{"id":13708,"date":"2021-11-27T13:32:55","date_gmt":"2021-11-27T06:32:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=13708"},"modified":"2021-11-27T13:32:56","modified_gmt":"2021-11-27T06:32:56","slug":"lam-the-nao-de-do-duoc-nam-anh-sang","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/lam-the-nao-de-do-duoc-nam-anh-sang\/","title":{"rendered":"L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111o \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cn\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng\u201d?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>Trong l\u00fac ta ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00fd gi\u1ea3i m\u1ed9t c\u00e1ch ho\u00e0n to\u00e0n th\u1ecfa \u0111\u00e1ng m\u1ecdi kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng th\u00ec c\u00e1i m\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 \u0111o t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u00e1nh s\u00e1ng m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t ch\u00ednh x\u00e1c. ta \u0111\u00e3 c\u00f3 kh\u00e1i ni\u1ec7m kh\u00e1 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn v\u1ec1 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u00e1nh s\u00e1ng. N\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u1ed9 d\u00e0i m\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng truy\u1ec1n \u0111i trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian l\u00e0 m\u1ed9t n\u0103m. V\u1eady th\u00ec v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u0103n b\u1ea3n ph\u1ea3i gi\u1ea3i quy\u1ebft trong ph\u00e1t hi\u1ec7n \u201cn\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng\u201d l\u00e0 l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 \u0111o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eadt ch\u00ednh x\u00e1c t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u00e1nh s\u00e1ng?<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u1ec7c \u0111o t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi \u0111an m\u1ea1ch t\u00ean l\u00e0 Olaus Roemer th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb n\u0103m 1676. \u00d4ng nh\u1eadn th\u1ea5y r\u1eb1ng nh\u1eefng cu\u1ed9c nguy\u1ec7t th\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ed9t trong s\u1ed1 c\u00e1c h\u1ed9 tinh (m\u1eb7t tr\u0103ng) c\u1ee7a sao m\u1ed9c di\u1ec5n ra c\u00e0ng l\u00fac c\u00e0ng ch\u1eadm khi tr\u00e1i \u0111\u1ea5t di chuy\u1ec3n theo qu\u0129 \u0111\u1ea1o \u1edf \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch v\u1edbi sao m\u1ed9c (m\u1eb7t tr\u1eddi \u1edf gi\u1eefa th\u00ec tr\u00e1i \u0111\u1ea5t ph\u00eda b\u00ean n\u00e0y, sao m\u1ed9c ph\u00eda b\u00ean kia). R\u1ed3i khi tr\u00e1i \u0111\u1ea5t tr\u1edf l\u1ea1i v\u1ecb tr\u00ed c\u0169 th\u00ec nguy\u1ec7t th\u1ef1c c\u1ee7a h\u1ed9 tinh n\u00e0y l\u1ea1i di\u1ec5n ra \u0111\u00fang l\u00fac \u201cth\u1eddi bi\u1ec3u\u201d. Sai s\u1ed1 th\u1eddi gian c\u1ee7a s\u1ef1 ch\u1eadm tr\u1ec5 l\u00e0 v\u00e0o kho\u1ea3ng 17 ph\u00fat. \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ea7n kho\u1ea3ng th\u1eddi gian \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n qua \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh qu\u0129 \u0111\u1ea1o tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. m\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft kh\u00e1 r\u00f5 l\u00e0 kho\u1ea3ng 300 tri\u1ec7u km. m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y ph\u00fat t\u1ee9c l\u00e0 x\u1ea5p x\u1ec9 1000 gi\u00e2y. \u00c1nh s\u00e1ng t\u1eeb m\u1ed9t h\u1ed9 tinh c\u1ee7a sao m\u1ed9c \u0111\u00e3 ph\u1ea3i m\u1ea5t 1000 gi\u00e2y \u0111\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua kho\u1ea3ng c\u00e1ch 300 tri\u1ec7u km. V\u1eady, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u00e1nh s\u00e1ng l\u00e0 300.000 km\/gi\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y nay, gi\u00e1o s\u01b0 Albert michelson \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 ra nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u1ec3 c\u1ed1 t\u00ednh cho th\u1eadt ch\u00ednh x\u00e1c t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u00e1nh s\u00e1ng. B\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p kh\u00e1c, gi\u00e1o s\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111i \u0111\u1ebfn m\u1ed9t k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 300.454 km\/gi\u00e2y, ngh\u0129a l\u00e0 nhanh h\u01a1n t\u1ed1c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Olaus Roemer 454 km\/gi\u00e2y!<\/p>\n\n\n\n<p>Khi \u0111\u00e3 bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u00e1nh s\u00e1ng th\u00ec t\u00ednh ra \u0111\u01a1n v\u1ecb n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng l\u00e0 qu\u00e1, qu\u00e1 d\u1ec5, ph\u1ea3i kh\u00f4ng b\u1ea1n? Ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t con t\u00ednh nh\u00e2n. t\u00ednh gi\u00f9m b\u1ea1n (con s\u1ed1 x\u1ea5p x\u1ec9 th\u00f4i): 9.460.800.000.000 km t\u1ee9c l\u00e0 x\u1ea5p x\u1ec9 9,5 t\u1ec9 km.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum Trong l\u00fac ta ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00fd gi\u1ea3i m\u1ed9t c\u00e1ch ho\u00e0n to\u00e0n th\u1ecfa \u0111\u00e1ng m\u1ecdi kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng th\u00ec c\u00e1i m\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 \u0111o t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u00e1nh s\u00e1ng m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t ch\u00ednh x\u00e1c. ta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-13708","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13708","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13708"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13708\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}