{"id":14173,"date":"2021-11-27T14:23:24","date_gmt":"2021-11-27T07:23:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14173"},"modified":"2021-11-27T14:23:25","modified_gmt":"2021-11-27T07:23:25","slug":"giong-ca-voi-nao-to-xac-nhat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/giong-ca-voi-nao-to-xac-nhat\/","title":{"rendered":"Gi\u1ed1ng c\u00e1 voi n\u00e0o to x\u00e1c nh\u1ea5t?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 3 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1 voi l\u1edbn x\u00e1c nh\u1ea5t v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt l\u1edbn nh\u1ea5t trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, c\u1ea3 tr\u00ean c\u1ea1n l\u1eabn d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3n l\u00e0 lo\u1ea1i c\u00e1 voi xanh. Chi\u1ec1u d\u00e0i c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1edbi h\u01a1n 30m v\u00e0 tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng th\u00ec kho\u1ea3ng 125 t\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1 voi xanh s\u1ed1ng trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u00f9ng bi\u1ec3n, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u nh\u1ea5t l\u00e0 \u1edf Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng. C\u00e1 voi xanh thu\u1ed9c nh\u00f3m c\u00e1 voi \u201cc\u00f3 x\u01b0\u01a1ng\u201d, c\u00f2n lo\u1ea1i c\u00e1 voi kh\u00e1c thu\u1ed9c lo\u1ea1i \u201cc\u00f3 r\u0103ng\u201d hay n\u00f3i \u0111\u00fang h\u01a1n l\u00e0 c\u00e1 voi xanh kh\u00f4ng c\u00f3 r\u0103ng. Ngh\u0129 c\u0169ng k\u1ef3, con v\u1eadt l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 r\u0103ng. V\u1eady th\u00ec n\u00f3 \u0103n u\u1ed1ng l\u00e0m sao? Thay v\u00ec r\u0103ng, trong mi\u1ec7ng c\u00e1 voi c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn m\u00e0 ta g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ea5m s\u1eebng h\u00e0m (baleen) g\u1ed3m c\u1ea3 tr\u0103m phi\u1ebfn t\u1eeb h\u00e0m \u1ebfch (h\u00e0m tr\u00ean) bu\u00f4ng r\u1ee7 xu\u1ed1ng nh\u01b0 t\u1ea5m m\u00e0n hay c\u00e1i s\u00e0ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1 voi xanh \u0103n b\u1eb1ng c\u00e1ch h\u00e1 mi\u1ec7ng r\u1ed9ng v\u00e0 b\u01a1i th\u1eadt m\u1ea1nh v\u00e0o gi\u1eefa \u0111\u00e1m m\u1ed3i &#8211; h\u1ea7u h\u1ebft ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng sinh v\u1eadt nh\u1ecf &#8211; g\u1ed3m c\u00e1c lo\u00e0i gi\u00e1p x\u00e1c nh\u01b0 t\u00f4m, c\u00e1, nhuy\u1ec5n th\u1ec3 nh\u1ecf x\u00edu. Khi ng\u1eadm mi\u1ec7ng l\u1ea1i, n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c phun ra ngo\u00e0i, nh\u01b0ng \u201ct\u1ea5m m\u00e0n\u201d \u0111\u00e3 gi\u1eef l\u1ea1i c\u00e1c sinh v\u1eadt nh\u1ecf kia. Mi\u1ec7ng c\u00e1 voi ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec g\u00e0u b\u1ef1, b\u1edfi v\u00ec, ch\u1ec9 ri\u00eang c\u00e1i \u0111\u1ea7u c\u00e1 voi c\u0169ng \u0111\u00e3 b\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi chi\u1ec1u d\u00e0i c\u1ee7a th\u00e2n r\u1ed3i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong lo\u1ea1i c\u00e1 voi c\u00f3 r\u0103ng th\u00ec c\u00e1 nh\u00e0 t\u00e1ng (spermwhale) l\u00e0 l\u1edbn x\u00e1c nh\u1ea5t. Chi\u1ec1u d\u00e0i trung b\u00ecnh c\u1ee7a gi\u1ed1ng c\u00e1 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ean \u0111\u1ebfn 20m v\u00e0 c\u00e1i \u0111\u1ea7u th\u00ec \u201cqu\u00e1 c\u1ee1 th\u1ee3 m\u1ed9c\u201d. Trong s\u1ed1 c\u00e1 voi c\u00f3 r\u0103ng, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ee9 c\u00e1 voi \u201cgrampus\u201d (th\u1ef1c ch\u1ea5t ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i c\u00e1 heo l\u1edbn x\u00e1c) l\u00e0 \u0103n th\u1ecbt nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 m\u00e1u n\u00f3ng kh\u00e1c. Th\u1ee9 c\u00e1 voi n\u00e0y kh\u00f4ng to con l\u1eafm. Chi\u1ec1u d\u00e0i trung b\u00ecnh ch\u1ec9 v\u00e0o kho\u1ea3ng 9-10 m\u00e9t th\u00f4i, tuy nhi\u00ean, ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 \u201cx\u1ef1c\u201d m\u1ed9t con h\u1ea3i c\u1ea9u m\u1ed9t c\u00e1ch d\u1ec5 d\u00e0ng. M\u1ed9t b\u1ea7y c\u00e1 voi \u201cgrampus\u201d n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 h\u00e8 nhau t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u201cx\u1ef1c\u201d m\u1ed9t con c\u00e1 voi s\u1eebng c\u1ee1 l\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u1ec9 v\u00ec s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc v\u00e0 h\u00ecnh d\u1ea1ng gi\u1ed1ng c\u00e1 n\u00ean ta c\u1ee9 ngh\u0129 n\u00f3 l\u00e0 c\u00e1. Nh\u01b0ng b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng, c\u01a1 quan h\u00f4 h\u1ea5p, n\u00e3o v\u00e0 nhi\u1ec1u c\u01a1 quan c\u00f9ng t\u1eadp t\u00ednh sinh ho\u1ea1t c\u1ee7a c\u00e1 voi ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c h\u1eb3n v\u1edbi c\u00e1.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 3 &#8211; Arkady Leokum C\u00e1 voi l\u1edbn x\u00e1c nh\u1ea5t v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt l\u1edbn nh\u1ea5t trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, c\u1ea3 tr\u00ean c\u1ea1n l\u1eabn d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3n l\u00e0 lo\u1ea1i c\u00e1 voi xanh. Chi\u1ec1u d\u00e0i c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1edbi h\u01a1n 30m [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14173","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14173"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14174,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14173\/revisions\/14174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}