{"id":13981,"date":"2021-11-27T14:08:59","date_gmt":"2021-11-27T07:08:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=13981"},"modified":"2021-11-27T14:08:59","modified_gmt":"2021-11-27T07:08:59","slug":"nguoi-song-trong-hang-dong-la-ai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/nguoi-song-trong-hang-dong-la-ai\/","title":{"rendered":"Ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng trong hang \u0111\u1ed9ng l\u00e0 ai?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Con ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng c\u00e1ch \u0111\u00e2y h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u00e0n n\u0103m \u0111\u00e3 l\u1ea5y hang \u0111\u1ed9ng trong v\u00e1ch n\u00fai l\u00e0m n\u01a1i tr\u00fa ng\u1ee5. Th\u1eadt ra, m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed s\u1ed1ng trong hang \u0111\u1ed9ng nom kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi ng\u00e0y nay. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi N\u00e9anderthal\u201d. B\u1ed9 n\u00e3o c\u1ee7a h\u1ecd l\u1edbn h\u01a1n b\u1ed9 n\u00e3o con ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, nh\u01b0ng tr\u00ean khu\u00f4n m\u1eb7t c\u1ee7a h\u1ecd, ph\u00eda tr\u00ean ch\u00e2n m\u00e0y l\u1ea1i c\u00f3 n\u1ebfp nh\u0103n l\u1edbn v\u00e0 s\u00e2u. Chi\u1ec1u cao c\u1ee7a h\u1ecd ch\u1ec9 v\u00e0o kho\u1ea3ng 1,5m v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng th\u1eb3ng nh\u01b0 con ng\u01b0\u1eddi ng\u00e0y nay.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng trong hang \u0111\u1ed9ng ch\u01b0a bi\u1ebft hay ch\u01b0a quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u0103m s\u00f3c nh\u00e0 c\u1eeda. H\u1ecd v\u1ee9t \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea1c b\u1eeba b\u00e3i, lung tung tr\u00ean n\u1ec1n hang. Trong h\u00e0ng ng\u00e0n h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m li\u00ean ti\u1ebfp x\u1ea3 r\u00e1c b\u1eeba b\u00e3i nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean r\u00e1c ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng l\u00ean c\u00f3 khi \u0111\u1ea7y c\u1ea3 hang. C\u00e1c hang h\u1ecd c\u01b0 ng\u1ee5 r\u1ed9ng l\u1edbn nh\u01b0ng t\u1ed1i t\u0103m v\u00e0 l\u1ea1nh l\u1ebdo. Ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ed1ng ph\u00eda trong g\u1ea7n c\u1eeda hang \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh gi\u00f3, m\u01b0a, tuy\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111i qu\u00e1 s\u00e2u v\u00e0o ch\u1ed7 hang s\u00e2u t\u1ed1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n cu\u1ed1i th\u1eddi k\u1ef3 b\u0103ng gi\u00e1, ng\u01b0\u1eddi \u201cCro-Magnon\u201d b\u1ed9 d\u1ea1ng b\u00ean ngo\u00e0i nom \u0111\u00e3 kh\u00e1 gi\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i &#8211; \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u sinh ho\u1ea1t tr\u00ean n\u1ec1n \u0111\u1ea5t nay l\u00e0 ch\u00e2u \u00c2u. C\u0169ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi N\u00e9anderthal s\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi Cro-Magnon c\u0169ng ch\u1ec9 s\u1ed1ng ph\u00eda trong g\u1ea7n c\u1ee7a hang. Tuy nhi\u00ean, khi s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi t\u0103ng l\u00ean th\u00ec s\u1ed1 hang kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ee7 n\u1eefa. Th\u1ebf l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i c\u1ea5t ch\u00f2i hay \u0111\u00e0o hang d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong hang h\u1ecd sinh s\u1ed1ng, c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 v\u1ebd nh\u1eefng b\u1ee9c tranh tr\u00ean tr\u1ea7n hang nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 th\u1ea5y t\u1ea1i m\u1ed9t v\u00e0i hang \u1edf mi\u1ec1n Nam n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p v\u00e0 T\u00e2y B\u1eafc n\u01b0\u1edbc T\u00e2y Ban Nha. Nh\u1eefng b\u1ee9c tranh n\u00e0y r\u1ea5t \u0111\u00e1ng l\u01b0u \u00fd. N\u00e9t v\u1ebd r\u1ea5t linh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 \u0111\u1ea7y uy l\u1ef1c, m\u00f4 t\u1ea3 c\u1ea3nh \u0111i s\u0103n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng trong hang. M\u1ed3i s\u0103n c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 c\u00e1c th\u00fa l\u1edbn nh\u01b0 b\u00f2 t\u00f3t, g\u1ea5u, heo r\u1eebng, kh\u1ed5ng t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u1ea3 t\u00ea gi\u00e1c n\u1eefa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum Con ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng c\u00e1ch \u0111\u00e2y h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u00e0n n\u0103m \u0111\u00e3 l\u1ea5y hang \u0111\u1ed9ng trong v\u00e1ch n\u00fai l\u00e0m n\u01a1i tr\u00fa ng\u1ee5. Th\u1eadt ra, m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed s\u1ed1ng trong hang \u0111\u1ed9ng nom kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi ng\u00e0y nay. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-13981","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13981","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13981"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13981\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13982,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13981\/revisions\/13982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13981"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13981"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13981"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}