{"id":14756,"date":"2021-11-27T15:53:01","date_gmt":"2021-11-27T08:53:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14756"},"modified":"2021-11-27T15:53:03","modified_gmt":"2021-11-27T08:53:03","slug":"co-bao-nhieu-thanh-vien-trong-dong-toc-mat-troi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/co-bao-nhieu-thanh-vien-trong-dong-toc-mat-troi\/","title":{"rendered":"C\u00f3 bao nhi\u00eau th\u00e0nh vi\u00ean trong d\u00f2ng t\u1ed9c m\u1eb7t tr\u1eddi?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>Trong kh\u00f4ng gian c\u00f3 v\u00f4 s\u1ed1 v\u00ec sao, nh\u1eefng v\u00ec sao \u1ea5y \u0111\u1ec1u chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ng\u1eebng. Nh\u1eefng v\u00ec sao chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng h\u00fat nhau, quay quanh nhau, nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ebd h\u00ecnh th\u00e0nh h\u00e0ng ng\u00e0n, h\u00e0ng v\u1ea1n d\u00f2ng t\u1ed9c \u0111\u1ed9c l\u1eadp, c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n g\u1ecdi nh\u1eefng d\u00f2ng t\u1ed9c \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng thi\u00ean th\u1ec3. D\u00f2ng t\u1ed9c m\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 h\u00e0ng ng\u00e0n h\u00e0ng v\u1ea1n d\u00f2ng t\u1ed9c trong b\u1ea7u tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong d\u00f2ng t\u1ed9c m\u1eb7t tr\u1eddi l\u1ea5y m\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0m trung t\u00e2m, th\u00e0nh vi\u00ean ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u00f2n c\u00f3 h\u00e0nh tinh, v\u1ec7 tinh c\u00f9ng v\u1edbi sao b\u0103ng v\u00e0 sao ch\u1ed5i\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7t tr\u1eddi l\u1edbn v\u00f4 c\u00f9ng, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi th\u1ec3 t\u00edch c\u1ee7a m\u1ed9t tri\u1ec7u ba tr\u0103m ng\u00e0n tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u1ed9ng l\u1ea1i. M\u1eb7t tr\u1eddi c\u0169ng r\u1ea5t n\u1eb7ng, theo t\u00ednh to\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, khi tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng chung c\u1ee7a d\u00f2ng t\u1ed9c m\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0 1000, th\u00ec tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n m\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0 999; c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 t\u1ed5ng tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean ngo\u00e0i m\u1eb7t tr\u1eddi ra m\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0 1. M\u1eb7t tr\u1eddi l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ea3 c\u1ea7u l\u1eeda kh\u1ed5ng l\u1ed3, l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng n\u00f3ng ch\u00e1y. Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a n\u00f3 v\u00e0o kho\u1ea3ng 6000C, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 trung t\u00e2m c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi 15 tri\u1ec7u \u0111\u1ed9 tr\u1edf l\u00ean. D\u00f2ng kh\u00ed b\u1ed1c l\u00ean m\u00e3nh li\u1ec7t l\u00e0m cho ng\u1ecdn l\u1eeda l\u1edbp v\u1ecf m\u1eb7t tr\u1eddi xu\u1ea5t hi\u1ec7n d\u1ea1ng r\u0103ng c\u01b0a.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00e0nh tinh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u00f4i sao chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng chung quanh m\u1eb7t tr\u1eddi, th\u1ec3 t\u00edch r\u1ea5t nh\u1ecf, n\u00f3i chung kh\u00f4ng ph\u00e1t quang, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1nh s\u00e1ng m\u1eb7t tr\u1eddi chi\u1ebfu s\u00e1ng v\u00e0 cung c\u1ea5p nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f2ng t\u1ed9c m\u1eb7t tr\u1eddi ngo\u00e0i m\u1eb7t tr\u1eddi ra c\u00f2n c\u00f3 9 h\u00e0nh tinh l\u1edbn, theo th\u1ee9 t\u1ef1 t\u1eeb g\u1ea7n \u0111\u1ebfn xa so v\u1edbi kho\u1ea3ng c\u00e1ch c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0: sao Th\u1ee7y, sao Kim, Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, sao H\u1ecfa, sao M\u1ed9c, sao Th\u1ed5, sao Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng, sao H\u1ea3i V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 sao Minh V\u01b0\u01a1ng (th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 sao Di\u00eam V\u01b0\u01a1ng &#8211; Pluto). Tuy v\u1eady, c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc sau m\u1ed9t h\u1ed3i nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00ec \u0111\u1ebfn n\u0103m 2006 \u0111\u00e3 k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng sao Minh V\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t \u201ch\u00e0nh tinh l\u00f9n\u201d. Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng th\u00e0nh vi\u00ean l\u1edbn c\u1ee7a d\u00f2ng t\u1ed9c m\u1eb7t tr\u1eddi, c\u00e1ch m\u1eb7t tr\u1eddi t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i g\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7t tr\u1eddi chi\u1ebfu s\u00e1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7t tr\u1eddi cung c\u1ea5p nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i nhi\u1ec1u. \u1ede gi\u1eefa qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o quay c\u1ee7a sao H\u1ecfa v\u00e0 sao M\u1ed9c c\u00f2n c\u00f3 h\u00e0ng ng\u00e0n h\u00e0ng v\u1ea1n ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec7 tinh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u00f4i sao quay chung quanh c\u00e1c h\u00e0nh tinh; m\u1eb7t tr\u0103ng l\u00e0 v\u1ec7 tinh quay chung quanh tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, g\u1ecdi l\u00e0 v\u1ec7 tinh c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. M\u1eb7t tr\u0103ng t\u1ecfa s\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 nh\u1edd \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u1eddi ph\u1ea3n chi\u1ebfu. V\u1ec7 tinh trong d\u00f2ng t\u1ed9c m\u1eb7t tr\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u01a1n 100 c\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Sao b\u0103ng l\u00e0 nh\u1eefng kh\u1ed1i nh\u1ecf th\u1ec3 r\u1eafn \u0111i v\u00e0o l\u1edbp kh\u00ed quy\u1ec3n c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, do ma s\u00e1t b\u1ed1c ch\u00e1y ph\u00e1t ra \u00e1nh s\u00e1ng. Nh\u1eefng tinh th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u00e1y h\u1ebft r\u01a1i xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 v\u1eabn th\u1ea1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>Sao ch\u1ed5i l\u00e0 h\u00e0nh tinh c\u00e0ng nh\u1ecf, n\u00f3 k\u00e9o theo m\u1ed9t c\u00e1i \u0111u\u00f4i l\u1edbn h\u00ecnh th\u00f9 gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1i ch\u1ed5i r\u1ea5t d\u00e0i, r\u1ea5t d\u00e0i, t\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 sao ch\u1ed5i. Sao ch\u1ed5i Halley n\u1ed5i ti\u1ebfng quay quanh m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1ed9t v\u00f2ng m\u1ea5t 76 n\u0103m.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 5 &#8211; Arkady Leokum Trong kh\u00f4ng gian c\u00f3 v\u00f4 s\u1ed1 v\u00ec sao, nh\u1eefng v\u00ec sao \u1ea5y \u0111\u1ec1u chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ng\u1eebng. Nh\u1eefng v\u00ec sao chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng h\u00fat nhau, quay quanh nhau, nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ebd h\u00ecnh th\u00e0nh h\u00e0ng ng\u00e0n, h\u00e0ng v\u1ea1n d\u00f2ng t\u1ed9c \u0111\u1ed9c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14756","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14756","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14756"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14756\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14757,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14756\/revisions\/14757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}