{"id":10840,"date":"2021-11-22T17:28:26","date_gmt":"2021-11-22T10:28:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10840"},"modified":"2021-11-22T18:19:49","modified_gmt":"2021-11-22T11:19:49","slug":"vi-sao-bau-troi-xanh-ma-khong-tia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-bau-troi-xanh-ma-khong-tia\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao b\u1ea7u tr\u1eddi xanh m\u00e0 kh\u00f4ng t\u00eda?"},"content":{"rendered":"\n<p>M\u00e0u xanh l\u01a1 c\u1ee7a b\u1ea9u tr\u1eddi, c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd gi\u1ea3i th\u00edch, l\u00e0 do c\u00e1c tia s\u00e1ng xanh b\u1ecb b\u1ebb cong \u0111i nhi\u1ec1u h\u01a1n tia s\u00e1ng \u0111\u1ecf. Nh\u01b0ng s\u1ef1 cong th\u00eam n\u00e0y -c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u00e1n x\u1ea1 -c\u0169ng m\u1ea1nh kh\u00f4ng k\u00e9m \u1edf c\u00e1c tia t\u00edm, v\u1eady t\u1ea1i sao b\u1ea9u tr\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u00e0u t\u00eda!<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u00f3 l\u00e0 do m\u1eaft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi quan s\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1nh s\u00e1ng tr\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00e0nh t\u1eeb t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c m\u00e0u trong c\u1ea9u v\u1ed3ng. Khi \u00e1nh s\u00e1ng M\u1eb7t tr\u1eddi \u0111i v\u00e0o b\u1ea9u tr\u1eddi kh\u00ed quy\u1ec3n Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, g\u1eb7p ph\u1ea3i c\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed nh\u1ecf nit\u01a1 v\u00e0 \u00f4xy tr\u00ean b\u1ea9u tr\u1eddi, n\u00f3 b\u1ecb t\u00e1n x\u1ea1, ho\u1eb7c kh\u00fac x\u1ea1. C\u00e1c tia s\u00e1ng c\u00f3 b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng ng\u1eafn nh\u1ea5t (xanh v\u00e0 t\u00edm) b\u1ecb t\u00e1n x\u1ea1 m\u1ea1nh h\u01a1n c\u00e1c tia s\u00e1ng c\u00f3 b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng d\u00e0i (\u0111\u1ecf v\u00e0 v\u00e0ng). V\u00ec th\u1ebf, khi ch\u00fang ta nh\u00ecn theo m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng tr\u00ean b\u1ea9u tr\u1eddi, ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng b\u1ecb b\u1ebb cong nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, th\u01b0\u1eddng l\u00e0 cu\u1ed1i d\u1ea3i m\u00e0u xanh.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1ch l\u00fd gi\u1ea3i truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u1ec1 b\u1ea9u tr\u1eddi xanh l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng M\u1eb7t tr\u1eddi b\u1ecb t\u00e1n x\u1ea1 -c\u00e1c b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng ng\u1eafn h\u01a1n th\u00ec t\u00e1n x\u1ea1 m\u1ea1nh h\u01a1n c\u00e1c tia s\u00f3ng d\u00e0i. Song th\u1ef1c t\u1ebf, m\u1ed9t n\u1eeda l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch th\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u1ecf qua: \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o m\u0103t ch\u00fang ta nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eaft ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0u s\u1eafc l\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o 3 lo\u1ea1i t\u1ebf b\u00e0o h\u00ecnh n\u00f3n tr\u00ean v\u00f5ng m\u1ea1c. M\u1ed7i lo\u1ea1i c\u1ea3m nh\u1eadn t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi m\u1ed9t lo\u1ea1i \u00e1nh s\u00e1ng c\u00f3 b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng kh\u00e1c nhau: d\u00e0i, v\u1eeba v\u00e0 ng\u1eafn. \u201cB\u1ea1n s\u1ebd c\u1ea9n c\u1ea3 ba lo\u1ea1i t\u1ebf b\u00e0o n\u00e0y m\u1edbi nh\u00ecn m\u00e0u ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng \u00e1nh s\u00e1ng \u0111i \u0111\u1ebfn m\u1eaft, t\u1ebf b\u00e0o h\u00ecnh n\u00f3n s\u1ebd g\u1eedi m\u1ed9t t\u00edn hi\u1ec7u t\u1edbi n\u00e3o. N\u1ebfu \u00e1nh s\u00e1ng xanh d\u01b0\u01a1ng v\u1edbi c\u00e1c g\u1ee3n s\u00f3ng ng\u1eafn, t\u1ebf b\u00e0o n\u00f3n s\u1ebd ph\u00e1t t\u00edn hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 n\u00e3o nh\u00ecn ra m\u00e0u xanh. N\u1ebfu l\u00e0 s\u00f3ng \u0111\u1ecf v\u1edbi c\u00e1c b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng d\u00e0i, n\u00e3o s\u1ebd nh\u00ecn th\u1ea5y m\u00e0u \u201c\u0111\u1ecf\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean c\u1ea3 ba lo\u1ea1i t\u1ebf b\u00e0o n\u00f3n tr\u00ean \u0111\u1ebfu nh\u1ea1y c\u1ea3m tr\u00ean m\u1ed9t kho\u1ea3ng r\u1ed9ng, c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u1ed3ng ch\u1eadp l\u00ean nhau, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 hai ph\u1ed5 kh\u00e1c nhau c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra c\u00f9ng m\u1ed9t ph\u1ea3n \u1ee9ng \u1edf m\u1ed9t nh\u00f3m c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o n\u00f3n. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n n\u1ebfu m\u1ed9t s\u00f3ng \u0111\u1ecf v\u00e0 s\u00f3ng xanh l\u1ee5c \u0111i v\u00e0o m\u1eaft c\u00f9ng l\u00fac, c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o n\u00f3n kh\u00e1c nhau s\u1ebd g\u1eedi m\u1ed9t t\u00edn hi\u1ec7u m\u00e0 n\u00e3o d\u1ecbch ra l\u00e0 m\u00e0u v\u00e0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00e0u c\u1ea9u v\u1ed3ng \u0111a s\u1eafc c\u1ee7a b\u1ea9u tr\u1eddi khi \u0111i v\u00e0o m\u1eaft ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m nh\u1eadn t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 s\u1ef1 ch\u1ed3ng ch\u1eadp c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng xanh d\u01b0\u01a1ng \u201cnguy\u00ean ch\u1ea5t\u201d v\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng tr\u1eafng. V\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do v\u00ec sao b\u1ea9u tr\u1eddi xanh l\u01a1 -ho\u1eb7c g\u1ea9n nh\u01b0 v\u1eady. M\u1eaft c\u1ee7a b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t s\u1ef1 kh\u00e1c nhau gi\u1eefa ph\u1ed5 t\u1ed5ng h\u1ee3p xanh d\u01b0\u01a1ng t\u00edm v\u1edbi h\u1ed7n h\u1ee3p c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng xanh d\u01b0\u01a1ng nguy\u00ean ch\u1ea5t v\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng tr\u1eafng.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong m\u1eaft c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt kh\u00e1c, m\u00e0u c\u1ee7a b\u1ea9u tr\u1eddi l\u1ea1i kh\u00e1c h\u1eb3n. Tr\u1eeb ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i linh tr\u01b0\u1edfng, h\u1ea9u h\u1ebft \u0111\u1ed9ng v\u1eadt ch\u1ec9 c\u00f3 hai lo\u1ea1i t\u1ebf b\u00e0o h\u00ecnh n\u00f3n thay v\u00ec ba. Ong m\u1eadt v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i chim nh\u00ecn \u1edf b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng c\u1ef1c t\u00edm lo\u1ea1i b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng v\u00f4 h\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i sao con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng b\u1ecb v\u0103ng ra kh\u1ecfi Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, khi Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t quay? Khi xo\u00e1y nhanh c\u00e1i \u00f4 che m\u01b0a, nh\u1eefng gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc m\u01b0a s\u1ebd t\u1eeb xung quanh \u00f4 v\u0103ng ra. Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t quay n\u00ean t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i m\u1ecdi v\u1eadt c\u0169ng quay v\u1edbi v\u1eadn t\u1ed1c 1.500 km\/ gi\u1edd hay 430 km \/ gi\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng ch\u1eb3ng nh\u1eefng m\u1ecdi v\u1eadt kh\u00f4ng b\u1ecb v\u0103ng ra m\u00e0 cho d\u00f9 c\u00f3 nh\u1ea3y l\u00ean cao v\u1eabn b\u1ecb r\u01a1i xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t ngay. S\u1ee9c h\u00fat c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c v\u1eadt xung quanh kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u0103ng ra kh\u1ecfi Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. V\u1eadt th\u1ec3 mu\u1ed1n tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ee9c h\u00fat c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 bay \u0111i th\u00ec c\u1ea9n ph\u1ea3i \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1c \u0111\u1ed9 8 km\/ gi\u00e2y. Ph\u1ea3i ph\u00f3ng t\u00ean l\u1eeda v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 g\u1ea9n 8 km \/ gi\u00e2y th\u00ec t\u00ean l\u1eeda kh\u00f4ng b\u1ecb r\u01a1i t\u1ea1i m\u1eb7t \u0111\u00e2t m\u00e0 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng theo qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o v\u00f2ng tr\u00f2n quanh Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. V\u00ec v\u1eady mu\u1ed1n ph\u00f3ng v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o hay con t\u1ea9u v\u0169 tr\u1ee5 ph\u1ea3i c\u00f3 t\u00ean l\u1eeda \u0111\u1ea9y \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u1ed1i thi\u1ec3u 8 km\/ gi\u00e2y th\u00ec v\u1ec7 tinh con t\u00e0u m\u1edbi chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng quanh Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Cho n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 g\u1ea9n 8 km\/ gi\u00e2u l\u00e0 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ea5p 1.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00e0u xanh l\u01a1 c\u1ee7a b\u1ea9u tr\u1eddi, c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd gi\u1ea3i th\u00edch, l\u00e0 do c\u00e1c tia s\u00e1ng xanh b\u1ecb b\u1ebb cong \u0111i nhi\u1ec1u h\u01a1n tia s\u00e1ng \u0111\u1ecf. Nh\u01b0ng s\u1ef1 cong th\u00eam n\u00e0y -c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u00e1n x\u1ea1 -c\u0169ng m\u1ea1nh kh\u00f4ng k\u00e9m \u1edf c\u00e1c tia t\u00edm, v\u1eady t\u1ea1i sao b\u1ea9u tr\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[1,15],"tags":[],"class_list":["post-10840","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-general","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10840","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10840"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10840\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}