{"id":13610,"date":"2021-11-27T12:59:14","date_gmt":"2021-11-27T05:59:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=13610"},"modified":"2021-11-27T12:59:15","modified_gmt":"2021-11-27T05:59:15","slug":"cac-dong-tien-da-duoc-dat-ten-nhu-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/cac-dong-tien-da-duoc-dat-ten-nhu-the-nao\/","title":{"rendered":"C\u00e1c \u201c\u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n\u201d \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 1 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>Trong th\u1ebf gi\u1edbi ti\u1ec1n t\u1ec7 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n l\u00fd th\u00fa h\u1ea5p d\u1eabn li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n v\u00e0 ti\u1ec1n gi\u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta h\u00e3y b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng ch\u1eef \u201cmoney\u201d (ti\u1ebfng Anh c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cti\u1ec1n\u201d n\u00f3i chung &#8211; ND). Th\u1eddi La M\u00e3 c\u1ed5, th\u1ea7n Juno l\u00e0 n\u1eef th\u1ea7n ti\u00ean b\u00e1o. Ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 c\u1ed5 r\u1ea5t nh\u1edb \u01a1n n\u1eef th\u1ea7n n\u00e0y v\u00ec \u0111\u00e3 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc cho h\u1ecd nh\u1eefng hi\u1ec3m nguy s\u1eafp x\u1ea3y ra \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh. B\u1edfi v\u1eady h\u1ecd \u0111em ti\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1n th\u1edd th\u1ea7n \u0111\u1ec3 nh\u1edd th\u1ea7n tr\u00f4ng coi d\u00f9m. H\u1ecd g\u1ecdi t\u00ean th\u1ea7n l\u00e0 Juno Moneta. Moneta do ti\u1ebfng La tinh l\u00e0 \u201cmoneo\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ti\u00ean b\u00e1o, b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc. Ti\u1ebfng Anh \u201cmoney\u201d l\u00e0 do g\u1ed1c n\u00e0y m\u00e0 ra.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ebf c\u00f2n c\u00e1i t\u1eeb \u201ccoin\u201d l\u00e0 do ti\u1ebfng La tinh \u201ccuneus\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cc\u00e1i n\u00eam\u201d b\u1edfi v\u00ec c\u00e1i khu\u00f4n \u0111\u00fac ti\u1ec1n c\u00f3 d\u1ea1ng nom gi\u1ed1ng c\u00e1i n\u00eam. V\u00e0 t\u1eeb \u201cdollar\u201d th\u00ec c\u00f3 t\u1eeb th\u1eddi m\u00e0 ti\u1ec1n c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00fac \u1edf Bohemia (thu\u1ed9c n\u01b0\u1edbc Ti\u1ec7p ng\u00e0y nay). Ti\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 t\u1ea1i m\u1ed9t n\u01a1i l\u00e0 Joachimsthal, b\u1edfi v\u1eady \u201c\u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Joachimsthaler. Do \u0111\u00f3, \u1edf \u0111\u1ee9c, Ti\u1ec7p c\u00f3 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u201cthaler\u201d, d\u1ea7n d\u1ea7n t\u1eeb n\u00e0y bi\u1ebfn th\u00e0nh \u201cdolar\u201d. \u0111\u1ed3ng \u201cdime\u201d c\u00f3 g\u1ed1c La tinh l\u00e0 \u201cdecimus\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 1\/10. \u0111\u1ed3ng \u201ccent\u201d c\u00f3 g\u1ed1c ti\u1ebfng Ph\u00e1p l\u00e0 \u201ccent\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 100. G\u1ed1c La tinh c\u1ee7a t\u1eeb n\u00e0y l\u00e0 centum. Khi d\u00f9ng t\u00ean \u201ccent\u201d ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 \u00fd n\u00f3i l\u00e0 m\u1ed9t tr\u0103m \u201ccent\u201d b\u1eb1ng m\u1ed9t \u201cdollar\u201d. \u0111\u1ed3ng \u201cnickel\u201d c\u00f3 t\u00ean nh\u01b0 v\u1eady v\u00ec ch\u1ea5t li\u1ec7u kim lo\u1ea1i d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u0111\u00f3 l\u00e0 nickel (k\u1ec1n).<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng \u201c\u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n\u201d c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c c\u00f3 nh\u1eefng chuy\u1ec7n r\u1ea5t l\u00fd th\u00fa li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ean c\u1ee7a n\u00f3. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, n\u01b0\u1edbc Anh c\u00f3 \u0111\u1ed3ng \u201cpound\u201d c\u00f3 g\u1ed1c La tinh l\u00e0 \u201cpondo\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cc\u00e2n, c\u00e1i c\u00e2n\u201d. Tho\u1ea1t ti\u00ean n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec3u n\u00f3i \u201clibra pondo\u201d ngh\u0129a l\u00e0 \u201c\u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2n\u201d. T\u1eeb \u0111\u00f3 ti\u1ebfng Anh c\u00f3 t\u1eeb \u201ca pound-lb\u201d. Ch\u1eef lb k\u00e8m b\u00ean l\u00e0 vi\u1ebft t\u1eaft ch\u1eef libra. Ti\u1ec1n T\u00e2y Ban Nha c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 peso, ti\u1ec1n Italia c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 lira \u0111\u1ec1u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ch\u1eef c\u00e2n, s\u1ee9c n\u1eb7ng. N\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p c\u00f3 \u0111\u1ed3ng Franc do t\u1eeb ch\u1eef La tinh Francorum Rex ngh\u0129a l\u00e0 \u201cvua c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Frank\u201d. \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n c\u00f3 ch\u1eef in n\u1ed5i \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n c\u00f3 ch\u1eef Francorum Rex. N\u01b0\u1edbc Peru c\u00f3 \u0111\u1ed3ng sol do t\u1eeb T\u00e2y Ban Nha \u201csol\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 m\u1eb7t tr\u1eddi. V\u00e0, \u0111a s\u1ed1 d\u00e2n Peru l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5 d\u00e2n Incas. D\u00e2n t\u1ed9c n\u00e0y th\u1edd m\u1eb7t tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng t\u1eeb krone, kroon, krona, corona ngh\u0129a l\u00e0 v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 g\u1ecdi t\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n \u1edf nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia. \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng nh\u00e0 vua c\u00e1c n\u01b0\u1edbc n\u1eafm quy\u1ec1n \u1ea5n \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n v\u00e0 cho l\u1ec7nh \u0111\u00fac ti\u1ec1n. \u1ede Panama, t\u00ean \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n l\u00e0 \u201cBalboa\u201d l\u00e0 t\u00ean c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u201c\u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n\u201d ra ch\u00e2u M\u1ef9 ch\u1ec9 \u00edt l\u00e2u sau Colombo. T\u1ea1i n\u01b0\u1edbc Venezuela, \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 \u201cbolivar\u201d \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb v\u1ecb anh h\u00f9ng qu\u1ed1c gia c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 1 &#8211; Arkady Leokum Trong th\u1ebf gi\u1edbi ti\u1ec1n t\u1ec7 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n l\u00fd th\u00fa h\u1ea5p d\u1eabn li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n v\u00e0 ti\u1ec1n gi\u1ea5y. Ta h\u00e3y b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng ch\u1eef \u201cmoney\u201d (ti\u1ebfng Anh c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cti\u1ec1n\u201d n\u00f3i chung &#8211; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-13610","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13610"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13610\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}