{"id":13726,"date":"2021-11-27T13:34:10","date_gmt":"2021-11-27T06:34:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=13726"},"modified":"2021-11-27T13:34:11","modified_gmt":"2021-11-27T06:34:11","slug":"cai-gi-tao-nen-thac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/cai-gi-tao-nen-thac\/","title":{"rendered":"C\u00e1i g\u00ec t\u1ea1o n\u00ean th\u00e1c?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>Khi m\u1ed9t d\u00f2ng su\u1ed1i hay d\u00f2ng s\u00f4ng ch\u1ea3y tr\u00e0n qua m\u1ed9t v\u00e1ch \u0111\u00e1 cao v\u00e0 \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 th\u00e1c. N\u1ebfu v\u00e1ch \u0111\u00e1 thoai tho\u1ea3i ch\u1edb kh\u00f4ng d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 gh\u1ec1nh. \u0111\u00f4i khi m\u1ed9t d\u00f2ng s\u00f4ng, d\u00f2ng su\u1ed1i \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng m\u1ed9t chu\u1ed7i gh\u1ec1nh li\u00ean ti\u1ebfp. th\u00e1c Niagara l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec3u m\u1eabu m\u1ed9t v\u00e1ch \u0111\u00e1 d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra th\u00e1c nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. L\u1edbp \u0111\u00e1 ph\u00eda tr\u00ean th\u00e1c l\u00e0 l\u1edbp \u0111\u00e1 c\u1ee9ng c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 \u201cdolomite\u201d. Ph\u00eda d\u01b0\u1edbi l\u1edbp \u0111\u00e1 c\u1ee9ng \u1ea5y l\u00e0 l\u1edbp \u0111\u00e1 phi\u1ebfn \u0111\u1ea5t s\u00e9t m\u1ec1m h\u01a1n. Con s\u00f4ng Ni- agara ch\u1ea3y tr\u00e0n qua l\u1edbp \u0111\u00e1 c\u1ee9ng v\u00e0 \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng m\u1ed9t c\u00e1i h\u1ed3 l\u1edbn ph\u00eda d\u01b0\u1edbi \u201cch\u00e2n\u201d th\u00e1c. t\u1ea1i \u0111\u00e2y, n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o l\u1edbp \u0111\u00e1 m\u1ec1m \u0111i. t\u1ea5t nhi\u00ean n\u01b0\u1edbc c\u0169ng b\u00e0o m\u00f2n c\u1ea3 l\u1edbp \u0111\u00e1 c\u1ee9ng \u201cdolomite\u201d n\u1eefa. N\u1ebfu v\u1eady th\u00ec l\u00e2u ng\u00e0y th\u00e1c c\u0169ng tr\u1edf n\u00ean thoai tho\u1ea3i. tuy nhi\u00ean, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t kh\u1ed1i l\u1edbn \u0111\u00e1 c\u1ee9ng b\u1ecb \u201ch\u1ea5t xu\u1ed1ng\u201d. th\u1ebf l\u00e0 ch\u1ed7 \u0111\u00f3 l\u1ea1i th\u00e0nh v\u00e1ch th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng. \u1ede nh\u1eefng ng\u1ecdn th\u00e1c c\u00f9ng ki\u1ec3u m\u1eabu n\u00e0y, l\u1edbp \u0111\u00e1 c\u1ee9ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 sa th\u1ea1ch, ph\u00fan th\u1ea1ch ho\u1eb7c \u0111\u00e1 v\u00f4i. th\u00e1c Yellowstone Lower l\u1ea1i theo m\u1ed9t ki\u1ec3u m\u1eabu kh\u00e1c. m\u1ed9t kh\u1ed1i \u0111\u00e1 n\u00f3ng ch\u1ea3y kh\u1ed5ng l\u1ed3 nh\u01b0ng \u0111\u00e3 \u0111\u00f4ng \u0111\u1eb7c l\u1ea1i t\u1eeb th\u1eddi xa x\u01b0a v\u00e0 ch\u00f4n v\u00f9i d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng ch\u1eb7n ngang d\u00f2ng s\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 v\u00e0i tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, c\u00e1c b\u0103ng h\u00e0 c\u1ed5 kho\u00e9t s\u00e2u v\u00e0o thung l\u0169ng trong n\u00fai t\u1ea1o th\u00e0nh v\u00e1ch th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xu\u1ed1ng. C\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, m\u1eb7t \u0111\u1ea5t c\u00f3 nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng t\u1eeb th\u1eddi xa x\u01b0a, \u0111\u1ea5t c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ecb n\u00e2ng cao th\u00e0nh cao nguy\u00ean n\u00ean c\u00f3 nh\u1eefng d\u00f2ng su\u1ed1i \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng th\u00e0nh th\u00e1c. tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 ba ng\u1ecdn th\u00e1c n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t: th\u00e1c Niagara, th\u00e1c Victoria tr\u00ean s\u00f4ng Zambesi \u1edf ch\u00e2u Phi v\u00e0 th\u00e1c Iguassu n\u1eb1m gi\u1eefa bi\u00ean gi\u1edbi ba n\u01b0\u1edbc Argentina, Brazil v\u00e0 Paraguay. trong ba th\u00e1c n\u00e0y, th\u00e1c Niagara c\u00f3 l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc l\u1edbn nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u1ecdn th\u00e1c cao nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 Angel n\u1eb1m \u1edf n\u01b0\u1edbc Venezuela. N\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed5 t\u1eeb tr\u00ean cao 1005,8m xu\u1ed1ng. th\u00e1c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t phi c\u00f4ng t\u00ean l\u00e0 Jimmy ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u1eeb tr\u00ean m\u00e1y bay t\u1eeb n\u0103m 1935 v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ebfn th\u00e1c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m 1948. th\u00e1c n\u01b0\u1edbc r\u1ea5t h\u1eefu \u00edch cho con ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi ta s\u1eed d\u1ee5ng n\u00f3 \u0111\u1ec3 x\u00e2y nh\u00e0 m\u00e1y th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n. Ch\u00e2u Phi chi\u1ebfm t\u1edbi m\u1ed9t n\u1eeda n\u0103ng l\u1ef1c th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n nh\u01b0ng ph\u1ea7n l\u1edbn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum Khi m\u1ed9t d\u00f2ng su\u1ed1i hay d\u00f2ng s\u00f4ng ch\u1ea3y tr\u00e0n qua m\u1ed9t v\u00e1ch \u0111\u00e1 cao v\u00e0 \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 th\u00e1c. N\u1ebfu v\u00e1ch \u0111\u00e1 thoai tho\u1ea3i ch\u1edb kh\u00f4ng d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 gh\u1ec1nh. \u0111\u00f4i khi m\u1ed9t d\u00f2ng s\u00f4ng, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-13726","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13726","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13726"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13726\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}