{"id":13816,"date":"2021-11-27T13:40:39","date_gmt":"2021-11-27T06:40:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=13816"},"modified":"2021-11-27T13:40:40","modified_gmt":"2021-11-27T06:40:40","slug":"mot-bong-vai-la-con-vat-nhu-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/mot-bong-vai-la-con-vat-nhu-the-nao\/","title":{"rendered":"M\u1ecdt b\u00f4ng v\u1ea3i l\u00e0 con v\u1eadt nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede Hoa K\u1ef3 khi ph\u00e1t hi\u1ec7n ra con m\u1ecdt h\u1ea1t b\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng tin r\u1eb1ng con b\u1ecd c\u00e1nh c\u1ee9ng m\u00e0u n\u00e2u nh\u1ecf x\u00edu \u1ea5y l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c h\u1ea1i gh\u00ea g\u1edbm nh\u01b0 v\u1eady. Ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e1t hi\u1ec7n ra n\u00f3 \u1edf mi\u1ec1n nam ban Texas t\u1eeb n\u0103m 1892. Ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m sau, ng\u01b0\u1eddi ta \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng h\u1eb1ng n\u0103m gi\u1ed1ng m\u1ecdt n\u00e0y ph\u00e1 ho\u1ea1i h\u01a1n 6 tri\u1ec7u ki\u1ec7n b\u00f4ng v\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ecdt b\u00f4ng v\u1ea3i xu\u1ea5t x\u1ee9 t\u1eeb Trung M\u1ef9. N\u00f3 \u201cdi chuy\u1ec3n\u201d v\u1ec1 mi\u1ec1n b\u1eafc, xuy\u00ean qua n\u01b0\u1edbc Mexico, qua v\u00f9ng b\u1edd bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 t\u1edbi v\u00f9ng Brownsville bang Texas. C\u0169ng nh\u01b0 m\u1ecdi lo\u00e0i c\u00f4n tr\u00f9ng kh\u00e1c, ch\u00fang c\u00f3 kh\u1ee9u gi\u00e1c r\u1ea5t b\u00e9n nh\u1ea1y. Nhi\u1ec1u th\u00ed nghi\u1ec7m \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng m\u1ed9t con m\u1ecdt ch\u1ec9 m\u1edbi qua h\u1ebft giai \u0111o\u1ea1n \u1ea5u tr\u00f9ng &#8211; ngh\u0129a l\u00e0 m\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0 \u201cm\u1ecdt nh\u00ed\u201d th\u00f4i &#8211; m\u00e0 n\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1ecfng \u0111\u1ea7u h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng tr\u1ed3ng b\u00f4ng \u1edf c\u00e1ch xa n\u00f3 t\u1edbi g\u1ea7n ch\u1ee5c c\u00e2y s\u1ed1.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, m\u1ecdt b\u00f4ng v\u1ea3i d\u00e0i c\u1ee1 0,8 cm. C\u1eb7p h\u00e0m \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111\u1ea7u m\u0169i gi\u00fap cho m\u1ecdt d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ee5c l\u1ed7 v\u00e0o ch\u1ed3i n\u1ee5 c\u00e2y b\u00f4ng v\u1ea3i. M\u1ecdt ng\u1ee7 \u0111\u00f4ng d\u01b0\u1edbi l\u1edbp c\u1ecf hay l\u00e1 kh\u00f4 hay trong c\u00e1c khe n\u1ee9t tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n, khi c\u00e2y b\u00f4ng v\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u00e2m ch\u1ed3i n\u1ea9y l\u1ed9c th\u00ec m\u1ecdt c\u0169ng m\u1edf m\u00e0n c\u00f4ng vi\u1ec7c ph\u00e1 ho\u1ea1i. M\u1ecdt c\u00e1i \u0111\u1ee5c l\u1ed7 v\u00e0o ch\u1ed3i non r\u1ed3i \u0111\u1ebb tr\u1ee9ng v\u00e0o \u0111\u00f3. Ba b\u1ed1n ng\u00e0y sau, tr\u1ee9ng n\u1edf th\u00e0nh \u1ea5u tr\u00f9ng. V\u00e0 \u1ea5u tr\u00f9ng s\u1ed1ng b\u1eb1ng ch\u1ea5t b\u1ed5 d\u01b0\u1ee1ng b\u00ean trong ch\u1ed3i b\u00f4ng v\u1ea3i. Nh\u01b0ng nh\u1eefng ch\u1ed3i n\u1ee5 b\u00f4ng v\u1ea3i m\u1edbi l\u00e0 m\u00f3n kho\u00e1i kh\u1ea9u c\u1ee7a ch\u00fang. Khi kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed3i n\u1ee5 ch\u00fang t\u1ea5n c\u00f4ng ngay ch\u00ednh hoa b\u00f4ng v\u1ea3i ho\u1eb7c b\u00f4ng v\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u1ea7u k\u1ebft s\u1ee3i. V\u00e0 ch\u00fang chui v\u00e0o, \u1edf \u0111\u00f3 cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh h\u00f3a ra con m\u1ecdt.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 t\u1edbi b\u1ed1n th\u1ebf h\u1ec7 m\u1ecdt sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf ch\u1ec9 trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian c\u1ee7a m\u1ed9t m\u00f9a b\u00f4ng, b\u1edfi v\u1eady, ch\u00fang g\u00e2y tai h\u1ea1i gh\u00ea g\u1edbm. Nh\u1eefng ch\u1ed3i, n\u1ee5 b\u1ecb ph\u00e1 s\u1ebd kh\u00f4ng ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 ngay c\u1ea3 b\u00f4ng \u0111\u00e3 k\u1ebft s\u1ee3i m\u00e0 b\u1ecb m\u1ecdt ph\u00e1 ho\u1ea1i c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ki\u1ebfn v\u00e0 nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 th\u00fa v\u1ecb!<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u1ea1o v\u1eadt h\u1ea5p d\u1eabn, \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 \u00fd nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y l\u00e0 lo\u00e0i ki\u1ebfn. C\u00f3 t\u1edbi 3500 th\u1ee9 ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau chia nhau s\u1ed1ng \u1edf kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u1ee9 ki\u1ebfn \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau ngo\u1ea1i tr\u1eeb m\u00e0u s\u1eafc v\u00e0 k\u00edch c\u1ee1 th\u00e2n th\u1ec3. M\u1ed7i con ki\u1ebfn c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1ecf t\u1eeb m\u1ed9t milim\u00e9t ho\u1eb7c d\u00e0i t\u1edbi 2 inch (inch &#8211; 2,54cm). V\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c gi\u1ed1ng ki\u1ebfn \u0111\u1ec1u s\u1ed1ng th\u00e0nh t\u1eadp \u0111o\u00e0n. Nh\u01b0ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gh\u00ea g\u1edbm trong l\u1ed1i s\u1ed1ng v\u00e0 t\u1eadp t\u00ednh c\u1ee7a m\u1ed7i gi\u1ed1ng ki\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng \u201cki\u1ec3u m\u1eabu\u201d c\u1ee7a gi\u1ed1ng ki\u1ebfn l\u00e0 ki\u1ebfn \u201cqu\u00e2n \u0111\u1ed9i\u201d. N\u00f3 \u0103n th\u1ecbt ngay c\u1ea3 sinh v\u1eadt \u0111ang c\u00f2n s\u1ed1ng! \u1ede ch\u00e2u Phi c\u00f3 ki\u1ec3u m\u1eabu ki\u1ebfn \u201cqu\u00e2n \u0111\u1ed9i\u201d v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cki\u1ebfn h\u00e0nh qu\u00e2n\u201d. Ki\u1ebfn n\u00e0y di chuy\u1ec3n th\u00e0nh \u201c\u0111\u1ea1o binh\u201d c\u00f3 t\u1edbi h\u00e0ng tri\u1ec7u tri\u1ec7u con. \u0111\u1eb1ng sau con \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00fang \u0111i qua, t\u1eeb c\u00e2y c\u1ecf cho \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, kh\u00f4ng m\u1ed9t th\u1ee9 g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i. Ch\u00fang gi\u1ebft h\u1ebft, \u0103n h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta t\u1ef1 h\u1ecfi: \u201cL\u00e0m sao m\u1ed9t c\u00f4n tr\u00f9ng nh\u1ecf b\u00e9 nh\u01b0 con ki\u1ebfn l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ebft v\u00e0 \u0103n h\u1ebft m\u1ecdi th\u1ee9 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng di chuy\u1ec3n c\u1ee7a ch\u00fang nh\u01b0 v\u1eady?\u201d Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, ch\u00fang g\u1ed3m c\u1ea3 tri\u1ec7u tri\u1ec7u con. Ngay c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng v\u1eadt l\u1edbn c\u0169ng ph\u1ea3i ch\u1ea1y th\u1ee5c m\u1ea1ng khi binh \u0111o\u00e0n ki\u1ebfn ti\u1ebfn t\u1edbi. N\u1ebfu ch\u1ea1y kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u00ec d\u1ee9t kho\u00e1t l\u00e0 ph\u1ea3i \u201cgood-bye\u201d cu\u1ed9c \u0111\u1eddi! Binh \u0111o\u00e0n ki\u1ebfn s\u1ebd gi\u1ebft ch\u1ebft r\u1ed3i \u0103n th\u1ecbt, d\u00f9 l\u00e0 chim bay, d\u00f9 l\u00e0 c\u00e1 s\u1ea5u, d\u00f9 l\u00e0\u2026 s\u01b0 t\u1eed!<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng may, \u0111\u1ea1o binh ki\u1ebfn \u1edf ch\u00e2u M\u1ef9 ch\u1ec9 \u0103n nh\u1eefng sinh v\u1eadt nh\u1ecf. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ki\u1ebfn trong c\u00e1c \u0111\u1ea1o binh n\u00e0y kh\u00f4ng l\u1edbn l\u1eafm. Ch\u00fang sinh s\u1ed1ng \u1edf Hoa K\u1ef3, Trung v\u00e0 Nam M\u1ef9. \u0111\u1ea1o binh ki\u1ebfn n\u00e0y g\u1ed3m h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u00e0n, \u0111i th\u00e0nh h\u00e0ng. \u1ece Mexico, khi ki\u1ebfn \u0111\u1ebfn, ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i b\u1ecf nh\u00e0 b\u1ecf c\u1eeda m\u00e0 ch\u1ea1y. G\u00e0, v\u1ecbt, m\u00e8o, ch\u00f3, chu\u1ed9t, th\u1eb1n l\u1eb1n, gi\u00e1n\u2026 ngh\u0129a l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 ki\u1ebfn gi\u1ebft v\u00e0 \u201cx\u1ef1c\u201d tu\u1ed1t. Khi ch\u1ee7 nh\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1, h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 y\u00ean t\u00e2m kh\u00f4ng m\u1ed9t sinh v\u1eadt n\u00e0o c\u00f2n s\u1ed1ng s\u00f3t, k\u1ec3 c\u1ea3 s\u00e2u b\u1ecd, c\u00f4n tr\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1eafc b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1edd l\u00e0 ki\u1ebfn c\u0169ng c\u00f3\u2026 n\u00f4 l\u1ec7! \u1ea4y th\u1ebf m\u00e0 ki\u1ebfn \u1edf Amazon (Nam M\u1ef9) c\u00f3 \u0111\u1ea5y. Ki\u1ebfn Amazon, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 ki\u1ebfn l\u00ednh, do \u0111\u00f3 ch\u00fang kh\u00f4ng bi\u1ebft ki\u1ebfm l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 nu\u00f4i con c\u00e1i. V\u00ec v\u1eady ch\u00fang ph\u1ea3i b\u1eaft m\u1ed9t gi\u1ed1ng ki\u1ebfn kh\u00e1c nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1eb7ng cho ch\u00fang. Ch\u00fang c\u00e0n qu\u00e9t c\u00e1c \u1ed5 ki\u1ebfn \u0111en, nh\u1ecf h\u01a1n ch\u00fang. H\u1ec5 con ki\u1ebfn \u0111en n\u00e0o c\u1ea3 gan ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u00fang li\u1ec1n b\u1ecb gi\u1ebft li\u1ec1n. Sau \u0111\u00f3, ch\u00fang tha tr\u1ee9ng v\u00e0 \u1ea5u tr\u00f9ng ki\u1ebfn \u0111en v\u1ec1 t\u1ed5 c\u1ee7a m\u00ecnh. Tr\u1ee9ng n\u1edf ra, \u1ea5u tr\u00f9ng l\u1edbn l\u00ean s\u1ed1ng trong \u201ct\u1eadp \u0111o\u00e0n\u201d ki\u1ebfn Amazon nh\u01b0 nh\u1eefng t\u00ean n\u00f4 l\u1ec7!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum \u1ede Hoa K\u1ef3 khi ph\u00e1t hi\u1ec7n ra con m\u1ecdt h\u1ea1t b\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng tin r\u1eb1ng con b\u1ecd c\u00e1nh c\u1ee9ng m\u00e0u n\u00e2u nh\u1ecf x\u00edu \u1ea5y l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c h\u1ea1i gh\u00ea g\u1edbm nh\u01b0 v\u1eady. Ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e1t hi\u1ec7n ra [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-13816","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13816","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13816"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13816\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13816"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13816"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13816"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}