{"id":13965,"date":"2021-11-27T14:07:43","date_gmt":"2021-11-27T07:07:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=13965"},"modified":"2021-11-27T14:07:44","modified_gmt":"2021-11-27T07:07:44","slug":"anh-sang-duoc-truyen-di-nhu-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/anh-sang-duoc-truyen-di-nhu-the-nao\/","title":{"rendered":"\u00c1nh s\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n \u0111i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1nh s\u00e1ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 trong th\u1ebf gi\u1edbi ta \u0111ang s\u1ed1ng. ta ch\u01b0a bi\u1ebft g\u00ec nhi\u1ec1u v\u1ec1 \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec ta bi\u1ebft (v\u1ec1 \u00e1nh s\u00e1ng) ch\u01b0a h\u1eb3n l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n ch\u00ednh x\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1a tr\u00ean t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ec3 \u201cm\u00f4 t\u1ea3\u201d, ch\u1ee9 ch\u01b0a c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 l\u00fd gi\u1ea3i m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00edch \u0111\u00e1ng. ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft, \u00e1nh s\u00e1ng l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng c\u1ee7a n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng (en- ergy). C\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng d\u1ea1ng kh\u00e1c c\u1ee7a n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng &#8211; nh\u01b0 nhi\u1ec7t, s\u00f3ng \u0111i\u1ec7n, tia X\u2026 th\u00ec t\u1ed1c \u0111\u1ed9, t\u1ea7n s\u1ed1 v\u00e0 \u0111\u1ed9 d\u00e0i s\u00f3ng \u00e1nh s\u00e1ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng t\u00ednh n\u0103ng kh\u00e1c c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u1eefng t\u00ednh n\u0103ng c\u1ee7a n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng. ta c\u0169ng \u0111\u00e3 bi\u1ebft, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng l\u00e0 kho\u1ea3ng 300.000km\/gi\u00e2y. \u0111\u01a1n v\u1ecb \u201cquang ni\u00ean\u201d hay n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng &#8211; 9.460.000.000km, ngh\u0129a l\u00e0 su\u00fdt so\u00e1t m\u1ed9t ngh\u00ecn t\u1ef7 n\u0103m km &#8211; d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u00ednh c\u00e1c kho\u1ea3ng c\u00e1ch kh\u00f4ng gian trong v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra nhi\u1ec1u l\u00fd thuy\u1ebft \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u00e1nh s\u00e1ng l\u00e0 g\u00ec v\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n \u0111i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. V\u00e0o cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 XVII, nh\u00e0 b\u00e1c h\u1ecdc Issac Newton cho r\u1eb1ng \u00e1nh s\u00e1ng l\u00e0 nh\u1eefng \u201ch\u1ea1t\u201d, v\u00ed nh\u01b0 nh\u1eefng vi\u00ean \u0111\u1ea1n b\u1eafn ra t\u1eeb ngu\u1ed3n s\u00e1ng. Nh\u01b0ng l\u00fd thuy\u1ebft \u201ch\u1ea1t\u201d n\u00e0y kh\u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng. C\u0169ng trong th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y, nh\u00e0 b\u00e1c h\u1ecdc Christian Huyghens \u0111\u01b0a ra thuy\u1ebft \u201cs\u00f3ng \u00e1nh s\u00e1ng\u201d. \u00d4ng cho \u00e1nh s\u00e1ng lan truy\u1ec1n d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng s\u00f3ng, c\u0169ng nh\u01b0 khi n\u00e9m m\u1ed9t h\u00f2n s\u1ecfi xu\u1ed1ng ao, ta th\u1ea5y c\u00f3 nh\u1eefng v\u00f2ng tr\u00f2n s\u00f3ng lan r\u1ed9ng ra.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1nh s\u00e1ng l\u00e0 s\u00f3ng hay l\u00e0 h\u1ea1t? Cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn k\u00e9o d\u00e0i su\u1ed1t 150 n\u0103m. L\u1ea7n l\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u00e0i t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng. S\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho l\u00fd thuy\u1ebft \u201ch\u1ea1t \u00e1nh s\u00e1ng\u201d b\u1ecb \u0111\u00e0o th\u1ea3i. tuy nhi\u00ean, ng\u00e0y nay c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho r\u1eb1ng \u00e1nh s\u00e1ng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1eeba h\u1ea1t v\u1eeba nh\u01b0 s\u00f3ng. Nh\u1eefng th\u00ed nghi\u1ec7m \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf c\u1ea3 hai thuy\u1ebft tr\u00ean \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u1ea7n \u0111\u00fang. Do \u0111\u00f3 cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay ch\u01b0a ai \u0111\u01b0a ra \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi x\u00e1c quy\u1ebft cho c\u00e2u h\u1ecfi \u201c\u00e1nh s\u00e1ng l\u00e0 g\u00ec?\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum \u00c1nh s\u00e1ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 trong th\u1ebf gi\u1edbi ta \u0111ang s\u1ed1ng. ta ch\u01b0a bi\u1ebft g\u00ec nhi\u1ec1u v\u1ec1 \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec ta bi\u1ebft (v\u1ec1 \u00e1nh s\u00e1ng) ch\u01b0a h\u1eb3n l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n ch\u00ednh x\u00e1c. Ng\u01b0\u1eddi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-13965","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13965","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13965"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13965\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13965"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}