{"id":13640,"date":"2021-11-27T13:05:24","date_gmt":"2021-11-27T06:05:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=13640"},"modified":"2021-11-27T13:16:51","modified_gmt":"2021-11-27T06:16:51","slug":"82-ai-da-phat-minh-ra-diem-quet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/82-ai-da-phat-minh-ra-diem-quet\/","title":{"rendered":"Ai \u0111\u00e3 ph\u00e1t minh ra di\u00eam qu\u1eb9t?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 1 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ea1o ra l\u1eeda th\u00ec l\u00e2u l\u1eafc v\u00e0 m\u1ea5t c\u00f4ng. Gi\u1eef l\u1eeda cho ch\u00e1y ho\u00e0i th\u00ec c\u0169ng phi\u1ec1n to\u00e1i, t\u1ed1n k\u00e9m. L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u00f3 l\u1eeda ngay khi c\u1ea7n. \u0111\u00f3 l\u00e0 \u01b0\u1edbc m\u01a1 c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed s\u1ed1ng trong hang \u0111\u1eadp hai h\u00f2n \u0111\u00e1 l\u1eeda v\u00e0o nhau v\u1edbi hy v\u1ecdng l\u00e0m cho m\u1ea5y c\u00e1i l\u00e1 kh\u00f4 nhen l\u1eeda. H\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u00e0n n\u0103m sau, ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch g\u00ec kh\u00e1c h\u01a1n. C\u00f3 h\u01a1n ch\u0103ng l\u00e0 th\u00eam ch\u00fat l\u01b0u hu\u1ef3nh v\u00e0o hai h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 cho d\u1ec5 b\u1eadt l\u1eeda h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eddi Trung c\u1ed5 th\u00ec c\u0169ng v\u1eabn l\u00e0 \u0111\u1eadp hai h\u00f2n \u0111\u00e1 nh\u01b0ng v\u1eadt li\u1ec7u l\u00e0m m\u1ed3i l\u1eeda c\u00f3 ti\u1ebfn b\u1ed9 h\u01a1n ch\u00fat l\u00e0 d\u00f9ng gi\u1ebb r\u00e1ch kh\u00f4, r\u00eau kh\u00f4\u2026 Nh\u1eefng v\u1eadt li\u1ec7u n\u00e0y d\u1ec5 b\u00e9n l\u1eeda h\u01a1n n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201ctinder\u201d (b\u00f9i nh\u00f9i).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1edd ph\u00e1t hi\u1ec7n ra ch\u1ea5t ph\u1ed1t pho m\u00e0 di\u00eam qu\u1eb9t hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i m\u1edbi c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i g\u00f3p m\u1eb7t v\u1edbi \u0111\u1eddi. Ph\u1ed1t pho b\u1eaft l\u1eeda \u1edf nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 r\u1ea5t th\u1ea5p. N\u0103m 1681, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Anh t\u00ean l\u00e0 Robert Boyle \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra di\u00eam qu\u1eb9t b\u1eb1ng c\u00e2y ph\u1ebft l\u01b0u hu\u1ef3nh r\u1ed3i qu\u1eb9t v\u00e0o m\u1ed9t h\u1ee3p ch\u1ea5t g\u1ed3m l\u01b0u hu\u1ef3nh &#8211; ph\u1ed1t pho. Tuy nhi\u00ean, di\u00eam qu\u1eb9t n\u00e0y qu\u00e1 nh\u1ea1y n\u00ean ph\u00e1t minh c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng \u1ee9ng d\u1ee5ng v\u00e0o th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di\u00eam qu\u1eb9t \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u201cx\u00e0i\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 do m\u1ed9t d\u01b0\u1ee3c s\u0129 ng\u01b0\u1eddi Anh t\u00ean l\u00e0 John Walker ch\u1ebf ra. \u0111\u1ec3 c\u00e2y qu\u1eb9t b\u1eaft l\u1eeda ch\u1ec9 vi\u1ec7c k\u1eb9p n\u00f3 v\u00e0o t\u1edd gi\u1ea5y ph\u1ebft th\u1ee7y tinh nghi\u1ec1n nh\u1ecf. N\u0103m 1833, di\u00eam qu\u1eb9t c\u00f3 \u0111\u1ea7u nh\u00fang ph\u1ed1t pho c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t h\u1ecfa do c\u1ecd x\u00e1t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o t\u1ea1i Australia v\u00e0 t\u1ea1i \u0111\u1ee9c. Nh\u01b0ng, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u00e2u \u0111\u00e3 xong. Ph\u1ed1t pho tr\u1eafng hay v\u00e0ng qu\u00e1 nguy hi\u1ec3m cho c\u00f4ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u0103m 1906 c\u00f3 m\u1ed9t hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc c\u1ea5m s\u1eed d\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cu\u1ed1i c\u00f9ng lo\u1ea1i ph\u1ed1t pho \u0111\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed9c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1 v\u00e0 \u0111\u01b0a v\u00e0o s\u1eed d\u1ee5ng, ch\u1ea5t li\u1ec7u m\u1edbi n\u00e0y l\u00e0m cho vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng an to\u00e0n h\u01a1n. Di\u00eam qu\u1eb9t an to\u00e0n ch\u1ec9 ph\u00e1t h\u1ecfa khi qu\u1eb9t v\u00e0o m\u1ed9t v\u1eadt th\u00edch h\u1ee3p v\u00e0 n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o t\u1ea1i Th\u1ee5y \u0111i\u1ec3n n\u0103m 1844. Thay v\u00ec cho t\u1ea5t c\u1ea3 h\u00f3a ch\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft v\u00e0o \u0111\u1ea7u que di\u00eam th\u00ec ph\u1ed1t pho \u0111\u1ecf ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ebft tr\u00ean m\u1ed9t ph\u1ea7n v\u1ecf ngo\u00e0i bao di\u00eam. Di\u00eam qu\u1eb9t \u201can to\u00e0n\u201d v\u00ec n\u00f3 ch\u1ec9 ph\u00e1t h\u1ecfa khi qu\u1eb9t v\u00e0o ch\u1ed7 \u0111\u00e3 ph\u1ebft ph\u1ed1t pho \u0111\u1ecf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong th\u1ebf chi\u1ebfn th\u1ee9 hai, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i M\u1ef9 t\u00e1c chi\u1ebfn trong v\u00f9ng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng &#8211; n\u01a1i c\u00f3 m\u00f9a m\u01b0a k\u00e9o d\u00e0i, kh\u00ed h\u1eadu \u1ea9m \u01b0\u1edbt &#8211; n\u00ean th\u1ee9 di\u00eam qu\u1eb9t th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng x\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u00e0 Raymond Cady \u0111\u00e3 ch\u1ebf t\u1ea1o ra c\u00e1i bao qu\u1eb9t d\u00f9 c\u00f3 ng\u1ea5m n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn t\u00e1m gi\u1edd \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 li\u1ec1n c\u0169ng v\u1eabn qu\u1eb9t ra l\u1eeda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 1 &#8211; Arkady Leokum T\u1ea1o ra l\u1eeda th\u00ec l\u00e2u l\u1eafc v\u00e0 m\u1ea5t c\u00f4ng. Gi\u1eef l\u1eeda cho ch\u00e1y ho\u00e0i th\u00ec c\u0169ng phi\u1ec1n to\u00e1i, t\u1ed1n k\u00e9m. L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u00f3 l\u1eeda ngay khi c\u1ea7n. \u0111\u00f3 l\u00e0 \u01b0\u1edbc m\u01a1 c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-13640","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13640","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13640"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13640\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}