{"id":12849,"date":"2021-11-26T18:29:10","date_gmt":"2021-11-26T11:29:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=12849"},"modified":"2021-11-26T18:29:12","modified_gmt":"2021-11-26T11:29:12","slug":"chong-vang-tat-nhien-roi-le-nao-dieu-do-khong-binh-thuong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/chong-vang-tat-nhien-roi-le-nao-dieu-do-khong-binh-thuong\/","title":{"rendered":"Ch\u1ed3ng: V\u00e2ng, t\u1ea5t nhi\u00ean r\u1ed3i. L\u1ebd n\u00e0o \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: B\u00e1c s\u0129 gi\u1ea3i \u0111\u00e1p v\u1ec1 chuy\u1ec7n \u1ea5y &#8211; Ferederic Rossiter<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e1c s\u0129: T\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng anh ch\u1ecb s\u1ebd l\u1ea5y l\u00e0m ng\u1ea1c nhi\u00ean n\u1ebfu nh\u01b0 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u1eb7p v\u1ee3 ch\u1ed3ng l\u1ea1i kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. H\u1ecd kh\u00f4ng bao gi\u1edd nh\u00ecn th\u1ea5y nhau kh\u1ecfa th\u00e2n v\u00e0 l\u1ea5y l\u00e0m t\u1ef1 h\u00e0o v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Anh ch\u1ecb th\u1ea5y \u1ea5y, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1eb7t ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 t\u00f2 m\u00f2. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u00e1i \u0111\u1ed9 r\u1ea5t kh\u00f3 ch\u1ecbu \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c kh\u1ecfa th\u00e2n, m\u1eb7c d\u00f9 ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng h\u1ed5 th\u1eb9n trong m\u1ed9t c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfa th\u00e2n c\u1ea3. C\u01a1 th\u1ec3 n\u00e0y ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c che k\u00edn \u1edf m\u1ecdi n\u01a1i, m\u1ecdi l\u00fac nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i trong h\u00f4n nh\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1eadt k\u1ef3 l\u1ea1 khi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 v\u1ee3 c\u00f3 ch\u1ed3ng, kh\u00f4ng h\u1ec1 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn sinh d\u1ee5c c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3. Th\u1eddi th\u01a1 \u1ea5u, ng\u01b0\u1eddi ta d\u1ea1y tr\u1ebb g\u1ecdi c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn \u1ea5y b\u1eb1ng \u0111\u1ee7 c\u00e1c bi\u1ec7t danh kh\u00e1c nhau. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1, b\u1ea1n tr\u1ebb ch\u1ec9 bi\u1ebft nh\u1eefng t\u00ean g\u1ecdi b\u1eady b\u1ea1 c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn \u1ea5y, ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a vi\u1ec7c giao h\u1ee3p v\u00e0 nhi\u1ec1u quan h\u1ec7 v\u1ee3 ch\u1ed3ng kh\u00e1c n\u1eefa. \u1ede nh\u00e0, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng d\u1ea1y b\u1ecdn tr\u1ebb g\u1ecdi c\u00e1c c\u01a1 quan sinh d\u1ee5c l\u00e0 &#8220;n\u00f3&#8221;, &#8220;b\u1ed9 ph\u1eadn \u1ea5y&#8221;, &#8220;c\u00e1i \u1ea5y&#8221;, ho\u1eb7c c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef kh\u00e1c g\u00e2y s\u1ef1 ng\u01b0\u1ee3ng ng\u00f9ng khi ph\u00e1t \u00e2m. Th\u1eadt b\u1ea5t h\u1ea1nh l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng b\u00ed m\u1eadt \u1ea5y b\u1ecdn tr\u1ebb \u00edt khi qu\u00ean. T\u00ecnh c\u1ea3m ng\u01b0\u1ee3ng ng\u00f9ng ho\u1eb7c x\u1ea5u xa ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ea1o ra th\u00e1i \u0111\u1ed9 x\u1ea5u \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c c\u01a1 quan sinh d\u1ee5c v\u00e0 s\u1ef1 giao h\u1ee3p. S\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00fang \u0111\u1eafn \u1edf nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c &#8220;b\u00f9 \u0111\u1eafp&#8221; \u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, b\u1eb1ng c\u00e1ch d\u1ea1y r\u1eb1ng t\u00ecnh d\u1ee5c &#8220;l\u00e0 c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3&#8221; th\u1ea5p h\u00e8n, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 thay th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 l\u00e0nh m\u1ea1nh, b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, xin n\u00f3i v\u00e0i n\u00e9t v\u1ec1 c\u01a1 quan sinh d\u1ee5c, s\u1ef1 kh\u00e1c nhau gi\u1eefa c\u01a1 quan t\u00ecnh d\u1ee5c n\u1ed9i t\u1ea1ng v\u00e0 ngo\u1ea1i t\u1ea1ng. C\u00e1c c\u01a1 quan n\u1ed9i t\u1ea1ng \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edbi (thai ngh\u00e9n), c\u00f2n c\u00e1c c\u01a1 quan ngo\u1ea1i t\u1ea1ng tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c giao h\u1ee3p v\u00e0 \u0111em l\u1ea1i cho con ng\u01b0\u1eddi nh\u1eefng c\u1ea3m gi\u00e1c t\u00ecnh d\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u01a1 quan sinh d\u1ee5c c\u1ee7a \u0111\u00e0n \u00f4ng g\u1ecdi l\u00e0 d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c treo b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc b\u00ecu d\u00e1i d\u00f9 \u1edf tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng ho\u1eb7c c\u01b0\u01a1ng c\u1ee9ng. Khi h\u01b0ng ph\u1ea5n t\u00ecnh d\u1ee5c, n\u00f3 ph\u1ed3ng to v\u00e0 c\u01b0\u01a1ng c\u1ee9ng. S\u1ef1 c\u01b0\u01a1ng c\u1ee9ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n do l\u01b0\u1ee3ng m\u00e1u l\u1edbn tr\u00e0n v\u00e0o khoang r\u1ed7ng c\u1ee7a d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt. C\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt t\u1eeb ph\u00eda trong nh\u01b0 m\u1ed9t c\u1ee5c b\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u1ee3ng h\u00fat nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. Khi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng g\u1ee3i d\u1ee5c m\u1ea5t \u0111i ho\u1eb7c c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00f3ng tinh, s\u1ef1 c\u01b0\u01a1ng c\u1ee9ng m\u1ea5t \u0111i v\u00e0 d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt tr\u1edf l\u1ea1i d\u1ea1ng ban \u0111\u1ea7u v\u00e0 \u0111\u1ed9 d\u00e0i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u01b0\u01a1ng v\u1eadt g\u1ed3m \u0111\u1ea7u v\u00e0 ba khoang x\u01b0\u01a1ng hang, khi b\u1ecb k\u00edch th\u00edch v\u1ec1 t\u00ecnh d\u1ee5c s\u1ebd ch\u1ee9a \u0111\u1ea7y m\u00e1u. H\u1ec7 th\u1ed1ng van ph\u1ee9c t\u1ea1p trong c\u00e1c hang cho ph\u00e9p m\u00e1u ch\u1ea3y v\u00e0o c\u00e1c khoang x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ch\u1ea3y ra kh\u1ecfi \u0111\u00f3. L\u00fac \u1ea5y, d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt ph\u1ed3ng l\u00ean (to ra kho\u1ea3ng 2-3 l\u1ea7n) v\u00e0 tr\u1edf n\u00ean c\u01b0\u01a1ng c\u1ee9ng. Sau \u0111\u00f3, vi\u1ec7c l\u01b0u th\u00f4ng m\u00e1u ra v\u00e0o ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ef1 xu\u1ea5t tinh. Sau khi xu\u1ea5t tinh, c\u00e1c van l\u1ea1i \u0111\u1ea3m b\u1ea3o vi\u1ec7c r\u00fat m\u00e1u ra kh\u1ecfi d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea7u d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt (quy \u0111\u1ea7u) \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee7 k\u00edn b\u1eb1ng m\u00e0ng da c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc kh\u00e1c nhau. \u1ede nhi\u1ec1u d\u00e2n t\u1ed9c (theo phong t\u1ee5c ho\u1eb7c t\u00f4n gi\u00e1o), da bao quy \u0111\u1ea7u th\u01b0\u1eddng b\u1ecb c\u1eaft b\u1ecf \u1edf tu\u1ed5i thanh thi\u1ebfu ni\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ecbch s\u1eed c\u1eaft da bao quy \u0111\u1ea7u c\u1ee7a d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00e1ch \u0111\u00e2y h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m, th\u01b0\u1eddng g\u1eafn v\u1edbi c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. Nh\u01b0ng c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c t\u1eadp t\u1ee5c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c, vi\u1ec7c c\u1eaft b\u1ecf n\u00e0y t\u1ea5t nhi\u00ean c\u00f2n c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a v\u1ec1 m\u1eb7t v\u1ec7 sinh n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ee5c c\u1eaft da bao quy \u0111\u1ea7u ph\u1ed5 bi\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c ph\u00eda nam c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t nh\u01b0 Trung c\u1eadn \u0111\u00f4ng; ch\u00e2u Phi, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi Hindu, H\u1ed3i gi\u00e1o. V\u1edbi kh\u00ed h\u1eadu n\u00f3ng n\u1ef1c, c\u00e1c b\u1ef1a sinh d\u1ee5c s\u1ebd h\u00ecnh th\u00e0nh r\u1ea5t nhanh g\u00e2y vi\u00eam nhi\u1ec5m. Vi\u1ec7c c\u1eaft b\u1ecf da bao quy \u0111\u1ea7u gi\u00fap tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1ec7nh kh\u00f3 ch\u1ecbu \u0111\u00f3. Ngo\u00e0i ra, quy \u0111\u1ea7u d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ed9t tr\u1ea7n th\u00ec qua qu\u00e1 tr\u00ecnh c\u1ecd x\u00e1t v\u1edbi qu\u1ea7n \u00e1o s\u1ebd b\u1edbt \u0111\u1ed9 nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u1edbi k\u00edch th\u00edch b\u00ean ngo\u00e0i, gi\u00fap k\u00e9o d\u00e0i qu\u00e1 tr\u00ecnh giao h\u1ee3p.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7n nay, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c c\u1eadu b\u00e9 \u1edf M\u1ef9, kh\u00f4ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o m\u00e0u da v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o, th\u01b0\u1eddng c\u1eaft b\u1ecf da bao quy \u0111\u1ea7u t\u1eeb tu\u1ed5i thi\u1ebfu ni\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1o s\u01b0 Gio\u00f3c-Mat\u01a1 &#8211; m\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ung th\u01b0 h\u1ecdc, gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Vi\u1ec7n Ung th\u01b0 v\u00e0 Mi\u1ec5n d\u1ecbch di truy\u1ec1n h\u1ecdc &#8211; cho bi\u1ebft, vi\u1ec7c c\u1eaft b\u1ecf da quy \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u00e0n \u00f4ng. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u1eb1ng, \u1edf nh\u1eefng ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 ch\u1ed3ng c\u1eaft b\u1ecf bao quy \u0111\u1ea7u, t\u1ef7 l\u1ec7 b\u1ecb ung th\u01b0 c\u1ed5 t\u1eed cung \u00edt h\u01a1n so v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef kh\u00e1c. Phong tr\u00e0o V\u00ec s\u1ef1 nghi\u1ec7p ph\u1ee5 n\u1eef cho bi\u1ebft, vi\u1ec7c c\u1eaft bao da quy \u0111\u1ea7u l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111\u00f2i h\u1ecfi quan tr\u1ecdng c\u1ee7a t\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u1ec7c c\u1eaft b\u1ecf bao da quy \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n r\u1ea5t d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea5t c\u1ee9 b\u00e1c s\u0129 n\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng kh\u00f4ng c\u1eaft b\u1ecf da bao quy \u0111\u1ea7u, h\u1ecd ph\u1ea3i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u01b0u \u00fd gi\u1eef v\u1ec7 sinh, nh\u1ea5t l\u00e0 khi kh\u00ed h\u1eadu n\u00f3ng n\u1ef1c. H\u1eb1ng ng\u00e0y, n\u00ean r\u1eeda s\u1ea1ch quy \u0111\u1ea7u v\u00e0 b\u00ean trong c\u1ee7a bao da, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00e1c b\u1ef1a sinh d\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u1ec1u d\u00e0i d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt mang t\u00ednh c\u00e1 nh\u00e2n, kho\u1ea3ng 6-8 cm khi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u00e0 14-16 cm khi \u1edf tr\u1ea1ng th\u00e1i c\u01b0\u01a1ng c\u1ee9ng. N\u1ebfu l\u01b0u \u00fd t\u1edbi \u0111\u1ed9 s\u00e2u c\u1ee7a \u00e2m \u0111\u1ea1o ph\u1ee5 n\u1eef (8-10 cm) th\u00ec v\u1edbi k\u00edch th\u01b0\u1edbc nh\u1ecf nh\u1ea5t, d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m k\u00edn kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng c\u1ee7a \u00e2m \u0111\u1ea1o trong l\u00fac giao h\u1ee3p. \u0110\u01b0\u1eddng ni\u1ec7u \u0111\u1ea1o ch\u1ea1y d\u1ecdc theo th\u00e2n d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt; theo \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y, n\u01b0\u1edbc ti\u1ec3u v\u00e0 tinh tr\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft ra. Theo \u0111\u01b0\u1eddng ni\u1ec7u \u0111\u1ea1o c\u00f3 nhi\u1ec1u tuy\u1ebfn ti\u1ebft d\u1ecbch, ch\u00fang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh khi b\u1ecb k\u00edch th\u00edch v\u1ec1 t\u00ecnh d\u1ee5c. Tuy\u1ebfn d\u1ecbch n\u00e0y l\u00e0m \u01b0\u1edbt \u0111\u01b0\u1eddng ni\u1ec7u \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ecu d\u00e1i l\u00e0 m\u1ed9t t\u00fai c\u01a1 nhi\u1ec1u t\u1ea7ng trong \u0111\u00f3 c\u00f3 tinh ho\u00e0n. Tinh ho\u00e0n l\u00e0 c\u01a1 quan sinh d\u1ee5c n\u1ed9i t\u1ea1ng c\u1ee7a \u0111\u00e0n \u00f4ng, n\u01a1i t\u1ea1o ra tinh tr\u00f9ng v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u1ee9c n\u0103ng n\u1ed9i ti\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Tinh ho\u00e0n ph\u00eda tr\u00e1i c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u00e0n \u00f4ng n\u1eb1m th\u1ea5p h\u01a1n tinh ho\u00e0n b\u00ean ph\u1ea3i v\u00e0 l\u1edbn h\u01a1n m\u1ed9t ch\u00fat v\u1ec1 k\u00edch th\u01b0\u1edbc. Tinh ho\u00e0n c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn th\u1eeba l\u00e0 n\u01a1i t\u00edch t\u1ee5 v\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh tinh tr\u00f9ng. C\u01a1 quan sinh d\u1ee5c n\u1ed9i t\u1ea1ng c\u0169ng g\u1ea7n \u1ed1ng d\u1eabn tinh, t\u00fai \u0111\u1ef1ng tinh, tuy\u1ebfn ti\u1ec1n li\u1ec7t v\u00e0 m\u1ed9t v\u00e0i tuy\u1ebfn ti\u1ebft d\u1ecbch kh\u00e1c. Tuy\u1ebfn ti\u1ec1n li\u1ec7t n\u1eb1m \u1edf ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi c\u1ee7a b\u00e0ng quang, ngay tr\u00ean \u0111\u1ea7u ni\u1ec7u \u0111\u1ea1o. \u1ed0ng d\u1eabn tinh n\u1eb1m d\u1ecdc theo tuy\u1ebfn ti\u1ec1n li\u1ec7t. Tuy\u1ebfn n\u00e0y ti\u1ebft d\u1ecbch v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m ph\u00f3ng tinh. N\u1ebfu thi\u1ebfu d\u1ecbch n\u00e0y, tinh tr\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t ra kh\u1ecfi ni\u1ec7u \u0111\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dd ngh\u0129a v\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a tuy\u1ebfn ti\u1ec1n li\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng r\u1ea5t quan tr\u1ecdng, t\u1edbi m\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 tr\u00e1i tim th\u1ee9 hai c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0m vi\u00eam nhi\u1ec5m tuy\u1ebfn ti\u1ec1n li\u1ec7t l\u00e0 c\u01a1 th\u1ec3 b\u1ecb l\u1ea1nh, ch\u1eb3ng h\u1ea1n do t\u1eafm n\u01b0\u1edbc l\u1ea1nh l\u00e2u. C\u00e1c tuy\u1ebfn sinh d\u1ee5c c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c tuy\u1ebfn n\u1ed9i t\u1ea1ng kh\u00e1c r\u1ea5t nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u1edbi n\u00f3ng v\u00e0 l\u1ea1nh. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u1eb1ng, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao s\u1ebd l\u00e0m gi\u00e3n c\u00e1c c\u01a1 c\u1ee7a b\u00ecu d\u00e1i, n\u01a1i ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng c\u00e1c tuy\u1ebfn sinh d\u1ee5c, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 th\u1ea5p s\u1ebd l\u00e0m cho c\u00e1c co c\u00e1c c\u01a1 c\u1ee7a b\u00ecu d\u00e1i. Tuy\u1ebfn ti\u1ec1n li\u1ec7t c\u0169ng r\u1ea5t nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u1edbi \u0111\u1ed9 l\u1ea1nh. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi &#8220;th\u00edch t\u1eafm tuy\u1ebft&#8221; c\u0169ng hay g\u1eb7p b\u1ec7nh vi\u00eam tuy\u1ebfn ti\u1ec1n li\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c c\u01a1 quan sinh d\u1ee5c c\u1ee7a \u0111\u00e0n \u00f4ng t\u1ea1o ra d\u1ecbch l\u1ecfng (tinh d\u1ecbch). Th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ee7a tinh d\u1ecbch r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p: d\u1ecbch tinh ho\u00e0n v\u00e0 ph\u1ea7n ph\u1ee5 c\u1ee7a ch\u00fang \u1edf t\u00fai \u0111\u1ef1ng tinh v\u00e0 tuy\u1ebfn ti\u1ec1n li\u1ec7t; tinh tr\u00f9ng. Vi\u1ec7c t\u1ea1o ra tinh tr\u00f9ng v\u00e0 ho\u00f3c m\u00f4n nam b\u1eaft \u0111\u1ea7u khi xu\u1ea5t hi\u1ec7n th\u1eddi k\u1ef3 ph\u00e1t d\u1ee5c v\u00e0 k\u00e9o d\u00e0i t\u1edbi t\u1eadn tu\u1ed5i gi\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed7i l\u1ea7n xu\u1ea5t tinhkho\u1ea3ng 6 tri\u1ec7u ml tinh d\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f3ng ra. Trong tinh d\u1ecbch c\u00f3 h\u00e0ng ch\u1ee5c th\u00e0nh ph\u1ea7n ho\u00f3c m\u00f4n, c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t kho\u00e1ng, c\u00e1c ch\u1ea5t men, vitamin\u2026 S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n tinh d\u1ecbch ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o tr\u1ea1ng th\u00e1i chung v\u00e0 t\u00e2m sinh l\u00fd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng, vi\u1ec7c \u0103n u\u1ed1ng v\u00e0 \u0111\u1ed9 d\u00e0i c\u1ee7a th\u1eddi gian kh\u00f4ng gian sinh ho\u1ea1t t\u00ecnh d\u1ee5c. Tinh d\u1ecbch c\u00f3 m\u00f9i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u00f9i hoa Thi\u00ean tr\u00fac s\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi giao h\u1ee3p trong \u00e2m \u0111\u1ea1o, quy \u0111\u1ea7u c\u1ecd x\u00e1t v\u00e0o c\u1ed5 t\u1eed cung ho\u1eb7c n\u1eb1m b\u00ean c\u1ea1nh c\u1ed5 t\u1eed cung; v\u00ec th\u1ebf khi ph\u00f3ng tinh, tinh d\u1ecbch s\u1ebd ch\u1ea3y th\u1eb3ng v\u00e0o c\u1ed5 t\u1eed cung. Sau kho\u1ea3ng 10 ph\u00fat, tinh d\u1ecbch s\u1ebd bi\u1ebfn th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc, c\u00f2n tinh tr\u00f9ng s\u1ebd th\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o l\u00f2ng t\u1eed cung. Ch\u00fang chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng theo l\u00f2ng t\u1eed cung v\u00e0 l\u1ecdt v\u00e0o bu\u1ed3ng tr\u1ee9ng. Tinh d\u1ecbch l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ch\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p nh\u1ea5t c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3; s\u1ef1 ph\u00e1 v\u1ee1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 c\u1ea5u ri\u00eang bi\u1ec7t trong b\u1ed9 m\u00e1y sinh d\u1ee5c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 s\u1ef1 to\u00e0n v\u1eb9n c\u1ee7a tinh d\u1ecbch. &nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: B\u00e1c s\u0129 gi\u1ea3i \u0111\u00e1p v\u1ec1 chuy\u1ec7n \u1ea5y &#8211; Ferederic Rossiter B\u00e1c s\u0129: T\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng anh ch\u1ecb s\u1ebd l\u1ea5y l\u00e0m ng\u1ea1c nhi\u00ean n\u1ebfu nh\u01b0 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u1eb7p v\u1ee3 ch\u1ed3ng l\u1ea1i kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. H\u1ecd kh\u00f4ng bao gi\u1edd nh\u00ecn th\u1ea5y nhau kh\u1ecfa th\u00e2n v\u00e0 l\u1ea5y l\u00e0m t\u1ef1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-12849","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-y-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12849","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12849"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12849\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12849"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12849"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12849"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}