{"id":13480,"date":"2021-11-27T12:45:01","date_gmt":"2021-11-27T05:45:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=13480"},"modified":"2021-11-27T12:45:03","modified_gmt":"2021-11-27T05:45:03","slug":"5-chom-sao-la-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/5-chom-sao-la-gi\/","title":{"rendered":"5 Ch\u00f2m sao l\u00e0 g\u00ec?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 1 &#8211; Arkady Leokum \u1ea7u tr\u1eddi \u0111\u00eam kh\u00f4ng m\u00e2y th\u1ea5y c\u00e1c v\u00ec sao l\u1ea5p l\u00e1nh, t\u1eeb m\u1ed9t v\u00ec sao b\u1ea1n k\u1ebb m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng ho\u1eb7c m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng cong \u0111\u1ebfn m\u1ed9t v\u00ec sao kh\u00e1c, m\u1ed9t s\u1ed1 v\u00ec sao n\u1eefa\u2026 C\u00e1c n\u00e9t v\u1ebd \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e9t c\u1ee7a m\u1ed9t m\u1eabu t\u1ef1 (ch\u1eef M ch\u1eb3ng h\u1ea1n). H\u1ea7u nh\u01b0 t\u1eeb th\u1eddi r\u1ea5t xa x\u01b0a, con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady v\u00e0 \u0111\u1eb7t t\u00ean cho c\u00e1c nh\u00f3m sao m\u00e0 h\u1ecd quan s\u00e1t. Nh\u00f3m sao \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 ch\u00f2m sao.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00ean c\u00e1c ch\u00f2m sao m\u00e0 ta d\u00f9ng ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb th\u1eddi La M\u00e3 c\u1ed5. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 c\u1ed5 n\u00e0y d\u00f9ng l\u1ea1i c\u00e1c t\u00ean c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Hy L\u1ea1p tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. V\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Hy L\u1ea1p c\u1ed5 th\u00ec c\u0169ng d\u00f9ng l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00ean c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ba-bi-lon tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 n\u1eefa. Ng\u01b0\u1eddi Ba-bi-lon \u0111\u1eb7t t\u00ean c\u00e1c ch\u00f2m sao d\u1ef1a tr\u00ean h\u00ecnh d\u1ea1ng c\u00e1c con v\u1eadt, c\u00e1c vua, c\u00e1c ho\u00e0ng h\u1eadu ho\u1eb7c c\u00e1c anh h\u00f9ng theo th\u1ea7n tho\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ecd. Ng\u01b0\u1eddi Hy L\u1ea1p \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u t\u00ean Ba-bi-lon th\u00e0nh t\u00ean c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n v\u00e0 anh h\u00f9ng c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 Hec-quyn, \u00d4-ri-\u00f4ng, P\u00e9c-x\u00ea. Ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 l\u1ea1i \u0111\u1ed5i t\u00ean c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n c\u1ee7a Hy L\u1ea1p th\u00e0nh t\u00ean c\u00e1c th\u1ea7n c\u1ee7a h\u1ecd. Tuy nhi\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00ean c\u1ed5 v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i. Tuy nhi\u00ean th\u1eadt kh\u00f3 m\u00e0 nh\u1eadn ra h\u00ecnh d\u1ea1ng ch\u00f2m sao n\u1ebfu m\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o t\u00ean c\u1ee7a ch\u00fang. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n ch\u00f2m sao \u201cthi\u00ean lang\u201d, ch\u00f2m sao \u201cch\u00f3 l\u1edbn\u201d, ch\u00f2m sao \u201cch\u00f3 con\u201d, th\u1eadt kh\u00f3 m\u00e0 h\u00ecnh dung ra h\u00ecnh chim \u01b0ng, h\u00ecnh ch\u00f3 l\u1edbn, ch\u00f3 con \u1edf nh\u1eefng ch\u00f2m sao \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Kho\u1ea3ng 150 n\u0103m sau C\u00f4ng nguy\u00ean, nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc r\u1ea5t n\u1ed5i ti\u1ebfng th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd l\u00e0 Pt\u00f4-l\u00ea-m\u00ea \u0111\u00e3 li\u1ec7t k\u00ea 48 ch\u00f2m sao m\u00e0 \u00f4ng bi\u1ebft. Danh s\u00e1ch n\u00e0y kh\u00f4ng bao g\u1ed3m h\u1ebft c\u00e1c ch\u00f2m sao nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi. V\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m c\u00f2n \u0111\u1ec3 tr\u1ed1ng. V\u1ec1 sau c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n \u0111\u00e3 th\u00eam v\u00e0o danh s\u00e1ch c\u1ee7a Pt\u00f4-l\u00ea-m\u00ea nhi\u1ec1u ch\u00f2m sao kh\u00e1c n\u1eefa. M\u1ed9t v\u00e0i ch\u00f2m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean theo c\u00e1c \u1ee9ng d\u1ee5ng thi\u00ean v\u0103n nh\u01b0 \u201ck\u00ednh l\u1ee5c ph\u00e2n\u201d, \u201cc\u00e1i compa\u201d, \u201ck\u00ednh thi\u00ean v\u0103n\u201d. Ng\u00e0y nay, tr\u00ean n\u1ec1n tr\u1eddi, c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n li\u1ec7t k\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c 58 ch\u00f2m sao.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00f2m sao th\u1eadt ra l\u00e0 m\u1ed9t kho\u1ea3ng kh\u00f4ng gian r\u1ea5t r\u1ed9ng tr\u00ean n\u1ec1n tr\u1eddi. C\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh dung m\u1ed9t ng\u00f4i sao n\u1eb1m trong ch\u00f2m sao nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u00f4 th\u1ecb, m\u1ed9t th\u1ecb x\u00e3 trong m\u1ed9t b\u1ea3n \u0111\u1ed3 qu\u1ed1c gia ch\u1eb3ng h\u1ea1n. \u0111\u01b0\u1eddng bi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00f2m sao c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1eddng bi\u00ean gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, ngh\u0129a l\u00e0 r\u1ea5t nh\u1ea5p nh\u00f4 ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1eb3ng b\u0103ng nh\u01b0 v\u1ea1ch th\u01b0\u1edbc k\u1ebb. Nh\u01b0ng t\u1eeb n\u0103m 1928, c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n \u0111\u00e3 quy \u01b0\u1edbc v\u1ea1ch theo \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng bi\u00ean cho c\u00e1c ch\u00f2m sao.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 1 &#8211; Arkady Leokum \u1ea7u tr\u1eddi \u0111\u00eam kh\u00f4ng m\u00e2y th\u1ea5y c\u00e1c v\u00ec sao l\u1ea5p l\u00e1nh, t\u1eeb m\u1ed9t v\u00ec sao b\u1ea1n k\u1ebb m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng ho\u1eb7c m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng cong \u0111\u1ebfn m\u1ed9t v\u00ec sao kh\u00e1c, m\u1ed9t s\u1ed1 v\u00ec sao n\u1eefa\u2026 C\u00e1c n\u00e9t v\u1ebd \u1ea5y c\u00f3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-13480","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13480","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13480"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13480\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}