{"id":11077,"date":"2021-11-22T17:40:35","date_gmt":"2021-11-22T10:40:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=11077"},"modified":"2021-11-23T21:13:17","modified_gmt":"2021-11-23T14:13:17","slug":"vi-sao-hoa-tinh-co-mau-gi-sat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-hoa-tinh-co-mau-gi-sat\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao Ho\u1ea3 tinh c\u00f3 m\u00e0u g\u1ec9 s\u1eaft?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ea9n chi\u1ebfn tranh qu\u1ea3 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1edb \u0111\u1ebfn th\u1ee9 v\u0169 kh\u00ed han g\u1ec9 b\u1edfi c\u00e1i m\u00e0u \u0111\u1ecf n\u1ed3ng c\u1ee7a n\u00f3, kh\u00e1c xa v\u1edbi Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec Ho\u1ea3 tinh c\u00f3 l\u01b0\u1ee3ng s\u1eaft oxit \u1edf l\u1edbp ngo\u00e0i nhi\u1ec1u g\u1ea5p \u0111\u00f4i so v\u1edbi h\u00e0nh tinh c\u1ee7a ch\u00fang ta, m\u1eb7c d\u00f9 c\u1ea3 hai h\u00e0nh tinh \u0111\u1ec1u h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb c\u00f9ng lo\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi cho hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y l\u00e0: nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u1ef1c n\u00f3ng trong l\u00f2ng Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t th\u1ee7a ban \u0111\u1ea9u \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n h\u1ea9u h\u1ebft s\u1eaft oxit th\u00e0nh s\u1eaft n\u00f3ng ch\u1ea3y. Ch\u1ea5t n\u00e0y d\u1ed3n v\u00e0o t\u00e2m c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t kh\u1ed1i nh\u00e2n l\u1ecfng kh\u1ed5ng l\u1ed3 ng\u00e0y nay.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, sao Ho\u1ea3 ch\u01b0a bao gi\u1edd t\u00edch lu\u1ef9 \u0111\u1ee7 nhi\u1ec7t c\u1ea9n thi\u1ebft cho qu\u00e1 tr\u00ecnh \u201cluy\u1ec7n\u201d s\u1eaft, \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00ec n\u00f3 nh\u1ecf h\u01a1n. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 khi\u1ebfn cho s\u1eaft oxit t\u1eadp trung \u1edf b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a h\u00e0nh tinh, t\u1ea1o ra m\u00e0u \u0111\u1ecf r\u1ea5t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng. Ch\u1ec9 m\u1ed9t ph\u1ea9n s\u1eaft r\u1ea5t nh\u1ecf chuy\u1ec3n v\u00e0o t\u00e2m t\u1ea1o thanh kh\u1ed1i nh\u00e2n c\u1ee7a sao Ho\u1ea3 nh\u01b0 \u1edf Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 c\u00f3 k\u1ebft lu\u1eadn n\u00e0y, c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng s\u1ee9c \u00e9p c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 n\u00e9n m\u1ed9t m\u1eabu g\u1ed3m s\u1eaft, niken v\u00e0 oxy t\u1edbi \u00e1p su\u1ea5t h\u01a1n g\u1ea5p 175.000 l\u1ea9n \u00e1p su\u1ea5t c\u1ee7a kh\u00ed quy\u1ec3n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi nung m\u1eabu \u1edf nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 2.400 \u0111\u1ed9 C. Nh\u1eefng th\u1eed nghi\u1ec7m n\u00e0y \u0111\u00e3 gi\u00fap h\u1ecd t\u00ecm hi\u1ec3u ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a oxy v\u00e0 s\u1eaft trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 trong bi\u1ec3n magma nguy\u00ean thu\u1ef7 c\u1ee7a c\u00e1c h\u00e0nh tinh trong h\u1ec7 M\u1eb7t tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ean Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, bi\u1ec3n \u0111\u00e1 n\u00f3ng ch\u1ea3y n\u00e0y s\u00e2u kho\u1ea3ng 1.800 km. D\u01b0\u1edbi \u0111\u1ed9 s\u00e2u nh\u01b0 v\u1eady, \u00e1p su\u1ea5t m\u1ea1nh h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi \u1edf tr\u00ean sao Ho\u1ea3 (Do s\u1ee9c \u00e9p c\u1ee7a m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt ch\u1ea5t l\u1edbn h\u01a1n). N\u00f3 khi\u1ebfn cho nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u1ee7a bi\u1ec3n magma l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u01a1n 3.200 \u0111\u1ed9 C. \u1ede th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, oxit s\u1eaft chuy\u1ec3n th\u00e0nh s\u1eaft kim lo\u1ea1i v\u00e0 oxi ho\u00e0 tan. S\u1eaft l\u1ecfng s\u1ebd th\u1ea5m xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, t\u1ea1o n\u00ean kh\u1ed1i nh\u00e2n l\u1ecfng v\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ph\u1ea9n nh\u1ecf kho\u1ea3ng 8% oxit s\u1eaft trong l\u1edbp manti b\u00ean ngo\u00e0i. Qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh trong v\u00f2ng 30 tri\u1ec7u n\u0103m \u0111\u1ea9u ti\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh g\u1ea9n g\u1ea5p \u0111\u00f4i \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a sao Ho\u1ea3, v\u00e0 n\u1eb7ng g\u1ea5p 10 l\u1ea9n. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 bi\u1ec3n magma tr\u00ean Ho\u1ea3 tinh n\u00f4ng h\u01a1n nhi\u1ec1u, v\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng qu\u00e1 2.200 \u0111\u1ed9 C. Trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u00e0y, s\u1eaft oxit \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o t\u1ed3n nguy\u00ean v\u1eb9n. T\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u00f3 s\u1ebd t\u1ea1o ra m\u1ed9t l\u1edbp manti ngo\u00e0i ch\u1ee9a kho\u1ea3ng 18% s\u1eaft oxit, kh\u1edbp v\u1edbi nh\u1eefng quan s\u00e1t \u0111\u1ecba ch\u1ea5t tr\u00ean h\u00e0nh tinh \u0111\u00f3.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Th\u1ea9n chi\u1ebfn tranh qu\u1ea3 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1edb \u0111\u1ebfn th\u1ee9 v\u0169 kh\u00ed han g\u1ec9 b\u1edfi c\u00e1i m\u00e0u \u0111\u1ecf n\u1ed3ng c\u1ee7a n\u00f3, kh\u00e1c xa v\u1edbi Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec Ho\u1ea3 tinh c\u00f3 l\u01b0\u1ee3ng s\u1eaft oxit \u1edf l\u1edbp ngo\u00e0i nhi\u1ec1u g\u1ea5p \u0111\u00f4i so v\u1edbi h\u00e0nh tinh c\u1ee7a ch\u00fang ta, m\u1eb7c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[1,15],"tags":[],"class_list":["post-11077","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-general","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11077","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11077"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11077\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}