{"id":13758,"date":"2021-11-27T13:36:29","date_gmt":"2021-11-27T06:36:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=13758"},"modified":"2021-11-27T13:36:30","modified_gmt":"2021-11-27T06:36:30","slug":"men-nam-moc-la-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/men-nam-moc-la-gi\/","title":{"rendered":"Men (n\u1ea5m m\u1ed1c) l\u00e0 g\u00ec?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu c\u00f3 m\u1ed9t \u00edt n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea1t l\u1ea1t \u0111\u1ec3 \u201ckh\u01a1i kh\u01a1i\u201d, kh\u00f4ng \u0111\u1eady k\u1ef9 th\u00ec ch\u1ec9 \u00edt ng\u00e0y sau s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00e1m b\u1ecdt xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc. V\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 m\u00f9i v\u1ecb r\u01b0\u1ee3u. S\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i n\u00e0y l\u00e0 do nh\u1eefng t\u1ebf b\u00e0o th\u1ef1c v\u1eadt li ti g\u1ecdi l\u00e0 con men c\u00f3 trong kh\u00f4ng kh\u00ed \u0111\u00e3 \u201c\u0111\u1ed9t nh\u1eadp\u201d v\u00e0o n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1ea1i \u0111\u00f3 g\u1eb7p m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng thu\u1eadn l\u1ee3i, ch\u00fang t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng. t\u1eeb h\u00e0ng m\u1ea5y ng\u00e0n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y v\u00e0 \u0111\u00e3 l\u1ee3i d\u1ee5ng n\u00f3 \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o ra nhi\u1ec1u lo\u1ea1i th\u1ee9c u\u1ed1ng c\u00f3 c\u1ed3n. Dung d\u1ecbch \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m b\u1eb1ng m\u1eadt m\u00eda, khoai, l\u00faa m\u1ea1ch \u0111en, b\u1eafp, m\u1ea1ch nha, hoa bia (hu bl\u00f4ng), t\u00e1o v\u00e0 nho \u0111\u1ec3 ngo\u00e0i kh\u00f4ng kh\u00ed cho l\u00ean men \u0111\u1ec3 l\u00e0m bia, r\u01b0\u1ee3u u\u00fdt ky, r\u01b0\u1ee3u t\u00e1o, r\u01b0\u1ee3u nho v\u00e0 c\u00e1c th\u1ee9c u\u1ed1ng kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do t\u00ecnh c\u1edd m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1eb1ng b\u1ed9t m\u00ec nh\u1ed3i xong n\u00ean \u0111\u1ec3 \u1edf ch\u1ed7 tr\u1ed1ng tr\u1ea3i m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn r\u1ed3i m\u1edbi \u0111em n\u01b0\u1edbng th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t x\u1ea3y ra: kh\u1ed1i b\u1ed9t nh\u00e0o \u0111\u00f3 t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 \u00e2m th\u1ea7m n\u1edf ph\u00ecnh ra v\u00e0 t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t th\u1ee9 m\u00f9i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u01b0ng d\u1ec5 ch\u1ecbu. \u0111em n\u01b0\u1edbng thay v\u00ec x\u1eb9p l\u00e9p v\u00e0 c\u1ee9ng ng\u1eafc th\u00ec n\u00f3 l\u1ea1i n\u1edf, h\u00f3a nh\u1eb9 ra, x\u1ed1p v\u00e0 c\u00f3 l\u1ed7 nh\u1ecf nh\u1ecf b\u00ean trong.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1857 Louis Pasteur loan b\u00e1o \u00f4ng \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra c\u00e1ch l\u00fd gi\u1ea3i hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y. \u00d4ng n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 do s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a nh\u1eefng th\u1ef1c v\u1eadt li ti, \u0111\u01a1n b\u00e0o g\u1ecdi l\u00e0 con men. Men thu\u1ed9c h\u1ecd n\u1ea5m v\u00e0 l\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt nh\u1ecf x\u00edu, d\u1ea1ng tr\u00f2n v\u00e0 kh\u00f4ng m\u00e0u. Ch\u00fang l\u1edbn h\u01a1n h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c lo\u1ea1i vi khu\u1ea9n. tuy v\u1eady, ch\u00fang c\u0169ng c\u00f2n r\u1ea5t nh\u1ecf, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i t\u1eeb ba \u0111\u1ebfn b\u1ed1n ng\u00e0n con x\u1ebfp h\u00e0ng n\u1ed1i \u0111u\u00f4i nhau m\u00e0 ch\u1ec9 d\u00e0i kho\u1ea3ng 0,2cm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Men sinh tr\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u1ea9y ch\u1ed3i, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 con men m\u1ecdc ra m\u1ed9t c\u00e1i ch\u1ed3i. Ch\u1ed3i ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 t\u00e1ch kh\u1ecfi t\u1ebf b\u00e0o m\u1eb9 \u1edf ch\u1ed7 v\u00e1ch t\u1ebf b\u00e0o. trong khi ph\u00e1t tri\u1ec3n, con men t\u1ea1o ra c\u00e1c ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201czymase v\u00e0 invertase\u201d. C\u1ea3 hai ch\u1ea5t n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi chung l\u00e0 ph\u00e2n h\u00f3a t\u1ed1 (enzymes) v\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00ean men tinh b\u1ed9t \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn tinh b\u1ed9t th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng th\u00e0nh r\u01b0\u1ee3u. S\u1ef1 l\u00ean men di\u1ec5n ra s\u1ebd t\u1ea1o ra kh\u00ed carbon dioxide. \u0111\u1ec3 l\u00e2u n\u1eefa, kh\u00ed n\u00e0y c\u0169ng b\u1ed1c l\u00ean kh\u1ecfi r\u01b0\u1ee3u l\u00e0m cho r\u01b0\u1ee3u m\u1ea5t ch\u1ea5t c\u1ed3n. Bia, r\u01b0\u1ee3u nho, r\u01b0\u1ee3u t\u00e1o\u2026 v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ee9c u\u1ed1ng kh\u00e1c l\u00e0 do men \u0111\u00e3 l\u00e0m bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i tinh b\u1ed9t th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ed3i t\u1eeb \u0111\u01b0\u1eddng th\u00e0nh kh\u00ed carbon dioxide v\u00e0 c\u1ed3n. trong b\u1ed9t m\u00ec nh\u00e0o (tr\u01b0\u1edbc khi n\u01b0\u1edbng), kh\u00ed carbon dioxide t\u1ee5 l\u1ea1i v\u1edbi nhau nh\u01b0 nh\u1eefng c\u00e1i bong b\u00f3ng trong b\u1ed9t m\u00ec. Khi n\u01b0\u1edbng l\u00ean, kh\u00ed carbon dioxide t\u0103ng th\u1ec3 t\u00edch v\u00e0 b\u1ed1c h\u01a1i tho\u00e1t ra \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng c\u00e1i \u201chang\u201d nho nh\u1ecf, nh\u1edd \u0111\u00f3 b\u00e1nh m\u00ec n\u1edf ph\u1ed3ng ra, x\u1ed1p v\u00e0 nh\u1eb9.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum N\u1ebfu c\u00f3 m\u1ed9t \u00edt n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea1t l\u1ea1t \u0111\u1ec3 \u201ckh\u01a1i kh\u01a1i\u201d, kh\u00f4ng \u0111\u1eady k\u1ef9 th\u00ec ch\u1ec9 \u00edt ng\u00e0y sau s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00e1m b\u1ecdt xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc. V\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 m\u00f9i v\u1ecb r\u01b0\u1ee3u. S\u1ef1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-13758","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13758","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13758"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13758\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}