{"id":14295,"date":"2021-11-27T15:02:28","date_gmt":"2021-11-27T08:02:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14295"},"modified":"2021-11-27T15:02:28","modified_gmt":"2021-11-27T08:02:28","slug":"benh-ban-chan-luc-si-la-benh-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/benh-ban-chan-luc-si-la-benh-gi\/","title":{"rendered":"B\u1ec7nh \u201cb\u00e0n ch\u00e2n l\u1ef1c s\u0129\u201d l\u00e0 b\u1ec7nh g\u00ec?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 4 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0n ch\u00e2n c\u1ee7a l\u1ef1c s\u0129, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng vi\u00ean th\u1ec3 thao l\u00e0 b\u00e0n ch\u00e2n c\u1ee7a l\u1ef1c s\u0129, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng vi\u00ean th\u1ec3 thao ch\u1ee9 c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 l\u1ea1? C\u00e1i l\u1ea1 l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 b\u1ea1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ef1c s\u0129, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng vi\u00ean th\u1ec3 thao m\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 &#8211; hay v\u1eabn b\u1ecb &#8211; b\u00e0n ch\u00e2n c\u1ee7a l\u1ef1c s\u0129 \u1ea5y. \u1ea4y, n\u00f3 l\u00e0 t\u00ean c\u1ee7a s\u1ef1 nhi\u1ec5m \u0111\u1ed9c n\u1ea5m \u1edf b\u00e0n ch\u00e2n! H\u1ea7u nh\u01b0 ai c\u0169ng b\u1ecb, kh\u00f4ng \u00edt th\u00ec nhi\u1ec1u v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1ea1y c\u1ea3m \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u1ea5m. Xin l\u01b0u \u00fd b\u1ea1n: t\u1eeb n\u1ea5m (fungus) d\u00f9ng \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u1ea5m \u0103n nh\u01b0 n\u1ea5m h\u01b0\u01a1ng, n\u1ea5m r\u01a1m \u0111\u00e2u. T\u00ean c\u1ee7a b\u1ec7nh n\u00e0y nghe n\u00f3 bu\u1ed3n c\u01b0\u1eddi v\u1eady l\u00e0 v\u00ec c\u00e1c l\u1ef1c s\u0129 (th\u1eddi x\u01b0a k\u00eca) hay b\u1ecb khi h\u1ecd t\u1eafm chung v\u1edbi nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 hai ch\u1ee9ng b\u1ec7nh \u201cch\u00e2n l\u1ef1c s\u0129\u201d. D\u1ea1ng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng nh\u1ea5t l\u00e0 da ch\u00e2n b\u1ecb n\u1ee9t. Ch\u1ed7 n\u1ee9t th\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u1edf d\u01b0\u1edbi k\u1ebd ng\u00f3n ch\u00e2n \u00fat ho\u1eb7c k\u1ebd ng\u00f3n ch\u00e2n th\u1ee9 t\u01b0 v\u00e0 ng\u00f3n \u00fat. C\u0169ng c\u00f3 khi l\u00e0 ph\u1ea7n da gi\u1eefa c\u00e1c ng\u00f3n ch\u00e2n b\u1ecb tr\u00f3c ra v\u00e0 \u201cch\u1ebft\u201d. Khi mi\u1ebfng da ch\u1ebft n\u00e0y tr\u00f3c ra \u0111\u1ec3 l\u1ed9 da non \u0111\u1ecf l\u00f3i v\u00e0 b\u00f3ng l\u00e1ng. D\u1ea1ng kh\u00e1c n\u1eefa c\u1ee7a b\u1ec7nh n\u00e0y l\u00e0 b\u1ec7nh x\u1ea3y ra b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng da c\u00e1c k\u1ebd ng\u00f3n ch\u00e2n \u0111\u1ecf l\u00f3i l\u00ean, sau \u0111\u00f3 h\u00f3a ra d\u1ea7y v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh \u201cv\u1ea3y\u201d. C\u1ea3 hai hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng v\u1eeba n\u00eau c\u00f3 th\u1ec3 lan ra kh\u1eafp gan b\u00e0n ch\u00e2n. C\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb c\u1ea3 hai b\u00e0n ch\u00e2n, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0n ch\u00e2n n\u00e0y b\u1ecb n\u1eb7ng h\u01a1n b\u00e0n ch\u00e2n kia.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i th\u1ee9 b\u1ec7nh c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 gi\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1ec7nh \u201cb\u00e0n ch\u00e2n l\u1ef1c s\u0129\u201d. B\u1edfi v\u1eady, n\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n t\u1ef1 ch\u1eefa tr\u1ecb b\u1ec7nh \u201cb\u00e0n ch\u00e2n l\u1ef1c s\u0129\u201d th\u00ec b\u1ea1n ph\u1ea3i bi\u1ebft ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00fang l\u00e0 b\u1ec7nh \u201cb\u00e0n ch\u00e2n l\u1ef1c s\u0129\u201d. B\u1edfi v\u00ec, n\u1ebfu ch\u1eefa tr\u1ecb kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u00ec ch\u1ec9 ph\u00ed c\u00f4ng m\u00e0 c\u00f2n nguy hi\u1ec3m. B\u1edfi v\u1eady mu\u1ed1n ch\u1eafc \u0103n th\u00ec c\u1ee9 nh\u1edd b\u00e1c s\u0129 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cho b\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc khi t\u1ef1 ch\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 ba lo\u1ea1i n\u1ea5m g\u00e2y b\u1ec7nh \u201cb\u00e0n ch\u00e2n l\u1ef1c s\u0129\u201d. Th\u1ef1c ra tr\u00ean da ch\u00fang ta l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 m\u1ea5y th\u1ee9 n\u1ea5m n\u00e0y, cho n\u00ean, trong th\u1ef1c t\u1ebf, ta c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb nhi\u1ec5m \u0111\u1ed9c (b\u1edfi m\u1ea5y th\u1ee9 n\u1ea5m n\u00e0y) b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fac n\u00e0o. Nh\u01b0ng khi da b\u1ecb \u1ea9m v\u00e0 \u1ea9m m\u1ed9t th\u1eddi gian l\u00e2u d\u00e0i th\u00ec n\u1ea5m s\u1ebd \u0103n v\u00e0o l\u1edbp da ch\u1ebft v\u00e0 t\u0103ng gia \u201cd\u00e2n s\u1ed1\u201d. N\u1ea5m s\u1ebd t\u1ea1o ra m\u1ed9t s\u1ed1 h\u00f3a ch\u1ea5t tr\u00ean da khi n\u00f3 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng. N\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng b\u1ecb d\u1ecb \u1ee9ng v\u00e0 kh\u00f4ng qu\u00e1 nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u1edbi nh\u1eefng h\u00f3a ch\u1ea5t n\u00e0y th\u00ec n\u1ea5m kia h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u1eb3ng \u201cl\u00e0m phi\u1ec1n\u201d ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u00ecnh tr\u1ea1ng nh\u1eb9 c\u1ee7a b\u1ec7nh \u201cb\u00e0n ch\u00e2n l\u1ef1c s\u0129\u201d ch\u1eb3ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1eefa ch\u1ea1y v\u00e0 t\u1ef1 n\u00f3 s\u1ebd h\u1ebft khi th\u1eddi ti\u1ebft tr\u1edf n\u00ean m\u00e1t h\u01a1n. Nh\u01b0ng v\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u1eb7ng th\u00ec ph\u1ea3i gi\u1eef cho b\u00e0n ch\u00e2n kh\u00f4 r\u00e1o, ph\u1ea3i thay v\u1edb th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u00e0 m\u1ed9t v\u00e0i th\u1ee9 thu\u1ed1c r\u1eeda s\u1ebd c\u00f3 \u00edch n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ng\u00e2m ch\u00e2n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 4 &#8211; Arkady Leokum B\u00e0n ch\u00e2n c\u1ee7a l\u1ef1c s\u0129, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng vi\u00ean th\u1ec3 thao l\u00e0 b\u00e0n ch\u00e2n c\u1ee7a l\u1ef1c s\u0129, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng vi\u00ean th\u1ec3 thao ch\u1ee9 c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 l\u1ea1? C\u00e1i l\u1ea1 l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 b\u1ea1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ef1c s\u0129, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng vi\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14295","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14295","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14295"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14295\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14296,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14295\/revisions\/14296"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}