{"id":14047,"date":"2021-11-27T14:14:20","date_gmt":"2021-11-27T07:14:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14047"},"modified":"2021-11-27T14:14:21","modified_gmt":"2021-11-27T07:14:21","slug":"stonehenge-nghia-la-gi-no-o-dau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/stonehenge-nghia-la-gi-no-o-dau\/","title":{"rendered":"Stonehenge ngh\u0129a l\u00e0 g\u00ec? N\u00f3 \u1edf \u0111\u00e2u?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 3 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi t\u00ecm hi\u1ec3u nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, ta th\u01b0\u1eddng t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u00e0o b\u1edbi \u0111\u1ec3 t\u00ecm ch\u1ee9ng t\u00edch. C\u0169ng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ch\u1eb3ng ph\u1ea3i t\u00ecm ki\u1ebfm, c\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i \u0111\u00e0o b\u1edbi v\u00ec ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng ch\u1ee9ng t\u00edch \u0111\u1ed3 s\u1ed9 qua nh\u1eefng ki\u1ebfn tr\u00fac kh\u1ed5ng l\u1ed3 tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. Trong s\u1ed1 c\u00e1c ch\u1ee9ng t\u00edch ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a \u0111\u1ec3 l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ee9ng t\u00edch m\u00e0 cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay ta v\u1eabn ch\u1eb3ng hi\u1ec3u n\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i g\u00ec, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a t\u1ea1o ra n\u00f3 \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec v\u00e0 ai \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra n\u00f3. Stonehenge l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ch\u1ee9ng t\u00edch k\u1ef3 b\u00ed \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stonehenge l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ea1ch tr\u1ee5 l\u1edbn, th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp th\u00e0nh h\u00ecnh v\u00f2ng tr\u00f2n bao quanh b\u1edfi m\u1ed9t \u1ee5 \u0111\u1ea5t \u1edf v\u00f9ng Salisbury, n\u01b0\u1edbc Anh. K\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1136 \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u00e1ch ch\u00e9p r\u1eb1ng m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt k\u1ef3 b\u00ed c\u00f3 t\u00ean Merlin, b\u1eb1ng ph\u00e9p th\u1ea7n th\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111em c\u00e1c th\u1ea1ch tr\u1ee5 n\u00e0y t\u1eeb n\u01b0\u1edbc \u00c1i Nh\u0129 Lan (Ireland) \u0111\u1ebfn d\u1ef1ng \u1edf \u0111\u00f3. T\u1ea5t nhi\u00ean, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 huy\u1ec1n tho\u1ea1i. M\u1edbi g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u00f4i ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng v\u1eabn c\u00f2n tin l\u00e0 c\u00e1c thu\u1eadt s\u0129 c\u1ed5 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Anh &#8211; the Druid: thu\u1eadt s\u0129, gi\u00e1o s\u0129 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Anh c\u1ed5 &#8211; \u0111\u00e3 d\u1ef1ng nh\u1eefng th\u1ea1ch tr\u1ee5 n\u00e0y. Nh\u01b0ng nh\u1eefng tin t\u01b0\u1edfng n\u00e0y hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng c\u00f2n c\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng v\u1eefng n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ea1ch tr\u1ee5 Stonehenge l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u1ea5u tr\u00fac kh\u00e1 ph\u1ee9c t\u1ea1p. Ph\u00eda ngo\u00e0i v\u00f2ng th\u1ea1ch tr\u1ee5 l\u00e0 v\u00f2ng h\u00e0o (r\u00e3nh) s\u00e2u c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ed1i d\u1eabn v\u00e0o. R\u1ed3i \u0111\u1ebfn m\u1ed9t b\u1edd \u0111\u1ea5t. \u0111\u1eb1ng sau b\u1edd \u0111\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f2ng g\u1ed3m 56 c\u00e1i h\u1ed1. Kho\u1ea3ng gi\u1eefa c\u00e1c h\u1ed1 n\u00e0y v\u1edbi nh\u1eefng tr\u1ee5 \u0111\u00e1 ph\u00eda trong c\u00f2n c\u00f3 hai v\u00f2ng g\u1ed3m c\u00e1c h\u1ed1 nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u1ebfn v\u00f2ng th\u1ea1ch tr\u1ee5 ngo\u00e0i. Sau v\u00f2ng th\u1ea1ch tr\u1ee5 ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn v\u00f2ng th\u1ea1ch tr\u1ee5 trong v\u00e0 hai m\u00f3ng ng\u1ef1a b\u1eb1ng \u0111\u00e1 ch\u1ed3ng l\u00ean nhau. Sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u1ebfn nh\u1eefng tr\u1ee5 \u0111\u00e1 \u0111\u1ee9ng ri\u00eang l\u1ebb v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t cho nh\u1eefng c\u00e1i t\u00ean nh\u01b0 \u201cB\u00e0n th\u1edd\u201d, \u201cB\u00e0n s\u00e1t sanh\u201d, \u201cT\u1ecda \u0111\u1ebf\u201d v\u00e0 \u201cPh\u1ee5c h\u1ed3i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e0o nh\u1eefng c\u00e1i h\u1ed1 \u0111\u00e3 n\u00f3i tr\u00ean th\u00ec th\u1ea5y trong c\u00e1c h\u1ed1 \u1ea5y c\u00f3 x\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfa t\u00e1ng. Qua nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c \u0111\u1ed3 g\u1ed1m v\u00e0 \u0111\u1ed3 v\u1eadt kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf \u0111\u00e2y v\u00e0 qua tr\u1eafc nghi\u1ec7m b\u1ee9c x\u1ea1 carbon, ng\u01b0\u1eddi ta \u01b0\u1edbc \u0111o\u00e1n l\u00e0 nh\u1eefng ph\u1ea7n \u0111\u00f3 c\u1ee7a Stonehenge \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0o kho\u1ea3ng 1848 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 s\u1edbm h\u01a1n ho\u1eb7c tr\u1ec5 h\u01a1n th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y v\u00e0o kho\u1ea3ng 275 n\u0103m n\u1eefa. \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u00e1c th\u1ea1ch tr\u1ee5 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafp \u0111\u1eb7t sao cho khi \u0111\u1ee9ng \u1edf m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0o \u0111\u00f3 s\u1ebd nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1ecdc \u0111\u00fang v\u00e0o gi\u1eefa m\u00f9a h\u00e8 (ng\u00e0y h\u1ea1 ch\u00ed) ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u00fang v\u1edbi h\u1ea1 ch\u00ed tuy\u1ebfn. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u00f3 c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 ph\u1ecfng \u0111o\u00e1n ch\u1ee9 kh\u00f4ng ai bi\u1ebft ch\u1eafc \u00fd \u0111\u1ecbnh th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng n\u00ean stonehenge.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u1ed3 s\u1ed9 v\u00e0 huy\u1ec1n b\u00ed &#8211; b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o nh\u1eefng t\u1ea3ng \u0111\u00e1 n\u1eb7ng t\u1edbi 40 t\u1ea5n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y v\u00e0 ch\u1ed3ng l\u00ean nhau? &#8211; c\u00f3 t\u1eeb c\u00e1ch nay kho\u1ea3ng b\u1ed1n ngh\u00ecn n\u0103m nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u h\u1ecfi, th\u00e1ch \u0111\u1ed1 s\u1ef1 t\u00f2 m\u00f2 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 3 &#8211; Arkady Leokum Khi t\u00ecm hi\u1ec3u nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, ta th\u01b0\u1eddng t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 \u0111\u00e0o b\u1edbi \u0111\u1ec3 t\u00ecm ch\u1ee9ng t\u00edch. C\u0169ng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ch\u1eb3ng ph\u1ea3i t\u00ecm ki\u1ebfm, c\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i \u0111\u00e0o b\u1edbi v\u00ec ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14047","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14047","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14047"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14047\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14048,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14047\/revisions\/14048"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14047"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14047"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14047"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}