{"id":14524,"date":"2021-11-27T15:32:11","date_gmt":"2021-11-27T08:32:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14524"},"modified":"2021-11-27T15:32:13","modified_gmt":"2021-11-27T08:32:13","slug":"dom-dom-lap-loe-de-lam-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/dom-dom-lap-loe-de-lam-gi\/","title":{"rendered":"\u0111om \u0111\u00f3m l\u1eadp l\u00f2e \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng ng\u1ea9n ng\u01b0\u1eddi ra tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 ki\u1ec7n nh\u1ea5p nh\u00e1y, l\u1eadp l\u00f2e, ch\u1edbp t\u1eaft c\u1ee7a con \u0111om \u0111\u00f3m, nh\u1ea5t l\u00e0 m\u1ea5y ch\u00fa b\u00e9 \u01b0a b\u1eaft \u0111om \u0111\u00f3m b\u1ecf v\u00e0o l\u1ecd th\u1ee7y tinh \u0111\u1ec3 xem n\u00f3 l\u1eadp l\u00f2e, ch\u1edbp t\u1eaft. Ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng m\u00e0 ngay c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u0169ng ng\u1ea9n ng\u01b0\u1eddi ra tr\u01b0\u1edbc hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y. \u0111\u1ebfn t\u1eadn ng\u00e0y nay c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u0169ng v\u1eabn c\u00f2n ng\u1ea9n ng\u01b0\u1eddi ra v\u00ec c\u00f2n nhi\u1ec1u b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111om \u0111\u00f3m l\u1eadp l\u00f2e m\u00e0 h\u1ecd ch\u01b0a l\u00fd gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1nh s\u00e1ng \u0111om \u0111\u00f3m t\u1ecfa ra r\u1ea5t gi\u1ed1ng \u00e1nh s\u00e1ng th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u00e0 n\u00f3 kh\u00f4ng t\u1ecfa nhi\u1ec7t. Lo\u1ea1i \u00e1nh s\u00e1ng n\u00e0y g\u1ecdi l\u00e0 \u201cph\u00e1t quang\u201d. N\u01a1i con \u0111om \u0111\u00f3m, s\u1ef1 ph\u00e1t quang \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra do ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cluciferin\u201d. Ch\u1ea5t n\u00e0y h\u00f3a h\u1ee3p v\u1edbi oxy s\u1ebd t\u1ecfa ra \u00e1nh s\u00e1ng. Nh\u01b0ng ph\u1ea3n \u1ee9ng n\u00e0y kh\u00f4ng x\u1ea3y ra n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a ch\u1ea5t x\u00fac t\u00e1c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cluciferase\u201d. Ch\u1ea5t n\u00e0y gi\u00fap cho ph\u1ea3n \u1ee9ng x\u1ea3y ra ch\u1ee9 kh\u00f4ng tham gia v\u00e0o ph\u1ea3n \u1ee9ng. Trong c\u01a1 th\u1ec3 \u0111om \u0111\u00f3m c\u00f3 hai ch\u1ea5t \u201cluciferin\u201d v\u00e0 \u201cluciferase\u201d. Khi c\u00f3 oxy th\u00ec ch\u1ea5t \u201cluciferase\u201d s\u1ebd gi\u00fap oxy \u0111\u1ed1t ch\u00e1y (ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u1edbi) luciferin v\u00e0 t\u1ea1o ra \u00e1nh s\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra \u00e1nh s\u00e1ng b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y. Nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u n\u00e0y h\u1ecd ph\u1ea3i l\u1ea5y c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t luciferin v\u00e0 luciferase t\u1eeb con \u0111om \u0111\u00f3m. V\u00ec khoa h\u1ecdc ng\u00e0y nay ch\u01b0a th\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u00e1c ch\u1ea5t n\u00e0y b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p t\u1ed5ng h\u1ee3p th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c. Thi\u00ean nhi\u00ean v\u1eabn c\u00f2n gi\u1eef b\u00ed quy\u1ebft ch\u1ebf t\u1ea1o hai ch\u1ea5t luciferin v\u00e0 luciferase. m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111om \u0111\u00f3m chi\u1ebfu s\u00e1ng l\u1eadp l\u00f2e \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec? T\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 v\u00e0i l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch. m\u1ed9t trong nh\u1eefng m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00ecm \u201c\u00fd trung nh\u00e2n\u201d. m\u1ee5c \u0111\u00edch kh\u00e1c l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u1ea5y com chim \u0103n \u0111\u00eam &#8211; k\u1ebb th\u00f9 c\u1ee7a \u0111om \u0111\u00f3m &#8211; kh\u00f4ng \u201cx\u1ef1c\u201d n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u1eabn ch\u01b0a bi\u1ebft ch\u1eafc l\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng n\u00e0y c\u00f3 c\u1ea7n cho \u0111om \u0111\u00f3m hay kh\u00f4ng v\u00ec nh\u1eefng m\u1ee5c \u0111\u00edch n\u00f3i tr\u00ean xem ra l\u00e0 kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng. H\u1ecd ngh\u0129 r\u1eb1ng \u00e1nh s\u00e1ng \u1ea5y c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 l\u00e0 \u201cph\u00f3 s\u1ea3n\u201d c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u1ea3n \u1ee9ng h\u00f3a h\u1ecdc kh\u00e1c di\u1ec5n ra trong c\u01a1 th\u1ec3 com \u0111om \u0111\u00f3m v\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ea7n thi\u1ebft cho s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a \u0111om \u0111\u00f3m. Nh\u01b0ng mu\u1ed1n l\u00e0 g\u00ec \u0111i n\u1eefa th\u00ec \u00e1nh s\u00e1ng \u1ea5y v\u1eabn l\u00e0m vui m\u1eaft ta trong \u0111\u00eam v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f4n tr\u00f9ng nh\u1ecf ta nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u0111\u00eam.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum Kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng ng\u1ea9n ng\u01b0\u1eddi ra tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 ki\u1ec7n nh\u1ea5p nh\u00e1y, l\u1eadp l\u00f2e, ch\u1edbp t\u1eaft c\u1ee7a con \u0111om \u0111\u00f3m, nh\u1ea5t l\u00e0 m\u1ea5y ch\u00fa b\u00e9 \u01b0a b\u1eaft \u0111om \u0111\u00f3m b\u1ecf v\u00e0o l\u1ecd th\u1ee7y tinh \u0111\u1ec3 xem n\u00f3 l\u1eadp l\u00f2e, ch\u1edbp [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14524","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14524","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14524"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14524\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14525,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14524\/revisions\/14525"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14524"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14524"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}