{"id":14725,"date":"2021-11-27T15:45:29","date_gmt":"2021-11-27T08:45:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14725"},"modified":"2021-11-27T15:45:31","modified_gmt":"2021-11-27T08:45:31","slug":"con-nguoi-biet-dong-hop-thuc-pham-tu-hoi-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/con-nguoi-biet-dong-hop-thuc-pham-tu-hoi-nao\/","title":{"rendered":"Con ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u00f3ng h\u1ed9p th\u1ef1c ph\u1ea9m t\u1eeb h\u1ed3i n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea1n c\u00f3 bi\u1ebft, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Napoleon (1769-1821) \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00f4ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi ngh\u1ec1 \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3 h\u1ed9p th\u1ef1c ph\u1ea9m l\u1eafm \u0111\u00f3. D\u0129 nhi\u00ean l\u00e0 t\u1eeb h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 th\u1eed \u0111\u1ee7 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 gi\u1eef th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e2u m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb h\u01b0. Nh\u01b0ng, qua c\u00e1c chi\u1ebfn d\u1ecbch c\u1ee7a Napoleon, ngh\u1ec1 \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3 h\u1ed9p th\u1ef1c ph\u1ea9m m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u. Nh\u1eefng binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee7y th\u1ee7 tham gia chi\u1ebfn tr\u1eadn c\u1ee7a Napoleon th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i d\u00f9ng th\u1ef1c ph\u1ea9m gi\u1edbi h\u1ea1n trong c\u00e1c m\u00f3n nh\u01b0 c\u00e1 hun kh\u00f3i, th\u1ecbt mu\u1ed1i v\u00e0 b\u00e1nh \u201cb\u00edt quy\u201d. \u0102n u\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady n\u00ean c\u00f3 h\u00e0ng ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec b\u1ec7nh ph\u00f9 th\u0169ng v\u00e0 suy dinh d\u01b0\u1ee1ng. B\u1edfi v\u1eady, v\u00e0o n\u0103m 1725, ch\u00ednh ph\u1ee7 Ph\u00e1p \u0111\u00e3 treo gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng 12.000 quan ti\u1ec1n Ph\u00e1p cho ai hi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1ch th\u1ee9c cung c\u1ea5p m\u1ed9t b\u1eefa \u0103n cho binh l\u00ednh v\u00e0 th\u1ee7y th\u1ee7 v\u1eeba ti\u1ec7n d\u1ee5ng v\u1eeba \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ch\u1ea5t b\u1ed5 d\u01b0\u1ee1ng nh\u1ea5t. M\u01b0\u1eddi l\u0103m n\u0103m sau, gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c trao cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u00e0 Nicholas Appert, m\u1ed9t \u0111\u1ea7u b\u1ebfp v\u00e0 ch\u1ebf bi\u1ebfn l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd \u0111ang s\u1ed1ng \u1edf Paris. C\u00e1ch th\u1ee9c \u201c\u0111\u00f3ng h\u1ed9p\u201d c\u1ee7a Appert \u0111\u1ea1i kh\u00e1i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y: \u00f4ng ta \u0111\u1ec3 th\u1ef1c ph\u1ea9m v\u00e0o c\u00e1i h\u0169 th\u1ee7y tinh, \u0111\u1eady k\u00edn b\u1eb1ng n\u00fat b\u1ea7n (li\u00e8ge), g\u1eafn kh\u1eb1n r\u1ed3i cho v\u00e0o bao \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi b\u1ecb b\u1ec3. K\u1ebf \u0111\u00f3 \u00f4ng ta \u0111em nh\u1eefng chai \u0111\u00f3 cho v\u00e0o n\u1ed3i n\u1ea5u n\u01b0\u1edbc s\u00f4i. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y cho \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o qu\u1ea3n m\u1ed9t v\u00e0i th\u1ee9 th\u1ef1c ph\u1ea9m, m\u1eb7c d\u00f9 v\u1ec1 m\u1eb7t l\u00fd thuy\u1ebft n\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cch\u1ec9nh\u201d l\u1eafm. Appert m\u1edbi ch\u1ec9 ngh\u0129 r\u1eb1ng l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u1ef1c ph\u1ea9m kh\u00f4ng b\u1ecb ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi kh\u00f4ng kh\u00ed l\u00e0 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 n\u00f3 kh\u1ecfi b\u1ecb h\u01b0. Sau n\u00e0y ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi bi\u1ebft r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng h\u1ed9p th\u1ef1c ph\u1ea9m th\u00e0nh c\u00f4ng hay kh\u00f4ng l\u00e0 do ta gi\u1eef cho th\u1ef1c ph\u1ea9m kh\u1ecfi b\u1ecb c\u00e1c vi khu\u1ea9n t\u1ea5n c\u00f4ng hay kh\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1810, t\u1ea1i n\u01b0\u1edbc Anh, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u00e0 Peter Durand \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p b\u1eb1ng ph\u00e1t minh ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p b\u1ea3o qu\u1ea3n l\u00e2u d\u00e0i th\u1ef1c ph\u1ea9m. C\u00e1c g\u00f3i tr\u00e0 \u0111\u00e3 g\u1ee3i \u00fd cho \u00f4ng ta vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng h\u1ed9p th\u1ef1c ph\u1ea9m. \u1ede Hoa K\u1ef3, c\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111\u00f3ng h\u1ed9p th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201ccanning\u201d, do ch\u1eef \u201ccan\u201d l\u00e0 c\u00e1i lon, c\u00e1i h\u1ed9p. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi Anh l\u1ea1i g\u1ecdi l\u00e0 \u201ctinning\u201d do ch\u1eef \u201ctin\u201d l\u00e0 thi\u1ebfc v\u00ec c\u00e1c h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng th\u1ef1c ph\u1ea9m l\u00fac \u0111\u00f3 th\u01b0\u1eddng l\u00e0m b\u1eb1ng thi\u1ebfc (ng\u00e0y nay l\u00e0 nh\u1eefng t\u1ea5m kim lo\u1ea1i m\u1ecfng m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta quen g\u1ecdi l\u00e0 \u201cs\u1eaft t\u00e2y\u201d &#8211; ND).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng h\u1ed9p tai Hoa K\u1ef3 l\u00e0 c\u00e1. Ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u00ean l\u00e0 Ezra Dagget, s\u1ed1ng \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 New York, n\u0103m 1819. M\u1ed9t n\u0103m sau \u0111\u00f3, t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 Boston, tr\u00e1i c\u00e2y, c\u00e0 chua c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng h\u1ed9p b\u1eb1ng ki\u1ebfng. \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng h\u1ed9p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh c\u00f4ng, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ef1ng trong h\u1ed9p ph\u1ea3i \u0111ung n\u00f3ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 gi\u1ebft ch\u1ebft h\u1ebft c\u00e1c lo\u1ea1i sinh v\u1eadt ti\u1ec1m \u1ea9n trong th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u1ef1ng trong h\u1ed9p (nh\u01b0 meo, n\u1ea5m, vi khu\u1ea9n) th\u00ec th\u1ef1c ph\u1ea9m m\u1edbi kh\u00f4ng b\u1ecb h\u01b0 th\u00fai, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng ph\u1ea3i th\u1eadt k\u00edn \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng kh\u00ed kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ecdt v\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum B\u1ea1n c\u00f3 bi\u1ebft, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Napoleon (1769-1821) \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00f4ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi ngh\u1ec1 \u0111\u00f3ng \u0111\u1ed3 h\u1ed9p th\u1ef1c ph\u1ea9m l\u1eafm \u0111\u00f3. D\u0129 nhi\u00ean l\u00e0 t\u1eeb h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 th\u1eed \u0111\u1ee7 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 gi\u1eef th\u1ef1c ph\u1ea9m [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14725","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14725","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14725"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14725\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14726,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14725\/revisions\/14726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14725"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}