{"id":14673,"date":"2021-11-27T15:42:01","date_gmt":"2021-11-27T08:42:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14673"},"modified":"2021-11-27T15:42:02","modified_gmt":"2021-11-27T08:42:02","slug":"toa-nha-choc-troi-dau-tien-tren-the-gioi-o-dau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/toa-nha-choc-troi-dau-tien-tren-the-gioi-o-dau\/","title":{"rendered":"T\u00f2a nh\u00e0 ch\u1ecdc tr\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u1edf \u0111\u00e2u?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y nay tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 ph\u00e1t tri\u1ec3n d\u1eef d\u1ed9i. C\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00f2a nh\u00e0 cao ng\u1ea5t \u0111\u1ebfn n\u1ed7i t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u201cch\u1ecdc\u201d th\u1ee7ng tr\u1eddi. C\u1ee9 nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec ch\u1eb3ng do duy\u00ean c\u1edb n\u00e0o kh\u00e1c h\u01a1n khi\u1ebfn cho nh\u1eefng t\u00f2a nh\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cch\u1ecdc tr\u1eddi\u201d, \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u th\u1ecb c\u00e1i \u0111\u1ed9 cao c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f2a nh\u00e0 \u201cch\u1ecdc tr\u1eddi\u201d ch\u1eb3ng ph\u1ea3i m\u1edbi m\u1ebb g\u00ec \u0111\u00e2u. Trong Kinh Th\u00e1nh c\u00f3 k\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u00e1i th\u00e1p Babel. (Khi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9i l\u1ed7i qu\u00e1 s\u1ee9c, Ch\u00faa b\u00e8n l\u00e0m c\u01a1n \u0111\u1ea1i h\u1ed3ng th\u1ee7y d\u00ecm ch\u1ebft h\u1ebft lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. Ch\u1ec9 c\u00f3 gia \u0111\u00ecnh N\u00f3e \u0111\u1ea1o h\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00faa b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng t\u00e0u l\u1edbn. Do \u0111\u00f3 khi n\u01b0\u1edbc d\u00e2ng l\u00ean th\u00ec tho\u00e1t ch\u1ebft. Sau \u0111\u00f3, con \u0111\u00e0n ch\u00e1u \u0111\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00f2ng h\u1ecd n\u00e0y nh\u1edb t\u1edbi tr\u1eadn l\u1ee5t l\u1edbn b\u00e8n b\u00e0n nhau x\u00e2y c\u00e1i th\u00e1p th\u1eadt cao, n\u1ebfu Ch\u00faa c\u00f3 l\u00e0m \u0111\u1ea1i h\u1ed3ng th\u1ee7y l\u1ea7n n\u1eefa th\u00ec c\u0169ng ch\u1eb3ng h\u1ec1 g\u00ec. \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 th\u00e1ch th\u1ee9c c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ch\u00faa. V\u00e0 Ch\u00faa \u0111\u00e3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng th\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u00f3 b\u1eb1ng c\u00e1ch cho ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00e1c nhau, khi\u1ebfn cho h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c nhau n\u1eefa. Th\u1ebf l\u00e0 c\u00e1i \u00fd \u0111\u1ecbnh \u0111i\u00ean r\u1ed3 kia kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa). \u0111\u1ebfn th\u1eddi Trung c\u1ed5, d\u00e2n ch\u00e2u \u00c2u x\u00e2y c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng. C\u00e1c ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 \u0111\u00e3 t\u00ecm ra c\u00e1ch ki\u1ebfn tr\u00fac cho ph\u00e9p x\u00e2y th\u00e1p cao m\u00e0 v\u1eabn v\u1eefng ch\u1eafc. H\u00e0ng m\u1ea5y tr\u0103m n\u0103m sau, nh\u1eefng th\u00e1p nh\u00e0 th\u1edd n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 nh\u1eefng ki\u1ebfn tr\u00fac cao nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, t\u1ea5t nhi\u00ean \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. L\u00fd do c\u0169ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00ec cho \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u01b0a ai t\u00ecm ra \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eadt li\u1ec7u cho ph\u00e9p x\u00e2y cao h\u01a1n n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>Sang \u0111\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 XIX, khi th\u00e0nh ph\u1ed1 tr\u1edf n\u00ean \u0111\u00f4ng d\u00e2n, gi\u00e1 \u0111\u1ea5t t\u0103ng l\u00ean, nh\u01b0 v\u1eady tr\u00ean m\u1ed9t m\u1eb7t b\u1eb1ng nh\u1ecf m\u00e0 mu\u1ed1n c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ed7 \u0111\u1ec3 m\u1edf v\u0103n ph\u00f2ng, \u0111\u1ec3 \u1edf\u2026 th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1ch l\u00ean l\u1ea7u. L\u00ean, l\u00ean n\u1eefa! Khi ph\u00e1t minh ra thang m\u00e1y ch\u1ea1y b\u1eb1ng th\u1ee7y l\u1ef1c, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y c\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi l\u00ean cao th\u00ec c\u00e1c t\u00f2a nh\u00e0 ch\u1ecdc tr\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u201cm\u1ecdc\u201d l\u00ean. Tuy nhi\u00ean c\u00f2n nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 k\u1ef9 thu\u1eadt ch\u01b0a gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Do \u0111\u00f3, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 lo\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00e1c. V\u00e0o th\u1eddi n\u00e0y, c\u00f3 ba t\u00f2a ki\u1ebfn tr\u00fac d\u00f9ng v\u1eadt li\u1ec7u s\u1eaft, th\u00e9p t\u1ecf ra ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c n\u1eb7ng c\u1ee7a t\u00f2a nh\u00e0. \u1ede Lu\u00e2n \u0111\u00f4n c\u00f3 \u201cCrystal Palace\u201d, \u1edf Paris c\u00f3 th\u00e1p Eiffel v\u00e0 \u1edf New York c\u00f3 Brooklyn Bridge. C\u00e1c ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 c\u0169ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1eed s\u1eed d\u1ee5ng s\u01b0\u1eddn nh\u00e0 b\u1eb1ng th\u00e9p.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f2a nh\u00e0 ch\u1ecdc tr\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean theo ki\u1ec3u hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i l\u00e0 \u201cV\u0103n ph\u00f2ng B\u1ea3o hi\u1ec3m\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y c\u1ea5t \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 Chicago t\u1eeb n\u0103m 1883.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum Ng\u00e0y nay tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 ph\u00e1t tri\u1ec3n d\u1eef d\u1ed9i. C\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00f2a nh\u00e0 cao ng\u1ea5t \u0111\u1ebfn n\u1ed7i t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u201cch\u1ecdc\u201d th\u1ee7ng tr\u1eddi. C\u1ee9 nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec ch\u1eb3ng do duy\u00ean c\u1edb n\u00e0o kh\u00e1c h\u01a1n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14673","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14673","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14673"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14674,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14673\/revisions\/14674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}