{"id":13891,"date":"2021-11-27T13:56:35","date_gmt":"2021-11-27T06:56:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=13891"},"modified":"2021-11-27T13:56:36","modified_gmt":"2021-11-27T06:56:36","slug":"kich-thich-to-la-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/kich-thich-to-la-gi\/","title":{"rendered":"K\u00edch th\u00edch t\u1ed1 l\u00e0 g\u00ec?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00edch th\u00edch t\u1ed1 &#8211; ti\u1ebfng Anh l\u00e0 \u201chormone\u201d &#8211; \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft ra t\u1eeb tuy\u1ebfn (h\u1ea1ch) n\u1ed9i ti\u1ebft (endocrine hay ductless glands). G\u1ecdi l\u00e0 \u201cn\u1ed9i ti\u1ebft\u201d &#8211; ductless &#8211; b\u1edfi v\u00ec nh\u1eefng ch\u1ea5t do c\u00e1c tuy\u1ebfn \u1ea5y \u0111i th\u1eb3ng v\u00e0o m\u00e1u ch\u1edb kh\u00f4ng c\u1ea7n qua \u1ed1ng d\u1eabn truy\u1ec1n n\u00e0o. K\u00edch th\u00edch t\u1ed1 c\u0169ng l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u1ed9t v\u00e0i c\u01a1 quan (b\u1ed9 ph\u1eadn) c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 gan, th\u1eadn. Nh\u01b0ng h\u1ea7u h\u1ebft k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 \u0111\u1ec1u do c\u00e1c tuy\u1ebfn (h\u1ea1ch) ti\u1ebft ra.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed7i lo\u1ea1i k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ri\u00eang bi\u1ec7t cho t\u1eebng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3. N\u00f3i chung, ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan b\u00ean trong c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 s\u1ef1 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng, dinh d\u01b0\u1ee1ng, d\u1ef1 tr\u1eef, ti\u00eau h\u00f3a v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u00e1i s\u1ea3n xu\u1ea5t\u2026 N\u1ebfu c\u00e1c tuy\u1ebfn ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng qu\u00e1 m\u1ea1nh ho\u1eb7c qu\u00e1 y\u1ebfu th\u00ec ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng sinh l\u00fd c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 b\u1ecb r\u1ed1i lo\u1ea1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng tuy\u1ebfn (h\u1ea1ch) v\u00e0 k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 ch\u1ee7 y\u1ebfu trong c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0: tuy\u1ebfn gi\u00e1p n\u1eb1m \u1edf c\u1ed5, ti\u1ebft ra k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 gi\u00fap t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c qu\u00e1 tr\u00ecnh trao \u0111\u1ed5i ch\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy\u1ebfn y\u00ean n\u1eb1m \u1edf m\u1eb7t d\u01b0\u1edbi v\u1ecf n\u00e3o v\u00e0 g\u1ed3m c\u00f3 hai ph\u1ea7n. M\u1ed9t th\u1ee9 k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 do m\u1ed9t trong hai ph\u1ea7n n\u00e0y ti\u1ebft ra g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o s\u1ef1 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3. Ph\u1ea7n kia ti\u1ebft ra k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 \u0111\u1ec3 gi\u00fap ta ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc, ch\u1ea5t b\u00e9o, \u00e1p huy\u1ebft v\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a th\u00e2n nhi\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy\u1ebfn th\u01b0\u1ee3ng th\u1eadn &#8211; r\u1ea5t quan tr\u1ecdng &#8211; n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda tr\u00ean m\u1ed7i tr\u00e1i th\u1eadn (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 qu\u1ea3 c\u1eadt). M\u1ed9t trong hai tuy\u1ebfn n\u00e0y ti\u1ebft ra k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ea5t adrenalin. Lo\u1ea1i k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u00e1p huy\u1ebft v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u1edbi c\u1ea3m x\u00fac. Khi b\u1ecb x\u00fac \u0111\u1ed9ng, ph\u1ea5n kh\u00edch ho\u1eb7c s\u1ee3 h\u00e3i th\u00ec tuy\u1ebfn n\u00e0y ti\u1ebft ra nhi\u1ec1u k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 lo\u1ea1i n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t tuy\u1ebfn kh\u00e1c trong c\u01a1 th\u1ec3 t\u1ea1o ra lo\u1ea1i k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 khi\u1ebfn cho con ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh x\u1eed nh\u01b0 l\u00e0 nam ho\u1eb7c n\u1eef, ngh\u0129a l\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ph\u00e1i t\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ec9 s\u01a1 qua nh\u01b0 v\u1eady th\u00f4i m\u00e0 ta \u0111\u00e3 th\u1ea5y c\u00e1c k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 (hormone) th\u1ee7 m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 s\u1ed1ng, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a ta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum K\u00edch th\u00edch t\u1ed1 &#8211; ti\u1ebfng Anh l\u00e0 \u201chormone\u201d &#8211; \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft ra t\u1eeb tuy\u1ebfn (h\u1ea1ch) n\u1ed9i ti\u1ebft (endocrine hay ductless glands). G\u1ecdi l\u00e0 \u201cn\u1ed9i ti\u1ebft\u201d &#8211; ductless &#8211; b\u1edfi v\u00ec nh\u1eefng ch\u1ea5t do c\u00e1c tuy\u1ebfn \u1ea5y \u0111i th\u1eb3ng v\u00e0o [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-13891","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13891","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13891"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13891\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}