{"id":10876,"date":"2021-11-22T17:30:15","date_gmt":"2021-11-22T10:30:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=10876"},"modified":"2021-11-22T18:19:47","modified_gmt":"2021-11-22T11:19:47","slug":"khi-chop-mat-the-gioi-ngung-troi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/khi-chop-mat-the-gioi-ngung-troi\/","title":{"rendered":"Khi ch\u1edbp m\u1eaft, th\u1ebf gi\u1edbi ng\u1eebng tr\u00f4i?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 khi ch\u1edbp m\u1eaft, con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u00e1ch ra kh\u1ecfi th\u1ebf gi\u1edbi xung quanh trong kho\u1ea3nh kh\u1eafc. Song hi\u1ebfm khi ta nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y b\u1edfi v\u00ec nh\u1eefng ph\u1ea9n n\u00e3o \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n th\u1ecb gi\u00e1c c\u1ee7a ch\u00fang ta khi \u0111\u00f3 t\u1ea1m th\u1eddi b\u1ecb \u201c\u0111\u00f3ng\u201d. \u201cCon ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd nh\u1eadn ra ngay l\u1eadp t\u1ee9c khi th\u1ebf gi\u1edbi xung quanh \u0111\u1ed9t nhi\u00ean t\u1ed1i om, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 khi n\u00f3 ch\u1ec9 x\u1ea3y ra trong v\u00e0i gi\u00e2y. Song \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1i ch\u1edbp m\u1eaft th\u00ec r\u1ea5t hi\u1ebfm khi nh\u1eadn ra, m\u1eb7c d\u00f9 c\u1eed \u0111\u1ed9ng n\u00e0y c\u0169ng l\u00e0m gi\u1ea3m c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 \u00e1nh s\u00e1ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng t\u1edbi m\u1eaft\u201d, ti\u1ebfn s\u0129 Davina Bristow, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc College London(Anh) cho bi\u1ebft. C\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec vi\u1ec7c ch\u1edbp m\u1eaft l\u00e0m cho \u201cc\u00e1i nh\u00ecn v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, m\u1ed9t c\u00e1i ch\u1edbp m\u1eaft k\u00e9o d\u00e0i t\u1eeb 100 t\u1edbi 150 milli gi\u00e2y v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng ch\u1edbp t\u1eeb 10 t\u1edbi 15 l\u1ea9n trong m\u1ed9t ph\u00fat \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u1ea9m v\u00e0 cung c\u1ea5p oxi cho gi\u00e1c m\u1ea1c. Trong th\u1eddi gian ch\u1edbp m\u1eaft, th\u1ecb gi\u00e1c s\u1ebd kh\u00f4ng ghi h\u00ecnh v\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng thu nh\u1eadn \u00e1nh s\u00e1ng, khi \u0111\u00f3 m\u1ecdi th\u1ee9 trong gi\u00e2y l\u00e1t \u0111i v\u00e0o b\u00f3ng t\u1ed1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bristow v\u00e0 c\u00e1c c\u1ed9ng s\u1ef1 \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra v\u00ec sao con ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfm khi nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u201ckho\u1ea3nh kh\u1eafc t\u1eaft \u0111\u00e8n\u201d \u0111\u00f3. Nh\u00f3m \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t thi\u1ebft b\u1ecb chuy\u00ean d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u1eed \u0111\u1ed9ng ch\u1edbp m\u1eaft l\u00ean b\u1ed9 n\u00e3o. Thi\u1ebft b\u1ecb n\u00e0y g\u1ed3m c\u00e1c \u0111\u00e8n ph\u00e1t quang, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t v\u00e0o mi\u1ec7ng c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi t\u00ecnh nguy\u1ec7n. Trong khi \u0111\u00f3, h\u1ecd ph\u1ea3i \u0111eo k\u00ednh b\u1ea3o h\u1ed9 ch\u1ed1ng ch\u00f3i m\u1eaft v\u00e0 n\u1eb1m trong m\u1ed9t m\u00e1y qu\u00e9t c\u1ed9ng h\u01b0\u1edfng t\u1eeb (FMRI).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1nh s\u00e1ng t\u1eeb \u0111\u00e8n quanh chi\u1ec1u l\u00ean v\u00f5ng m\u1ea1c v\u00e0 n\u00f3 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i k\u1ec3 c\u1ea3 khi \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ch\u1edbp m\u1eaft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Quan s\u00e1t qua m\u00e1y ch\u1ee5p n\u00e3o cho th\u1ea5y, c\u1eed \u0111\u1ed9ng ch\u1edbp m\u1eaft \u0111\u00e3 k\u00ecm n\u00e9n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1ecf n\u00e3o th\u1ecb gi\u00e1c v\u00e0 nh\u1eefng v\u00f9ng \u1edf \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ea9u v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc tr\u00e1n. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng ph\u1ea9n n\u00e3o th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00edch ho\u1ea1t khi con ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng m\u1eaft \u0111\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft s\u1ef1 ki\u1ec7n ho\u1eb7c v\u1eadt th\u1ec3 \u1edf th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i. \u201cTrong kho\u1ea3nh kh\u1eafc ch\u1edbp m\u1eaft, nh\u1eefng v\u00f9ng n\u00e3o li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u1ecb gi\u00e1c b\u1ecb v\u00f4 hi\u1ec7u ho\u00e1, \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u01a1 ch\u1ebf th\u1ea9n kinh ng\u0103n c\u1ea3n b\u1ed9 n\u00e3o nh\u1eadn th\u1ee9c r\u1eb1ng m\u00ed m\u1eaft \u0111\u00e3 bao tr\u00f9m \u0111\u1ed3ng t\u1eed trong th\u1eddi gian ch\u1edbp m\u1eaft v\u00e0 r\u1eb1ng th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u00e3 t\u1ed1i om\u201d, Bristowk\u1ebft lu\u1eadn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 khi ch\u1edbp m\u1eaft, con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u00e1ch ra kh\u1ecfi th\u1ebf gi\u1edbi xung quanh trong kho\u1ea3nh kh\u1eafc. Song hi\u1ebfm khi ta nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y b\u1edfi v\u00ec nh\u1eefng ph\u1ea9n n\u00e3o \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n th\u1ecb gi\u00e1c c\u1ee7a ch\u00fang ta khi \u0111\u00f3 t\u1ea1m th\u1eddi b\u1ecb \u201c\u0111\u00f3ng\u201d. \u201cCon ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd nh\u1eadn ra ngay l\u1eadp t\u1ee9c khi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[1,15],"tags":[],"class_list":["post-10876","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-general","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10876","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10876"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10876\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10876"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10876"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10876"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}