{"id":14043,"date":"2021-11-27T14:14:03","date_gmt":"2021-11-27T07:14:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14043"},"modified":"2021-11-27T14:14:04","modified_gmt":"2021-11-27T07:14:04","slug":"ban-biet-gi-ve-bien-chet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/ban-biet-gi-ve-bien-chet\/","title":{"rendered":"B\u1ea1n bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 bi\u1ec3n ch\u1ebft?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 3 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bi\u1ec3n \u1edf \u0111\u00e2y c\u0169ng theo \u0111\u00fang ngh\u0129a \u0111en, ngh\u0129a l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n, l\u1edbn. Ch\u1ebft \u1edf \u0111\u00e2y, ngh\u0129a \u0111en hay ngh\u0129a b\u00f3ng? H\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 c\u1ea3 hai ngh\u0129a \u0111en v\u00e0 b\u00f3ng \u0111\u1ec1u \u0111\u00fang c\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1eb7t cho n\u00f3 c\u00e1i t\u00ean gh\u00ea r\u1ee3n nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 c\u00e1c t\u00e1c gia c\u1ed5 Hy L\u1ea1p. Ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i c\u1ed5 th\u00ec g\u1ecdi n\u00f3 l\u00e0 \u201cBi\u1ec3n M\u1eb7n\u201d (r\u00f5 d\u1ea5m d\u1edb, bi\u1ec3n n\u00e0o m\u00e0 kh\u00f4ng m\u1eb7n?). Ng\u01b0\u1eddi \u1ea2 R\u1eadp th\u00ec g\u1ecdi n\u00f3 l\u00e0 \u201cBi\u1ec3n \u0111ang C\u1ea1n\u201d. C\u00e1i t\u00ean m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ea2 R\u1eadp \u0111\u1eb7t cho n\u00f3 th\u1eadt \u0111\u00fang l\u00e0 \u201cnh\u00ecn m\u1eb7t \u0111\u1eb7t t\u00ean\u201d. Qu\u1ea3 th\u1eadt, bi\u1ec3n \u0111\u00f3 ch\u01b0a ch\u1ebft m\u00e0 l\u00e0 \u0111ang ch\u1ebft. C\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u00e0 c\u01a1n h\u1ea5p h\u1ed1i c\u1ee7a bi\u1ec3n n\u00ean n\u00f3 k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u00e3 kh\u00e1 l\u00e2u r\u1ed3i v\u00e0 c\u00f2n k\u00e9o d\u00e0i c\u0169ng kh\u00e1 l\u00e2u n\u1eefa, n\u1ebfu\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u1ecdi l\u00e0 bi\u1ec3n th\u00ec qu\u00e1 nh\u1ecf. G\u1ecdi l\u00e0 h\u1ed3 th\u00ec l\u1ea1i h\u01a1i l\u1edbn. Nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a h\u1ed3 l\u00e0 m\u1ed9t v\u0169ng n\u01b0\u1edbc (kh\u00e1) l\u1edbn n\u1eb1m l\u1ecdt th\u1ecfm trong l\u1ee5c \u0111\u1ecba th\u00ec Bi\u1ec3n Ch\u1ebft qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n, kh\u00e1 l\u1edbn nh\u01b0ng c\u1ea1n (kh\u00f4ng s\u00e2u) n\u1eb1m gi\u1eefa n\u01b0\u1edbc Jordanie v\u00e0 n\u01b0\u1edbc Israel, trong m\u1ed9t c\u00e1i \u201cv\u1ef1c\u201d hay l\u00e0 \u201ckhe\u201d hay l\u00e0 ch\u1ed7 \u0111\u1ea5t s\u1ee5t c\u1ee7a v\u00f9ng n\u00e0y. \u201cBi\u1ec3n Ch\u1ebft\u201d c\u00f3 chi\u1ec1u d\u00e0i kho\u1ea3ng ng\u00f3t 80km v\u00e0 chi\u1ec1u ngang t\u1eeb 5km \u0111\u1ebfn 18km. C\u00e1i kh\u00e1c l\u1ea1 c\u1ee7a \u201cBi\u1ec3n Ch\u1ebft\u201d so v\u1edbi c\u00e1c bi\u1ec3n kh\u00e1c l\u00e0 \u1edf nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m n\u00e0y. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, \u0111\u00e2y l\u00e0 v\u0169ng n\u01b0\u1edbc th\u1ea5p nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. M\u1eb7t n\u01b0\u1edbc Bi\u1ec3n Ch\u1ebft n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi m\u1eb7t bi\u1ec3n th\u01b0\u1eddng t\u1edbi 300m. Ph\u1ea7n ph\u00eda Nam c\u1ee7a Bi\u1ec3n Ch\u1ebft r\u1ea5t s\u00e2u nh\u01b0ng ph\u1ea7n ph\u00eda B\u1eafc c\u1ee7a n\u00f3 th\u00ec \u0111\u00e1y bi\u1ec3n ch\u1ec9 c\u00e1ch m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc kho\u1ea3ng 300m. Kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc n\u00e0o t\u1eeb Bi\u1ec3n Ch\u1ebft ch\u1ea3y ra v\u00ec n\u00f3 th\u1ea5p qu\u00e1, v\u1ea3 l\u1ea1i ch\u1ea3y ra \u1edf \u0111\u00e2u? T\u1eeb ph\u00eda B\u1eafc, c\u00f3 con s\u00f4ng Jordan ch\u1ea3y v\u00e0o v\u00e0 quanh bi\u1ec3n c\u0169ng c\u00f3 v\u00e0i con su\u1ed1i nh\u1ecf \u0111\u1ed5 v\u00e0o. Tuy nhi\u00ean, l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc do s\u00f4ng Jordan v\u00e0 m\u1ea5y con su\u1ed1i \u0111\u1ed5 v\u00e0o l\u1ea1i nh\u1ecf h\u01a1n l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc b\u1ed1c h\u01a1i \u0111i m\u1ea5t. B\u1edfi v\u1eady, bi\u1ec3n m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed9t c\u1ea1n d\u1ea7n. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c ch\u1ea5t h\u00f2a tan trong n\u01b0\u1edbc Bi\u1ec3n Ch\u1ebft \u0111\u00e2u c\u00f3 b\u1ed1c h\u01a1i. Do \u0111\u00f3, c\u1ee9 m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed7i \u0111\u1eadm th\u00eam c\u00e1c ch\u1ea5t kho\u00e1ng nh\u01b0 mu\u1ed1i, b\u1ed3 t\u1ea1t, ma-nh\u00ea, chlorid v\u00e0 bromin. N\u01b0\u1edbc \u201cBi\u1ec3n Ch\u1ebft\u201d c\u00f3 n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 mu\u1ed1i cao nh\u1ea5t so v\u1edbi b\u1ea5t c\u1ee9 t\u1eeb bi\u1ec3n n\u00e0o tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. N\u1ed3ng \u0111\u1ed9 mu\u1ed1i \u1edf \u0111\u00e2y cao h\u01a1n g\u1ea5p s\u00e1u l\u1ea7n c\u00e1c bi\u1ec3n kh\u00e1c. N\u1ebfu b\u1ea1n ch\u01b0a bi\u1ebft b\u01a1i, b\u1ea1n c\u1ee9 \u0111\u1ebfn \u201cBi\u1ec3n Ch\u1ebft\u201d m\u00e0 t\u1eadp b\u01a1i, v\u00ec \u1edf \u0111\u00f3 b\u1ea1n kh\u00f4ng lo b\u1ecb ch\u1ebft ch\u00ecm. N\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n ch\u1ec9 ng\u1eadp \u0111\u1ebfn vai b\u1ea1n th\u00f4i. L\u00fd do n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n c\u00f3 nhi\u1ec1u mu\u1ed1i kho\u00e1ng qu\u00e1 cho n\u00ean s\u1ee9c \u0111\u1ea9y c\u1ee7a n\u00f3 m\u1ea1nh h\u01a1n. C\u00e1c ch\u1ea5t kho\u00e1ng trong Bi\u1ec3n Ch\u1ebft r\u1ea5t c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb. Ng\u01b0\u1eddi ta \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng ch\u1ec9 ri\u00eang l\u01b0\u1ee3ng potassium ch\u1ee9a trong n\u01b0\u1edbc Bi\u1ec3n Ch\u1ebft c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00e0 2 tri\u1ec7u t\u1ea5n. B\u1ea1n bi\u1ebft potassium d\u00f9ng l\u00e0m g\u00ec kh\u00f4ng? Ph\u00e2n b\u00f3n \u0111\u1ea5y.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 3 &#8211; Arkady Leokum Bi\u1ec3n \u1edf \u0111\u00e2y c\u0169ng theo \u0111\u00fang ngh\u0129a \u0111en, ngh\u0129a l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n, l\u1edbn. Ch\u1ebft \u1edf \u0111\u00e2y, ngh\u0129a \u0111en hay ngh\u0129a b\u00f3ng? H\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 c\u1ea3 hai ngh\u0129a \u0111en v\u00e0 b\u00f3ng \u0111\u1ec1u \u0111\u00fang c\u1ea3. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1eb7t [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14043","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14043","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14043"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14043\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14044,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14043\/revisions\/14044"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14043"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14043"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14043"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}