{"id":14640,"date":"2021-11-27T15:39:51","date_gmt":"2021-11-27T08:39:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14640"},"modified":"2021-11-27T15:39:53","modified_gmt":"2021-11-27T08:39:53","slug":"nguoi-an-hanh-to-bao-dau-tien-la-ai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/nguoi-an-hanh-to-bao-dau-tien-la-ai\/","title":{"rendered":"Ng\u01b0\u1eddi \u1ea5n h\u00e0nh t\u1edd b\u00e1o \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 ai?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1edd b\u00e1o \u0111\u1ea7u ti\u00ean ch\u1eb3ng gi\u1ed1ng ch\u00fat n\u00e0o v\u1edbi t\u1edd b\u00e1o ng\u00e0y nay. N\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 loan tin th\u00ec \u0111\u00fang h\u01a1n. Ngay t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean, t\u1ea1i th\u00e0nh \u0111\u00f4 La M\u00e3 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft nh\u1eefng b\u1ee9c \u201cth\u01b0 t\u00edn\u201d nh\u01b0 v\u1eady g\u1edfi cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf xa th\u00e0nh \u0111\u00f4. M\u00e3i \u0111\u1ebfn n\u0103m 60 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Julius Caesar l\u1eadp ra m\u1ed9t \u201ct\u1edd b\u00e1o\u201d c\u00f3 \u0111\u00f4i ch\u00fat gi\u1ed1ng t\u1edd b\u00e1o ng\u00e0y nay. \u0111\u00fang ra, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1edd b\u00e1o c\u00e1o nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n g\u1edfi cho ngh\u1ecb vi\u1ec7n v\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 th\u00f4ng b\u00e1o tin t\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n. \u201cT\u1edd b\u00e1o\u201d \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi d\u01b0\u1edbi c\u00e1i t\u00ean l\u00e0 \u201cActa diurna\u201d ngh\u0129a l\u00e0 \u201cth\u1eddi s\u1ef1\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng nhu c\u1ea7u khi\u1ebfn cho b\u00e1o ch\u00ed th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i \u201cs\u1ed1t d\u1ebbo\u201d \u1ea5y l\u00e0 v\u00ec m\u1ee5c \u0111\u00edch kinh doanh. C\u00e1c nh\u00e0 do- anh nghi\u1ec7p c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft nh\u1eefng g\u00ec quan tr\u1ecdng x\u1ea3y ra. B\u1edfi v\u1eady, m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o &#8211; t\u1ee9c l\u00e0 \u201cth\u01b0 t\u00edn\u201d &#8211; \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u0111\u00ecnh Fugger, m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh ng\u00e2n h\u00e0ng qu\u1ed1c t\u1ebf n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a \u0111\u1ee9c, \u0111\u00e3 ph\u00e1t h\u00e0nh t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 VI. H\u1ecd thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi thu th\u1eadp tin t\u1ee9c c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a h\u1ecd. T\u1ea1i Venice (n\u01b0\u1edbc \u00dd ng\u00e0y nay), c\u0169ng trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1ec7 ph\u00ed m\u1ed9t \u201cgazeta\u201d \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc nh\u1eefng tin t\u1ee9c do ch\u00ednh quy\u1ec1n ph\u00e1t h\u00e0nh m\u1ed7i ng\u00e0y. B\u1ea3n tin n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cNotizie Scrite\u201d (th\u00f4ng c\u00e1o).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1edd b\u00e1o ph\u00e1t h\u00e0nh \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 t\u1edd Intelligencer (ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a tin) v\u00e0o n\u0103m 1663, t\u1ea1i Lu\u00e2n \u0111\u00f4n. H\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o \u201cti\u00ean phong\u201d ch\u1ec9 ph\u00e1t h\u00e0nh m\u1ed7i tu\u1ea7n m\u1ed9t s\u1ed1. V\u00ec th\u1edd \u0111\u00f3, giao th\u00f4ng v\u00e0 th\u00f4ng tin ch\u1eadm ch\u1ea1p l\u1eafm. T\u1edd b\u00e1o \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 l\u00e0 t\u1edd \u201cPublick Occurrences\u201d ph\u00e1t h\u00e0nh t\u1ea1i Boston n\u0103m 1690. Nh\u01b0ng ch\u00ednh quy\u1ec1n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 mau l\u1eb9 \u0111\u00f3ng c\u1eeda t\u1edd b\u00e1o n\u00e0y. Benjamin Franklin \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n t\u1edd \u201cPennsylvania Gazette\u201d (Pennsylvania c\u00f4ng b\u00e1o) t\u1eeb n\u0103m 1729 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1765. Th\u1eddi k\u1ef3 x\u1ea3y ra cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng Hoa K\u1ef3 ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3ng l\u00f2ng bi\u1ebft tin, n\u00ean l\u00fac \u0111\u00f3, t\u1ea1i c\u00e1c \u201cthu\u1ed9c \u0111\u1ecba\u201d (t\u1ee9c l\u00e0 Hoa K\u1ef3 trong th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u00f4 h\u1ed9 c\u1ee7a Anh) \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1edbi 37 t\u1edd b\u00e1o kh\u00e1c nhau!<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nh\u1ea5t l\u00e0 t\u1edd London Times (Th\u1eddi b\u00e1o Lu\u00e2n \u0111\u00f4n) \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t h\u00e0nh t\u1eeb n\u0103m 1785 d\u01b0\u1edbi c\u00e1i t\u00ean l\u00e0 \u201cDaily Universal Register\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum T\u1edd b\u00e1o \u0111\u1ea7u ti\u00ean ch\u1eb3ng gi\u1ed1ng ch\u00fat n\u00e0o v\u1edbi t\u1edd b\u00e1o ng\u00e0y nay. N\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 loan tin th\u00ec \u0111\u00fang h\u01a1n. Ngay t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean, t\u1ea1i th\u00e0nh \u0111\u00f4 La M\u00e3 \u0111\u00e3 c\u00f3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14640","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14640","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14640"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14640\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14641,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14640\/revisions\/14641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}