\u1ef1 ly nh\u01b0 v\u1eady c\u1ea9n ph\u1ea3i c\u00f3 th\u1eddi gian d\u00e0i h\u01a1n. Theo nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng kho\u1ea3ng c\u00e1ch th\u1eddi gian t\u1eeb khi nh\u00ecn th\u1ea5y ch\u1edbp \u0111\u1ebfn khi nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng s\u1ea5m \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh ra n\u01a1i ph\u00f3ng \u0111i\u1ec7n c\u00e1ch ch\u00fang ta bao xa. \u0110\u00f4i khi ch\u00fang ta ch\u1ec9 nh\u00ecn th\u1ea5y ch\u1edbp m\u00e0 kh\u00f4ng nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng s\u1ea5m, ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec t\u1ea9ng m\u00e2y ph\u00f3ng \u0111i\u1ec7n c\u00e1ch ch\u00fang ta qu\u00e1 xa, ho\u1eb7c do \u00e2m thanh ph\u00e1t ra kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ed9 vang. Ch\u00ednh v\u00ec khi \u00e2m thanh truy\u1ec1n trong kh\u00f4ng kh\u00ed th\u00ec n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u00e3 gi\u1ea3m \u0111i nhi\u1ec1u, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f2n nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng s\u1ea5m n\u1eefa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u00e0o m\u00f9a h\u00e8 th\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t hi\u1ec7n ch\u1edbp v\u00e0 s\u1ea5m, trong c\u01a1n d\u00f4ng, \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1eddng gi\u1eefa hai khu v\u1ef1c mang \u0111i\u1ec7n t\u00edch d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111i\u1ec7n t\u00edch \u00e2m trong nh\u1eefng \u0111\u00e1m m\u00e2y l\u1edbn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, hai lo\u1ea1i \u0111i\u1ec7n t\u00edch trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u1ebd ph\u00e1t ra tia l\u1eeda, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y g\u1ecdi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[1,15],"tags":[],"class_list":["post-10784","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-general","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10784","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10784"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10784\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}