{"id":14586,"date":"2021-11-27T15:36:15","date_gmt":"2021-11-27T08:36:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14586"},"modified":"2021-11-27T15:36:16","modified_gmt":"2021-11-27T08:36:16","slug":"che-tao-duong-de-hay-kho","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/che-tao-duong-de-hay-kho\/","title":{"rendered":"Ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ec5 hay kh\u00f3?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb thi\u00ean nhi\u00ean. T\u1eeb h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi \u1ea4n \u0111\u1ed9 \u0111\u00e3 bi\u1ebft ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1eddng m\u00eda. Nh\u01b0ng d\u00e2n \u00c2u ch\u00e2u v\u1eabn ch\u01b0a h\u1ec1 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng cho m\u00e3i \u0111\u1ebfn khi c\u00f3 c\u00e1c cu\u1ed9c th\u1eadp t\u1ef1 chinh v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 XVI, do ng\u01b0\u1eddi \u1ea2 R\u1eadp \u0111\u01b0a v\u00e0o. L\u00fac \u0111\u1ea7u, vua ch\u00faa quan quy\u1ec1n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cn\u1ebfm\u201d, ch\u1ee9 d\u00e2n gi\u00e3 th\u00ec kh\u1ecfi. V\u00ec l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ef1c hi\u1ebfm. V\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1ecb thu\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y nay, \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c ph\u1ea9m r\u1ea5t s\u1eb5n v\u00e0 kh\u00e1 r\u1ebb. \u1ede Hoa K\u1ef3 m\u1ed7i n\u0103m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau th\u1ee5 trung b\u00ecnh kho\u1ea3ng 50kg \u0111\u01b0\u1eddng. Ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng ch\u1eef \u201c\u0111\u01b0\u1eddng\u201d \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m ch\u1ea5t c\u00f3 v\u1ecb ng\u1ecdt nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00f9ng h\u1ed7n h\u1ee3p h\u00f3a ch\u1ea5t. \u0111\u01b0\u1eddng g\u1ed3m ba c\u1ea5u t\u1ed1 l\u00e0 carbon, hydro v\u00e0 oxy. L\u01b0\u1ee3ng carbon c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i. \u0111\u01b0\u1eddng g\u1ed3m l\u01b0\u1ee3ng carbon g\u1ea5p hai l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3ng oxy v\u00e0 hydro g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng carbohydrate. \u0111\u01b0\u1eddng do th\u1ea3o m\u1ed9c t\u1ea1o ra cho ch\u00ednh th\u1ea3o m\u1ed9c d\u00f9ng. \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1eef s\u1eb5n trong c\u00e2y \u0111\u1ec3 cho c\u00e2y \u0111\u00e2m hoa, k\u1ebft tr\u00e1i, k\u1ebft h\u1ea1t, t\u1ea1o s\u1ee3i v\u00e0 t\u1ea1o nguy\u00ean li\u1ec7u t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng. D\u00f9ng l\u00e0m th\u1ef1c ph\u1ea9m, \u0111\u01b0\u1eddng cung c\u1ea5p nhi\u1ec7t v\u00e0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0m cho con ng\u01b0\u1eddi m\u1eadp ra.<\/p>\n\n\n\n<p>Nhi\u1ec1u lo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n g\u1ed1c r\u1ea5t kh\u00e1c nhau. \u0111\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 \u201clactose\u201d &#8211; d\u00f9ng cho tr\u1ebb s\u01a1 sinh &#8211; l\u00e0 do s\u1eefa. \u0111\u01b0\u1eddng do tr\u00e1i c\u00e2y g\u1ecdi l\u00e0 \u201cfructose\u201d. \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 do rau, qu\u1ea3, h\u1ea1t, c\u00e0 chua\u2026 g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng glucose. \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng d\u1ee5ng nh\u1ea5t g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng sucrose, ch\u1ee7 y\u1ebfu do m\u00eda v\u00e0 c\u1ee7 c\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00eda l\u00e0 lo\u1ea1i th\u1ef1c v\u1eadt th\u00e2n th\u1ea3o, n\u00f3i n\u00f4m na l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i c\u1ecf. M\u00eda \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi v\u00e0 c\u1eadn nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi, n\u01a1i kh\u00ed h\u1eadu n\u00f3ng v\u00e0 \u1ea9m. C\u00e2y m\u00eda c\u00f3 khi cao t\u1edbi 6,5m. \u0111\u1ebfn m\u00f9a, m\u00eda \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1n v\u1ec1 v\u00e0 \u0111\u01b0a v\u1ec1 nh\u00e0 m\u00e1y. T\u1ea1i \u0111\u00e2y m\u00eda \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eeda s\u1ea1ch v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eb7t th\u00e0nh kh\u00fac r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o m\u00e1y \u00e9p cho ch\u1ea5t l\u1ecfng ch\u1ee9a trong c\u00e2y m\u00eda ch\u1ea3y ra. N\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u00f3 m\u00e0u x\u00e1m ho\u1eb7c h\u01a1i xanh xanh. \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i acid. Trong n\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u00f3 ch\u1ee9a nhi\u1ec1u ch\u1ea5t d\u01a1 v\u00e0 c\u1eb7n n\u00ean c\u1ea7n l\u1ecdc t\u1ea9y cho s\u1ea1ch. Sau khi l\u1ecdc s\u1ea1ch, n\u01b0\u1edbc m\u00eda \u0111\u01b0\u1ee3c cho th\u00eam h\u00f3a ch\u1ea5t v\u00e0o \u0111\u1ec3 l\u00e0m cho tinh khi\u1ebft h\u01a1n. K\u1ebf \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o c\u00e1c b\u1ec3 l\u1edbn cho b\u1ed1c h\u01a1i th\u00e0nh \u201csi-r\u00f4\u201d t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u0111\u1eb7c t\u1ee9c l\u00e0 m\u1eadt m\u00eda v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng k\u1ebft tinh. M\u1eadt m\u00eda v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng k\u1ebft tinh ph\u1ea3i \u0111\u01b0a v\u00e0o m\u00e1y ly t\u00e2m \u0111\u1ec3 lo\u1ea1i c\u00e1c c\u1eb7n b\u00e3, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111en ra ngo\u00e0i. \u0111\u01b0\u1eddng \u0111en n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ecdc t\u1ea9y l\u1ea1i b\u1eb1ng c\u00e1ch cho h\u00f2a tan v\u1edbi n\u01b0\u1edbc v\u00e0 h\u00f3a ch\u1ea5t r\u1ed3i \u0111\u1ec3 cho b\u1ed1c h\u01a1i, k\u1ebft tinh l\u1ea7n n\u1eefa. \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3 ta s\u1ebd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf c\u00e1c d\u1ea1ng m\u00e0u tr\u1eafng ho\u1eb7c d\u1ea1ng b\u1ed9t ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee5c (\u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e8n).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb thi\u00ean nhi\u00ean. T\u1eeb h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi \u1ea4n \u0111\u1ed9 \u0111\u00e3 bi\u1ebft ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1eddng m\u00eda. Nh\u01b0ng d\u00e2n \u00c2u ch\u00e2u v\u1eabn ch\u01b0a h\u1ec1 bi\u1ebft [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14586","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14586","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14586"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14586\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14587,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14586\/revisions\/14587"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14586"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14586"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14586"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}