{"id":10858,"date":"2021-11-22T17:29:22","date_gmt":"2021-11-22T10:29:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10858"},"modified":"2021-11-22T18:19:48","modified_gmt":"2021-11-22T11:19:48","slug":"tai-sao-traidat-cothe-tu-quay-xung-quanh-truc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-traidat-cothe-tu-quay-xung-quanh-truc\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao Tr\u00e1i\u0111\u1ea5t c\u00f3th\u1ec3 t\u1ef1 quay xung quanh tr\u1ee5c?"},"content":{"rendered":"\n<p>Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 8 h\u00e0nh tinh l\u1edbn kh\u00e1c trong h\u1ec7 M\u1eb7t tr\u1eddi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi vi\u1ec7c quay xung quanh M\u1eb7t tr\u1eddi, n\u00f3 c\u0169ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ng\u1eebng quanh tr\u1ee5c quay gi\u1ea3 t\u01b0\u1edfng. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng lu\u00e2n chuy\u1ec3n ng\u00e0y \u0111\u00eam l\u00e0 do Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t t\u1ef1 quay t\u1ea1o n\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ea5y tr\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra r\u1ea5t nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ch\u1ee9ng minh Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t t\u1ef1 quay, \u201cqu\u1ea3 l\u1eafc Phu-c\u00f4n\u201d n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u00e3 cho ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c s\u1ef1 t\u1ef1 quay c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Nh\u01b0ng t\u1ea1i sao Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u00f3 th\u1ebb t\u1ef1 quay xung quanh tr\u1ee5c? V\u00e0 t\u1ea1i sao Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 quay xung quanh M\u1eb7t tr\u1eddi? \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0m cho c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ea3m th\u1ea5y r\u1ea5t h\u1ee9ng th\u00fa trong nhi\u1ec1u n\u0103m li\u1ec1n. Xem x\u00e9t s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c th\u00ec s\u1ef1 quay l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a nhi\u1ec1u thi\u00ean th\u1ec3 trong v\u0169 tr\u1ee5, nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean c\u00f2n c\u1ea9n ph\u1ea3i l\u00e0m r\u00f5 Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u00e0 h\u1ec7 M\u1eb7t tr\u1eddi h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. S\u1ef1 kh\u00e1m ph\u00e1 ra hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 quay v\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng quay xung quanh c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u00f3 m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan m\u1eadt thi\u1ebft \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh h\u1ec7 M\u1eb7t tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng l\u00ed lu\u1eadn v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i cho r\u1eb1ng, h\u1ec7 M\u1eb7t tr\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 Tinh v\u00e2n nguy\u00ean thu\u1ef7. Tinh v\u00e2n nguy\u00ean thu\u1ef7 l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ea3ng m\u00e2y kh\u00ed l\u1edbn v\u00e0 r\u1ea5t lo\u00e3ng, 5 t\u1ec9 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ed1i lo\u1ea1n v\u00e0 co l\u1ea1i ph\u00eda trung t\u00e2m d\u01b0\u1edbi t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn. Tr\u1ea3i qua th\u1eddi gian bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i d\u00e0i \u0111\u1eb1ng \u0111\u1eb5ng, m\u1eadt \u0111\u1ed9 v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee7a b\u1ed9 ph\u1eadn trung t\u00e2m ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u0169ng cao h\u01a1n, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn ph\u1ea3n \u1ee9ng nhi\u1ec7t h\u1ea1ch v\u00e0 chuy\u1ec3n ho\u00e1 th\u00e0nh M\u1eb7t tr\u1eddi. Th\u1ec3 kh\u00ed c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i xung quanh M\u1eb7t tr\u1eddi d\u1ea9n d\u1ea9n h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1edbp th\u1ec3 kh\u00ed xoay tr\u00f2n h\u00ecnh c\u00e1i ch\u1eadu, tr\u1ea3i qua qu\u00e1 tr\u00ecnh co l\u1ea1i, l\u1ea1i va \u0111\u1eadp, t\u00edch t\u1ee5, l\u1edbp th\u1ec3 kh\u00ed n\u00e0y t\u1eebng b\u01b0\u1edbc t\u00edch t\u1ee5 th\u00e0nh c\u00e1c h\u00f2n ch\u1ea5t r\u1eafn, h\u00e0nh tinh nh\u1ecf, h\u00e0nh tinh nguy\u00ean thu\u1ef7, cu\u1ed1i c\u00f9ng h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 trong h\u1ec7 M\u1eb7t tr\u1eddi nh\u01b0 c\u00e1c ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh v\u00e0 \u0111\u1ea1i h\u00e0nh tinh \u0111\u1ed9c l\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng, c\u1ea9n \u0111o \u0111\u1ed9 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng nhanh ch\u1eadm c\u1ee7a v\u1eadt th\u1ec3 theo \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u th\u1ecb, v\u1eady th\u00ec d\u00f9ng c\u00e1i g\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111o l\u01b0\u1eddng tr\u1ea1ng th\u00e1i quay tr\u00f2n c\u1ee7a v\u1eadt th\u1ec3? C\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch l\u00e0 d\u00f9ng \u201cl\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng g\u00f3c\u201d. \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng xung quanh m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh th\u00ec l\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng g\u00f3c c\u1ee7a n\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng nh\u00e2n v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 v\u00e0 nh\u00e2n ti\u1ebfp v\u1edbi kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa v\u1eadt th\u1ec3 n\u00e0y v\u00e0 \u0111i\u1ec3m c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh. Trong v\u1eadt l\u00fd h\u1ecdc c\u00f3 \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt b\u1ea3o t\u1ed3n l\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng g\u00f3c r\u1ea5t quan tr\u1ecdng, \u0111\u00f3 l\u00e0: M\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ecbu t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ngo\u1ea1i l\u1ef1c th\u00ec l\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a g\u00f3c c\u1ee7a n\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i theo s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i h\u00ecnh d\u1ea1ng c\u1ee7a v\u1eadt th\u1ec3. V\u00ed d\u1ee5: m\u1ed9t di\u1ec5n vi\u00ean m\u00faa Bal\u00ea, khi \u0111ang quay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean thu c\u00e1nh tay l\u1ea1i (kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa t\u00e2m v\u00e0 \u0111i\u1ec3m c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh nh\u1ecf \u0111i) th\u00ec t\u1ed1c \u0111\u1ed9 quay c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 s\u1ebd nhanh h\u01a1n, b\u1edfi v\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1eady m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c n\u1ea3y sinh t\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u1ef1 quay c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00ec ra vi\u1ec7c h\u00ecnh th\u00e0nh tinh v\u00e2n nguy\u00ean thu\u1ef7 c\u1ee7a h\u1ec7 M\u1eb7t tr\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 k\u00e8m theo l\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng g\u00f3c. Sau khi h\u00ecnh th\u00e0nh h\u1ec7 th\u1ed1ng M\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 h\u00e0nh tinh, l\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng g\u00f3c c\u1ee7a n\u00f3 kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u1ea3m \u0111i, nh\u01b0ng s\u1ebd c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n b\u1ed5 l\u1ea1i, trong quan tr\u1ecdng t\u00edch t\u1ee5 v\u1eadt ch\u1ea5t l\u00e2u d\u00e0i, c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 l\u1ea9n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng g\u00f3c nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh t\u1eeb trong c\u00e1c tinh v\u00e2n nguy\u00ean thu\u1ef7. Do l\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng g\u00f3c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, trong quan tr\u1ecdng co l\u1ea1i, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 quay c\u1ee7a c\u00e1c h\u00e0nh tinh c\u0169ng s\u1ebd t\u0103ng l\u00ean ng\u00e0y c\u00e0ng nhanh. Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0 ngo\u1ea1i l\u1ec7, l\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng g\u00f3c m\u00e0 n\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n b\u1ed1 ch\u1ee7 y\u1ebfu trong vi\u1ec7c Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t quay quanh M\u1eb7t tr\u1eddi, Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t quay quanh M\u1eb7t tr\u0103ng v\u00e0 Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t t\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng, nh\u01b0ng c\u1ea9n ph\u00e2n t\u00edch ch\u00ednh x\u00e1c s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t xung quanh c\u00e1c h\u00e0nh tinh l\u1edbn v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ef1 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, c\u0169ng c\u1ea9n s\u1ef1 c\u1ed1 g\u1eafng trong c\u00f4ng t\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ng\u00e0y nay.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 8 h\u00e0nh tinh l\u1edbn kh\u00e1c trong h\u1ec7 M\u1eb7t tr\u1eddi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi vi\u1ec7c quay xung quanh M\u1eb7t tr\u1eddi, n\u00f3 c\u0169ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ng\u1eebng quanh tr\u1ee5c quay gi\u1ea3 t\u01b0\u1edfng. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng lu\u00e2n chuy\u1ec3n ng\u00e0y \u0111\u00eam l\u00e0 do Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t t\u1ef1 quay t\u1ea1o n\u00ean. M\u1ea5y tr\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[1,15],"tags":[],"class_list":["post-10858","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-general","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10858","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10858"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10858\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10858"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10858"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10858"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}