{"id":14083,"date":"2021-11-27T14:16:56","date_gmt":"2021-11-27T07:16:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14083"},"modified":"2021-11-27T14:16:57","modified_gmt":"2021-11-27T07:16:57","slug":"nuoc-nho-nhat-tren-the-gioi-la-nuoc-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/nuoc-nho-nhat-tren-the-gioi-la-nuoc-nao\/","title":{"rendered":"N\u01b0\u1edbc nh\u1ecf nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 n\u01b0\u1edbc n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 3 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>Khi n\u00f3i \u201cqu\u1ed1c gia\u201d hay \u201cn\u01b0\u1edbc\u201d ta th\u01b0\u1eddng hi\u1ec3u l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u00f3 l\u00e3nh th\u1ed5 v\u00e0 ch\u1ee7 quy\u1ec1n ri\u00eang. M\u1ed9t qu\u1ed1c gia nh\u1ecf nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 v\u1eeba n\u00eau tr\u00ean l\u00e0 qu\u1ed1c gia Vatican. \u201cN\u01b0\u1edbc\u201d Vatican n\u1eb1m trong th\u1ee7 \u0111\u00f4 La M\u00e3 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc \u00dd. Di\u1ec7n t\u00edch \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y ch\u1ec9 kho\u1ea3ng 44 ha. V\u00e0 \u0111\u00f3 c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 \u201cth\u1ee7 \u0111\u00f4\u201d c\u1ee7a qu\u1ed1c gia n\u00e0y. \u0111\u1ed3ng th\u1eddi n\u01a1i \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 tr\u1ee5 s\u1edf \u0111\u1ea7u n\u00e3o c\u1ee7a t\u1ed5 ch\u1ee9c Gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng Gi\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1o ho\u00e0ng \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u v\u00e0 cai tr\u1ecb qu\u1ed1c gia n\u00e0y qua v\u1ecb th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c d\u00e2n s\u1ef1. Qu\u1ed1c gia Vatican c\u00f3 qu\u1ed1c k\u1ef3 ri\u00eang, b\u01b0u ch\u00ednh ri\u00eang, ti\u1ec1n t\u1ec7 ri\u00eang v\u00e0 c\u00f3 c\u1ea3 ga xe l\u1eeda. N\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u00e0i ph\u00e1t thanh ri\u00eang. H\u1eadu thu\u1eabn cho qu\u1ed1c gia t\u00ed hon n\u00e0y l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu C\u00f4ng gi\u00e1o ho\u00e0n v\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong n\u1ed9i th\u00e0nh Vatican c\u00f3 \u0111i\u1ec7n Vatican l\u00e0 n\u01a1i Gi\u00e1o ho\u00e0ng \u1edf, c\u00f3 v\u01b0\u1eddn b\u00f4ng, v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng cung Th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng Th\u00e1nh Pher\u00f4. C\u0169ng c\u00f3 nh\u00e0 b\u1ea3o t\u00e0ng v\u00e0 th\u01b0 vi\u1ec7n. Th\u01b0 vi\u1ec7n Vatican l\u00e0 m\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 l\u01b0u tr\u1eef nhi\u1ec1u c\u1ed5 th\u01b0, t\u00e0i li\u1ec7u phong ph\u00fa nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u1ed1c gia Vatican c\u0169ng c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u1eb7t \u0111\u1ea1i s\u1ee9 v\u1edbi nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. Th\u1eddi k\u1ef3 c\u00e1ch \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 l\u00e2u, Gi\u00e1o ho\u00e0ng \u0111\u00e3 n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh tr\u1ecb \u1edf nhi\u1ec1u v\u00f9ng l\u00e3nh th\u1ed5 r\u1ed9ng l\u1edbn tr\u00ean \u0111\u1ea5t \u00dd. N\u0103m 1859, nh\u1eefng v\u00f9ng l\u00e3nh th\u1ed5 n\u00e0y g\u1ecdi l\u00e0 \u201cl\u00e3nh \u0111\u1ecba Gi\u00e1o ho\u00e0ng t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00f3 \u0111\u1ebfn 15.600 km2. \u0111\u1ebfn n\u0103m 1870, n\u01b0\u1edbc \u00dd &#8211; v\u1ed1n g\u1ed3m nhi\u1ec1u ti\u1ec3u qu\u1ed1c &#8211; \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed1ng nh\u1ea5t, v\u00e0 l\u1ea5y R\u00f4ma l\u00e0m th\u1ee7 \u0111\u00f4. B\u1ea5t ch\u1ea5p s\u1ef1 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u1ee7a Gi\u00e1o ho\u00e0ng, c\u00e1c \u201cl\u00e3nh \u0111\u1ecba Gi\u00e1o ho\u00e0ng\u201d \u0111\u00e3 b\u1ecb s\u00e1t nh\u1eadp v\u00e0o v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u00dd.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 1929, m\u1ed9t hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd k\u1ebft gi\u1eefa Gi\u00e1o ho\u00e0ng v\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n n\u01b0\u1edbc \u00dd l\u00fac \u0111\u00f3. Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh n\u00e0y quy \u0111\u1ecbnh: Gi\u00e1o ho\u00e0ng b\u1eb1ng l\u00f2ng ch\u1ea5p nh\u1eadn t\u1eeb b\u1ecf ch\u1ee7 quy\u1ec1n ch\u00ednh tr\u1ecb tr\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3 \u201cl\u00e3nh \u0111\u1ecba Gi\u00e1o ho\u00e0ng\u201d tr\u00ean \u0111\u1ea5t \u00dd, c\u00f2n ch\u00ednh quy\u1ec1n \u00dd nh\u00ecn nh\u1eadn quy\u1ec1n l\u00e3nh th\u1ed5 n\u1eb1m b\u00ean trong th\u00e0nh Vatican nh\u01b0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u00f3 ch\u1ee7 quy\u1ec1n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 3 &#8211; Arkady Leokum Khi n\u00f3i \u201cqu\u1ed1c gia\u201d hay \u201cn\u01b0\u1edbc\u201d ta th\u01b0\u1eddng hi\u1ec3u l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u00f3 l\u00e3nh th\u1ed5 v\u00e0 ch\u1ee7 quy\u1ec1n ri\u00eang. M\u1ed9t qu\u1ed1c gia nh\u1ecf nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 v\u1eeba n\u00eau tr\u00ean l\u00e0 qu\u1ed1c gia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14083","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14083","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14083"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14083\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14084,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14083\/revisions\/14084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14083"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14083"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14083"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}