{"id":13991,"date":"2021-11-27T14:09:50","date_gmt":"2021-11-27T07:09:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=13991"},"modified":"2021-11-27T14:09:51","modified_gmt":"2021-11-27T07:09:51","slug":"tai-sao-nhiet-do-trong-ruot-trai-dat-lai-cao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-nhiet-do-trong-ruot-trai-dat-lai-cao\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 trong ru\u1ed9t tr\u00e1i \u0111\u1ea5t l\u1ea1i cao?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ec1 m\u1eb7t tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c bao b\u1ecdc b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1i v\u1ecf b\u1eb1ng \u0111\u00e1, d\u00e0y \u0111\u1ed9 v\u00e0i ba ch\u1ee5c ki-l\u00f4-m\u00e9t. C\u00e0ng \u0111i s\u00e2u kho\u1ea3ng 20m trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t th\u00ec nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u0103ng l\u00ean 10C r\u1ed3i. N\u1ebfu \u0111\u00e0o s\u00e2u xu\u1ed1ng trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t kho\u1ea3ng 3,5km th\u00ec nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u00f4i n\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu \u0111\u00e0o s\u00e2u n\u1eefa, th\u00ed d\u1ee5, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 s\u00e2u kho\u1ea3ng 45km th\u00ec nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 kho\u1ea3ng 1.2500C. \u1ede nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 n\u00e0y, \u0111\u00e1 xanh c\u0169ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u00f3ng ch\u1ea3y. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho r\u1eb1ng \u1edf trung t\u00e2m tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 l\u00ean t\u1edbi 6.0000C.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ecf tr\u00e1i \u0111\u1ea5t g\u1ed3m hai l\u1edbp. L\u1edbp tr\u00ean t\u1ea1o n\u00ean l\u1ee5c \u0111\u1ecba (k\u1ec3 c\u1ea3 ph\u1ea7n \u0111\u00e1y bi\u1ec3n) v\u00e0 ch\u1ea5t li\u1ec7u c\u1ea5u t\u1ea1o n\u00f3i chung l\u00e0 \u0111\u00e1 granite. D\u01b0\u1edbi l\u1edbp \u0111\u00e1 granite n\u00e0y l\u00e0 l\u1edbp \u0111\u00e1 \u0111en r\u1ea5t c\u1ee9ng g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u00e1 \u201cba-dan\u201d. L\u1edbp \u0111\u00e1 n\u00e0y l\u00e0m n\u1ec1n n\u00e2ng \u0111\u1ee1 c\u1ea3 l\u1ee5c \u0111\u1ecba l\u1eabn \u0111\u00e1y \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng. Trong l\u00f2ng tr\u00e1i \u0111\u1ea5t ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 tr\u00e1i c\u1ea7u v\u0129 \u0111\u1ea1i l\u00e0m b\u1eb1ng s\u1eaft n\u00f3ng ch\u1ea3y. Tr\u00e1i c\u1ea7u n\u00e0y c\u00f3 b\u00e1n k\u00ednh v\u00e0o kho\u1ea3ng 6.500km.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i sao ru\u1ed9t tr\u00e1i \u0111\u1ea5t l\u1ea1i c\u00f3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng nh\u01b0 v\u1eady? Theo h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c thuy\u1ebft khoa h\u1ecdc th\u00ec m\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc kia c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 n\u00e0o \u0111\u1ea5y. C\u0169ng theo h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c thuy\u1ebft khoa h\u1ecdc th\u00ec tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u00f3 th\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t kh\u1ed1i kh\u00ed n\u00f3ng b\u1ecfng quay cu\u1ed3ng, l\u1ecfng r\u1ed3i \u0111\u1eb7c l\u1ea7n l\u1ea7n v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u quay \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n quanh m\u1eb7t tr\u1eddi. Th\u1eddi gian tr\u00f4i \u0111i, c\u00e1c kh\u1ed1i kh\u00ed \u1ea5y ngu\u1ed9i d\u1ea7n v\u00e0 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng kia t\u1eeb t\u1eeb thu nh\u1ecf k\u00edch th\u01b0\u1edbc (v\u00ec n\u00f3 tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1eb7c d\u1ea7n n\u00ean gi\u1ea3m th\u1ec3 t\u00edch). Khi quay nh\u01b0 v\u1eady, kh\u1ed1i kh\u00ed \u1ea5y l\u1ea7n l\u1ea7n c\u00f3 d\u1ea1ng kh\u1ed1i c\u1ea7u. Nh\u01b0ng n\u00f3 v\u1eabn n\u00f3ng \u0111\u1ecf v\u00e0 quay theo theo qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o n\u00e0y v\u00ec s\u1ee9c h\u00fat c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t t\u1eeb t\u1eeb ngu\u1ed9i \u0111i, v\u1ecf c\u1ee7a n\u00f3 t\u1ea1o n\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Kh\u00f4ng ai bi\u1ebft ch\u1eafc c\u1ea7n th\u1eddi gian l\u00e0 bao l\u00e2u \u0111\u1ec3 v\u1ecf tr\u00e1i \u0111\u1ea5t h\u00ecnh th\u00e0nh. Nh\u01b0ng \u1edf ph\u00eda d\u01b0\u1edbi l\u1edbp v\u1ecf th\u00ec ru\u1ed9t \u0111\u1ecba c\u1ea7u v\u1eabn c\u00f2n n\u00f3ng v\u00e0 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay v\u1eabn v\u1eady.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 2 &#8211; Arkady Leokum B\u1ec1 m\u1eb7t tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c bao b\u1ecdc b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1i v\u1ecf b\u1eb1ng \u0111\u00e1, d\u00e0y \u0111\u1ed9 v\u00e0i ba ch\u1ee5c ki-l\u00f4-m\u00e9t. C\u00e0ng \u0111i s\u00e2u kho\u1ea3ng 20m trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t th\u00ec nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u0103ng l\u00ean 10C r\u1ed3i. N\u1ebfu \u0111\u00e0o s\u00e2u xu\u1ed1ng trong [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-13991","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13991","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13991"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13991\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13992,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13991\/revisions\/13992"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13991"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13991"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13991"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}