{"id":14697,"date":"2021-11-27T15:43:37","date_gmt":"2021-11-27T08:43:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14697"},"modified":"2021-11-27T15:43:39","modified_gmt":"2021-11-27T08:43:39","slug":"cai-den-dau-tien-duoc-che-tao-ra-nhu-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/cai-den-dau-tien-duoc-che-tao-ra-nhu-the-nao\/","title":{"rendered":"C\u00e1i \u0111\u00e8n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o ra nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc khi ph\u00e1t hi\u1ec7n ra l\u1eeda th\u00ec ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t cung c\u1ea5p nhi\u1ec7t v\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng cho con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1eb7t tr\u1eddi. V\u00ec kh\u00f4ng v\u1eadn d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y theo \u00fd mu\u1ed1n n\u00ean con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi s\u1ef1 gi\u00e1 l\u1ea1nh v\u00e0 t\u0103m t\u1ed1i. R\u1ed3i con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra l\u1eeda. Sau \u0111\u00f3, con ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng l\u1ea7n l\u1ea7n nh\u1eadn x\u00e9t th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i ch\u1ea5t li\u1ec7u ch\u00e1y t\u1ed1t h\u01a1n nh\u1eefng v\u1eadt li\u1ec7u kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 l\u1ebd khi n\u01b0\u1edbng th\u1ecbt, h\u1ecd nh\u1eadn th\u1ea5y nh\u1eefng gi\u1ecdt m\u1ee1 ch\u1ea3y xu\u1ed1ng \u0111\u1ed1ng than, c\u1ee7i th\u00ec ch\u00e1y s\u00e1ng h\u01a1n. Th\u1eddi gian tr\u00f4i qua, con ng\u01b0\u1eddi l\u1ef1a nh\u1eefng c\u00e1c lo\u1ea1i m\u00e0 khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em \u0111\u1ed1t s\u1ebd cho \u00e1nh s\u00e1ng t\u1ed1t h\u01a1n. M\u1ed9t thanh g\u1ed7 g\u00ec \u0111\u00f3 c\u1eafm l\u00ean t\u01b0\u1eddng ch\u00e1y ch\u1eadm ch\u1eadm. C\u1ee7i th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0m \u0111u\u1ed1c. M\u1ee1 s\u00fac v\u1eadt \u0111\u1ef1ng trong c\u00e1i \u0111\u0129a b\u1eb1ng \u0111\u00e1 c\u00f3 r\u00eau hay v\u1eadt li\u1ec7u g\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0m tim \u0111\u00e8n. \u0111\u1ea5y, c\u00e1i \u0111\u00e8n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ea5y. N\u00f3i ch\u1eafc l\u00e0 t\u1eeb bao gi\u1edd th\u00ec ch\u1eb3ng ai d\u00e1m, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc khi l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u1ecdn \u0111\u00e8n c\u1ea7y (ng\u1ecdn n\u1ebfn) \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111un ch\u1ea3y m\u1ee1 s\u00fac v\u1eadt r\u1ed3i \u0111\u1ed5 v\u00e0o m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec l\u00f5m, nh\u01b0 kh\u00fac tre ch\u1eb3ng h\u1ea1n. M\u1ed9t th\u1ee9 s\u1ee3i g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c xe l\u1ea1i, c\u1eafm v\u00e0o gi\u1eefa l\u00fac m\u1ee1 c\u00f2n l\u1ecfng \u0111\u1ec3 khi ngu\u1ed9i, \u0111\u1eb7c l\u1ea1i th\u00ec c\u00e1i tim n\u1eb1m ch\u00ednh gi\u1eefa. C\u00f3 l\u1ebd ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ch\u1ebf ra c\u00e2y \u0111\u00e8n c\u1ea7y nh\u01b0 v\u1eady t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean. M\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1t \u0111\u00e8n \u0111\u00e3 c\u00f3 \u1edf v\u00f9ng New England \u0111\u00e2u t\u1eeb n\u0103m 1820 v\u00e0 m\u1ee1 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1t \u0111\u00e8n l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 m\u1ee1 c\u00e1 voi. Th\u1eadt ra th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1ee9 m\u1ee1 n\u00e0o d\u1ec5 ki\u1ebfm. \u1ede mi\u1ec1n \u0111\u1ecba Trung H\u1ea3i, d\u1ea7u \u00f4 liu c\u00f3 s\u1eb5n, th\u1ebf l\u00e0 d\u1ea7u \u00f4 liu \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1t \u0111\u00e8n d\u1ea7u. \u1ede Trung Qu\u1ed1c, Nh\u1eadt B\u1ea3n, ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng nhi\u1ec1u th\u1ee9 h\u1ea1t \u00e9p l\u1ea5y d\u1ea7u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1t \u0111\u00e8n. C\u00f3 l\u1ebd cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn d\u00f9ng \u0111\u00e8n d\u1ea7u ph\u1ed9ng, n\u1ebfu nh\u01b0 kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n ra d\u1ea7u m\u1ecf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u1ea7u m\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n ra n\u0103m 1859. \u0111un d\u1ea7u m\u1ecf l\u00ean trong m\u1ed9t \u1ed1ng k\u00edn, ta \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ea3n ph\u1ea9m trong v\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft d\u01b0\u1edbi c\u00e1i t\u00ean l\u00e0 Kerosene (t\u1ee9c l\u00e0 d\u1ea7u h\u00f4i \u1ea5y m\u00e0). Ch\u1ea5t li\u1ec7u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1t \u0111\u00e8n d\u1ea7u. L\u00fac \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi ch\u1ea5t li\u1ec7u n\u00e0y l\u00e0 \u201cd\u1ea7u than\u201d v\u00ec t\u01b0\u1edfng n\u00f3 c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn than \u0111\u00e1.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum Tr\u01b0\u1edbc khi ph\u00e1t hi\u1ec7n ra l\u1eeda th\u00ec ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t cung c\u1ea5p nhi\u1ec7t v\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng cho con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1eb7t tr\u1eddi. V\u00ec kh\u00f4ng v\u1eadn d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y theo \u00fd mu\u1ed1n n\u00ean con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14697","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14697"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14698,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14697\/revisions\/14698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}