{"id":14055,"date":"2021-11-27T14:14:55","date_gmt":"2021-11-27T07:14:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14055"},"modified":"2021-11-27T14:14:57","modified_gmt":"2021-11-27T07:14:57","slug":"ai-la-nguoi-da-dap-nen-nhung-cai-go","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/ai-la-nguoi-da-dap-nen-nhung-cai-go\/","title":{"rendered":"Ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1eafp n\u00ean nh\u1eefng c\u00e1i g\u00f2?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 3 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb n\u0103m 1700 tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, t\u1ea1i ch\u00e2u M\u1ef9 c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi da \u0111\u1ecf sinh s\u1ed1ng. M\u1ed9t trong s\u1ed1 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u1eafp nh\u1eefng ng\u1ecdn \u0111\u1ed3i nh\u1ecf (c\u00e1i g\u00f2) b\u1eb1ng \u0111\u00e1, v\u1ecf s\u00f2, \u0111\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u1ea5t s\u00e9t. H\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t cho m\u1ed9t c\u00e1i t\u00ean n\u00f4m na l\u00e0 \u201cth\u1ee3 \u0111\u1eafp g\u00f2\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng c\u00e1i g\u00f2 \u0111\u1ea7u ti\u00ean do h\u1ecd \u0111\u1eafp n\u00ean c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0m n\u01a1i ch\u00f4n c\u1ea5t ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, hay th\u1ef1c ch\u1ea5t c\u00e1i g\u00f2 \u1ea5y l\u00e0 n\u1ea5m m\u1ed9 \u0111\u1eafp cho l\u1edbn l\u00ean v\u1eady th\u00f4i. Nh\u1eefng ng\u00f4i m\u1ed9 \u1ea5y c\u00f3 h\u00ecnh n\u00f3n ch\u00f3p ho\u1eb7c h\u00ecnh v\u00f2m v\u00e0 k\u00edch c\u1ee1 t\u1eeb cao v\u00e0i m\u00e9t, \u0111\u01b0\u1eddng b\u00e1n k\u00ednh kho\u1ea3ng ch\u1ee5c m\u00e9t cho \u0111\u1ebfn c\u1ee1 l\u1edbn nh\u01b0 g\u00f2 \u201cMiasnisburg\u201d \u1edf bang Ohio. C\u00e1i g\u00f2 n\u00e0y cao h\u01a1n hai ch\u1ee5c m\u00e9t v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh kho\u1ea3ng 80m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi da \u0111\u1ecf thu\u1ed9c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u201c\u0111\u1eafp g\u00f2\u201d c\u00f3 t\u1ee5c l\u1ec7 ch\u00f4n theo ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft nh\u1eefng \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c c\u00e1 nh\u00e2n nho nh\u1ecf v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3 d\u00f9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 t\u1eeb t\u1ee5c l\u1ec7 \u0111\u1eafp m\u1ed3 m\u1ea3 cho ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft ph\u00e1t sinh ra t\u1ee5c l\u1ec7 \u0111\u1eafp \u201cg\u00f2 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng\u201d. G\u1ecdi l\u00e0 \u201cg\u00f2 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng\u201d v\u00ec c\u00e1c g\u00f2 n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 nh\u1eefng n\u1ea5m \u0111\u1ea5t h\u00ecnh tr\u00f2n m\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1eafp theo h\u00ecnh d\u1ea1ng m\u1ed9t lo\u00e0i v\u1eadt n\u00e0o \u0111\u00f3 nh\u01b0 g\u1ea5u, h\u01b0\u01a1u, tr\u00e2u, r\u1eafn ch\u1eb3ng h\u1ea1n. H\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c g\u00f2 lo\u1ea1i n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf bang Wisconsin v\u00e0 nhi\u1ec1u g\u00f2 trong s\u1ed1 n\u00e0y l\u00e0 n\u01a1i ch\u00f4n c\u1ea5t ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft. \u1ede bang Ohio, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ki\u1ec3u \u201cg\u00f2 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng\u201d kh\u00e1c l\u00e0 ki\u1ec3u ph\u1ed1i h\u1ee3p gi\u1eefa n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Adena v\u00e0 n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Hopi (c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u0103n h\u00f3a ti\u1ec1n<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Columbus c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi da \u0111\u1ecf &#8211; ND). G\u00f2 n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t l\u00e0 g\u00f2 \u201c\u0111\u1ea1i X\u00e0\u201d \u1edf qu\u1eadn Adams, bang Ohio. G\u00f2 d\u00e0i kho\u1ea3ng 410m v\u1edbi c\u00e1i \u0111\u1ea7u h\u00ecnh tam gi\u00e1c. T\u1eeb tr\u00ean cao nh\u00ecn xu\u1ed1ng th\u00ec gi\u1ed1ng nh\u01b0 r\u1eafn \u0111ang b\u00f2. V\u00e0 \u1edf ph\u00eda ngay \u0111\u1ea7u tam gi\u00e1c l\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1i g\u00f2 h\u00ecnh tr\u1ee9ng. C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed3i m\u00e0 con r\u1eafn s\u1eafp nu\u1ed1t. \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00f2 theo c\u1ed5 truy\u1ec1n xa x\u01b0a. Nh\u1eefng g\u00f2 \u0111\u1eafp v\u00e0o nh\u1eefng th\u1eddi \u0111\u1ea1i t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u00ec l\u1ea1i c\u00f3 d\u1ea1ng kim t\u1ef1 th\u00e1p v\u00e0 c\u00f3 n\u00f3c b\u1eb1ng. Tr\u00ean \u0111\u1ec9nh g\u00f2 c\u00f3 \u0111\u1ec1n th\u1edd. T\u1eeb d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t c\u00f3 b\u1eadc thang d\u1eabn l\u00ean \u0111\u1ec1n th\u1edd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eadt ra, \u201cg\u00f2\u201d v\u1edbi \u0111\u1ee7 h\u00ecnh d\u1ea1ng k\u00edch c\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf nhi\u1ec1u n\u01a1i t\u1eeb gi\u1eefa v\u00f9ng \u0111\u1ea1i H\u1ed3 cho \u0111\u1ebfn v\u1ecbnh Mexico, t\u1eeb b\u1edd bi\u1ec3n \u0111\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ea1i b\u00ecnh nguy\u00ean ph\u00eda T\u00e2y (Hoa K\u1ef3). Nh\u01b0ng h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c g\u00f2 \u0111\u1ec1u t\u1eadp trung \u1edf thung l\u0169ng Mississippi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 3 &#8211; Arkady Leokum T\u1eeb n\u0103m 1700 tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, t\u1ea1i ch\u00e2u M\u1ef9 c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi da \u0111\u1ecf sinh s\u1ed1ng. M\u1ed9t trong s\u1ed1 c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u1eafp nh\u1eefng ng\u1ecdn \u0111\u1ed3i nh\u1ecf (c\u00e1i g\u00f2) b\u1eb1ng \u0111\u00e1, v\u1ecf s\u00f2, \u0111\u1ea5t v\u00e0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14055","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14055","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14055"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14055\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14056,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14055\/revisions\/14056"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14055"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}