{"id":14273,"date":"2021-11-27T15:01:02","date_gmt":"2021-11-27T08:01:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14273"},"modified":"2021-11-27T15:01:03","modified_gmt":"2021-11-27T08:01:03","slug":"chuc-nang-cua-te-bao-la-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/chuc-nang-cua-te-bao-la-gi\/","title":{"rendered":"Ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a t\u1ebf b\u00e0o l\u00e0 g\u00ec?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 4 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ebf b\u00e0o l\u00e0 ch\u1ea5t li\u1ec7u c\u01a1 b\u1ea3n ki\u1ebfn t\u1ea1o m\u1ecdi c\u01a1 th\u1ec3 s\u1ed1ng. m\u1ed7i sinh v\u1eadt s\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o n\u00ean b\u1edfi \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ebf b\u00e0o. Sinh v\u1eadt \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u1ec9 g\u1ed3m m\u1ed9t t\u1ebf b\u00e0o. Nh\u1eefng t\u1ebf b\u00e0o trong c\u00e1c t\u1ea1o v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u k\u1ebft v\u1edbi nhau m\u1ed9t c\u00e1ch ph\u1ee9c t\u1ea1p h\u01a1n th\u00ec c\u00f9ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u1edbi nhau. Ch\u00fang h\u1ecdp th\u00e0nh t\u1eebng nh\u00f3m v\u00e0 m\u1ed7i nh\u00f3m ho\u00e0n th\u00e0nh m\u1ed9t ch\u1ee9c n\u0103ng ri\u00eang nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u nh\u1eb1m m\u1ed9t m\u1ee5c \u0111\u00edch chung l\u00e0 sinh ho\u1ea1t c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt ho\u1eb7c sinh v\u1eadt \u0111\u00f3. m\u00f4 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00f3m t\u1ebf b\u00e0o c\u00f9ng ch\u1ee7ng lo\u1ea1i thi h\u00e0nh m\u1ed9t ch\u1ee9c n\u0103ng ri\u00eang, ch\u1eb3ng h\u1ea1n m\u00f4 x\u01b0\u01a1ng, m\u00f4 c\u01a1 b\u1eafp, m\u00f4 v\u1ecf (c\u00e2y). Khi nh\u1eefng m\u00f4 ph\u1ed1i h\u1ee3p &#8211; \u201ch\u1ee3p t\u00e1c\u201d &#8211; v\u1edbi nhau trong m\u1ed9t nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0o \u0111\u00f3 th\u00ec ta g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201cc\u01a1 quan\u201d (organ). m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p \u1ea5y l\u00e0 b\u00e0n tay ta ch\u1eb3ng h\u1ea1n. B\u00e0n tay \u1ea5y bao g\u1ed3m m\u00f4 x\u01b0\u01a1ng, m\u00f4 c\u01a1, m\u00f4 th\u1ea7n kinh v\u00e0 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i m\u00f4 kh\u00e1c. T\u1ebf b\u00e0o trong c\u01a1 th\u1ec3 ta c\u00f3 n\u0103m d\u1ea1ng &#8211; hay ki\u1ec3u, ch\u1ee7ng lo\u1ea1i (type) &#8211; c\u01a1 b\u1ea3n. T\u1ebf b\u00e0o bi\u1ec3u m\u00f4 t\u1ea1o th\u00e0nh da, tuy\u1ebfn (h\u1ea1ch) v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i m\u1ea1ch m\u00e1u. T\u1ebf b\u00e0o c\u01a1 t\u1ea1o th\u00e0nh c\u00e1c lo\u1ea1i b\u1eafp c\u01a1 (b\u1eafp th\u1ecbt). T\u1ebf b\u00e0o th\u1ea7n kinh t\u1ea1o th\u00e0nh n\u00e3o, t\u1ee7y v\u00e0 c\u00e1c d\u00e2y th\u1ea7n kinh. T\u1ebf b\u00e0o m\u00e1u t\u1ea1o th\u00e0nh m\u00e1u v\u00e0 b\u1ea1ch huy\u1ebft. m\u00f4 li\u00ean k\u1ebft t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1i khung (s\u01b0\u1eddn) m\u00f4 c\u1ee7a c\u1ea3 c\u01a1 th\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ec7 th\u1ed1ng tu\u1ea7n ho\u00e0n, trong c\u00e1c d\u1ea1ng sinh v\u1eadt c\u1ea5p cao, s\u1ebd chuy\u1ec3n v\u1eadn d\u01b0\u1ee1ng ch\u1ea5t v\u00e0 kh\u00ed oxy \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o khi tr\u1edf v\u1ec1, s\u1ebd chuy\u1ec3n v\u1eadn c\u00e1c ch\u1ea5t th\u1ea3i nh\u01b0 kh\u00ed carbon dioxide ch\u1eb3ng h\u1ea1n. T\u1eebng t\u1ebf b\u00e0o \u0111\u01a1n l\u1ebb s\u1ebd t\u1eeb t\u1eeb k\u1ebft h\u1ee3p d\u01b0\u1ee1ng ch\u1ea5t v\u00e0 kh\u00ed oxy \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn th\u00e0nh nhi\u1ec7t v\u00e0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n thi\u1ebft cho s\u1ef1 s\u1ed1ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3. Nh\u1edd c\u00f3 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u01a1 b\u1eafp c\u00f3 th\u1ec3 co du\u1ed7i, th\u1ea7n kinh c\u00f3 th\u1ec3 truy\u1ec1n l\u1ec7nh v\u00e0 \u00f3c c\u00f3 th\u1ec3 suy ngh\u0129.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 4 &#8211; Arkady Leokum T\u1ebf b\u00e0o l\u00e0 ch\u1ea5t li\u1ec7u c\u01a1 b\u1ea3n ki\u1ebfn t\u1ea1o m\u1ecdi c\u01a1 th\u1ec3 s\u1ed1ng. m\u1ed7i sinh v\u1eadt s\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o n\u00ean b\u1edfi \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ebf b\u00e0o. Sinh v\u1eadt \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u1ec9 g\u1ed3m m\u1ed9t t\u1ebf b\u00e0o. Nh\u1eefng t\u1ebf [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14273","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14273","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14273"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14273\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14274,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14273\/revisions\/14274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}