{"id":14679,"date":"2021-11-27T15:42:24","date_gmt":"2021-11-27T08:42:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14679"},"modified":"2021-11-27T15:42:25","modified_gmt":"2021-11-27T08:42:25","slug":"thoi-trung-co-la-thoi-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/thoi-trung-co-la-thoi-nao\/","title":{"rendered":"Th\u1eddi Trung C\u1ed5 l\u00e0 th\u1eddi n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c s\u1eed gia \u0111\u00e3 chia l\u1ecbch s\u1eed lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh ba th\u1eddi k\u1ef3 l\u1edbn: th\u1eddi Th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5, th\u1eddi Trung c\u1ed5 v\u00e0 th\u1eddi Hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Th\u1eddi<\/p>\n\n\n\n<p>Trung c\u1ed5 n\u1eb1m v\u1eaft ngang gi\u1eefa th\u1eddi Th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5 v\u1edbi th\u1eddi Hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, ngh\u0129a l\u00e0 t\u1eeb khi \u0111\u1ebf qu\u1ed1c La M\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1ee5p \u0111\u1ed5 cho \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ef7 XV. T\u1ea5t nhi\u00ean ch\u1eb3ng th\u1ebf n\u00e0o \u1ea5n \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 d\u1ee9t kho\u00e1t n\u0103m n\u00e0o l\u00e0 n\u0103m b\u1eaft \u0111\u1ea7u, n\u0103m n\u00e0o l\u00e0 n\u0103m ch\u1ea5m d\u1ee9t th\u1eddi Trung c\u1ed5. Th\u1eddi n\u00e0y th\u1eddi kia ch\u1ed3m qua nhau ch\u00fat ch\u00fat ch\u1ee9! Nh\u01b0ng ni\u00ean hi\u1ec7u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn &#8211; n\u0103m kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a th\u1eddi Trung c\u1ed5 &#8211; l\u00e0 n\u0103m 476 sau C\u00f4ng nguy\u00ean, khi v\u1ecb Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf La M\u00e3 cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb tru\u1ea5t ng\u00f4i. V\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m ch\u1ea5m d\u1ee9t th\u1eddi Trung c\u1ed5 l\u00e0 n\u0103m 1453 khi Constantinople, th\u1ee7 \u0111\u00f4 c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4ng b\u1ecb l\u1ecdt v\u00e0o tay qu\u00e2n Th\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1eddi Trung c\u1ed5 ra l\u00e0m sao? C\u00f3 nh\u1eefng bi\u1ebfn c\u1ed1 g\u00ec quan tr\u1ecdng x\u1ea3y ra? \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 m\u00e0 \u0111\u1ea1o Ki T\u00f4 to\u00e0n th\u1eafng phi\u1ebfm th\u1ea7n gi\u00e1o \u1edf ch\u00e2u \u00c2u. Trong th\u1eddi Trung c\u1ed5, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong ki\u1ebfn ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 suy t\u00e0n l\u00e0 n\u1ec1n m\u00f3ng c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c qu\u1ed1c gia theo ki\u1ec3u hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00ecnh th\u00e0nh. M\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 th\u1eddi c\u1ee7a c\u00e1c hi\u1ec7p s\u0129, nh\u01b0ng s\u1ef1 t\u00e0n b\u1ea1o v\u1eabn c\u00f2n nhan nh\u1ea3n. C\u00e1c l\u00e3nh ch\u00faa tuy\u1ec1n x\u01b0ng ni\u1ec1m tin cao qu\u00ed v\u00e0 l\u00e3ng m\u1ea1n b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi hoa m\u1ef9, nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ea1i \u0111\u1ed1i x\u1eed b\u1ea5t nh\u00e2n v\u1edbi n\u00f4ng n\u00f4. \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 th\u1eddi ch\u01b0a c\u00f3 nh\u1eefng th\u1eafc m\u1eafc g\u00ec nhi\u1ec1u v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ni\u1ec1m tin. Ch\u01b0a c\u00f3 th\u1eddi n\u00e0o t\u00f4n gi\u00e1o l\u1ea1i gi\u1eef vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng nh\u01b0 th\u1eddi n\u00e0y. Gi\u00e1o h\u1ed9i v\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n ch\u1eb3ng nh\u1eefng li\u00ean k\u1ebft ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi nhau m\u00e0 th\u01b0\u1eddng khi gi\u00e1o h\u1ed9i n\u1eafm lu\u00f4n c\u1ea3 ch\u00ednh quy\u1ec1n. V\u00e0o th\u1eddi Trung c\u1ed5, c\u00e1c Gi\u00e1o ho\u00e0ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t d\u1ea7n uy quy\u1ec1n trong c\u00e1c l\u00e3nh v\u1ef1c kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ean th\u01b0\u01a1ng m\u00e3i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u1eddi Trung c\u1ed5 v\u1edbi vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n ra nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0ng h\u1ea3i m\u1edbi \u0111\u1ec3 \u0111i \u0111\u1ebfn \u1ea4n \u0111\u1ed9 v\u00e0 Trung Hoa. Trong th\u1eddi Trung c\u1ed5, khoa h\u1ecdc kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 l\u1edbn m\u00e0 ngay n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi c\u0169ng ch\u1ec9 khai th\u00e1c \u0111\u1ec1 t\u00e0i hi\u1ec7p s\u0129 v\u00e0 chi\u1ebfn tr\u1eadn. N\u1ec1n ki\u1ebfn tr\u00fac th\u1eddi Trung c\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u hi\u1ec7n h\u1ea7u nh\u01b0 tr\u1ecdn v\u1eb9n trong ki\u1ebfn tr\u00fac c\u00e1c ng\u00f4i \u0111\u1ea1i gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1eddng ki\u1ec3u g\u00f4 t\u00edch v\u00e0 c\u1eeda k\u00ednh m\u00e0u.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum C\u00e1c s\u1eed gia \u0111\u00e3 chia l\u1ecbch s\u1eed lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh ba th\u1eddi k\u1ef3 l\u1edbn: th\u1eddi Th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5, th\u1eddi Trung c\u1ed5 v\u00e0 th\u1eddi Hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Th\u1eddi Trung c\u1ed5 n\u1eb1m v\u1eaft ngang gi\u1eefa th\u1eddi Th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5 v\u1edbi th\u1eddi Hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, ngh\u0129a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14679","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14679","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14679"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14679\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14680,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14679\/revisions\/14680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14679"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14679"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14679"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}